NORM TEGENOVER GEVOEL

Aan diverse broeders binnen en buiten de eigen kerk legde ik het volgende probleem voor.

EEN GOED GEVOEL

Een man scheidde van zijn vrouw. Als reden voert hij haar psychische ziekte aan, waardoor een normaal huwelijksleven onmogelijk is. Zo nu en dan is zij opgenomen. Inmiddels leerde hij een vrouw kennen, afkomstig uit een gemeente van dezelfde modaliteit. Beiden ‘voelden’ gelijk voor elkaar bestemd te zijn, overtuigd dat de Heere hen bij elkaar bracht. Hun kerkenraden achten hertrouwen na scheiding slechts mogelijk in geval van overspel of kwaadwillige verlating. De verstotene of verlatene staat het dan vrij een nieuw huwelijk aan te gaan. Beiden zijn hierover teleurgesteld. Inmiddels kerkten zij al enkele malen in de middenorthodoxe deelgemeente te X. Blijven de ‘thuisgemeenten’ weigerachtig dan zullen ze zich daar aansluiten en hun huwelijk er kerkelijk laten bevestigen. Geen probleem, liet de betreffende predikant weten. Hoe kom je uit deze impasse? Twee broeders stellen voor de man schuldbelijdenis te laten doen, waardoor de weg naar een nieuw huwelijk openstaat ...

BIJBELSE NORMEN

Algemeen is men het er over eens dat dreigen met kerkelijke verhuizing naar chantage riekt. Is dit vrucht van een leven met de Heere? Deze vraag geldt nog veel meer het feit dat de man zijn zieke echtgenote heeft verlaten en inruilde voor een ‘gezonde’ vrouw. Hoe valt dat te rijmen met de ‘huwelijksbelofte’? Met de gezworen trouw lief én leed te delen? En met de bereidheid het kruis op te nemen en het Christus na te dragen? Beiden spreken over Gods hand. Overspelige mensen willen nog wel eens beweren dat de liefde uit God is, dus… In Numeri 15:39 klinkt echter de waarschuwing niet bij het eigen hart (gevoel) te rade te gaan, maar zich te laten gezeggen door Gods woorden. Bovendien, wie wegloopt onder het opzicht van zijn kerkenraad vandaan, doet nogal wat. Kennelijk dringt het tot deze man en vrouw niet door dat het niet om regels van de plaatselijke of landelijke kerk gaat, maar om bijbelse normen. Hoe moeilijk dat soms ook kan zijn, maar wanneer we niet blijven bij de Schrift, helpen we mensen van de wal in de sloot. In bovengenoemde casus lijkt mij het antwoord voor de hand te liggen. Echter niet altijd is de problematiek zo helder. Er doen zich ook schrijnende situaties voor, waarin we de ander maar wat graag ter wille zouden willen zijn. ‘Pastorale standpunten zijn niet pastoraal wanneer ze uit ‘humanitaire’ overwegingen zijn ingegeven en niet gegrond zijn op Gods Woord’, hield een broeder mij voor. Zo’n zin nodigt op zijn minst uit om goed over na te denken. Slechts in het gaan van de weg die de Heere wijst, vinden we rust en vrede en echt geluk(zaligheid). ‘’k Zal uw geboôn, die ik oprecht bemin, mijn hoogst vermaak, mijn zielsgenoegen achten.’

HERSTEL

Dat betekent dus niet dat de man in kwestie schuldbelijdenis doet, waarna er geen vuiltje meer aan de lucht is. In de casus wordt hem feitelijk gevraagd zijn eigen handelen te veroordelen, waardoor er ruimte komt op de ingeslagen weg verder te gaan. Een schuldbelijdenis is in dit geval pas integer als hij terugkeert naar zijn eerste vrouw. Die weg staat immers nog open. Het gaat niet om de kwaliteit van de relatie, maar om volharden in trouw en liefde conform het eens gegeven jawoord. Dat betekent ook nu concreet dat hij naar beste kunnen voor haar blijft zorgen, ook al is hij formeel van haar gescheiden. Onze eerste insteek blijft aandringen op herstel. Zo vertonen wij het beeld van Hem Die Zijn overspelige volk steeds weer opzocht.

VERLEGENHEID

Nu kent iedere pastor die al wat langer meeloopt situaties die hem verlegen maken.

Als pastor wil je onverkort vasthouden aan de Schriftnorm, maar je voelt tegelijkertijd de spanning met de gebrokenheid van het leven. Keuzes die mensen gemaakt hebben, lijken soms onontkoombaar te zijn geweest, hoewel ze haaks staan op Gods gebod. Een emeritus collega met een voortreffelijke staat van dienst herinnerde me aan de ontmoeting van Jezus met de overspelige vrouw (Joh.8). Juridisch bezien hadden de Farizeeën het recht deze vrouw te stenigen. De reactie van Jezus is bekend. Soms lijkt het erop dat je in een kwaad moet berusten om erger te voorkomen.

Er zijn predikanten die om deze reden nooit een tweede huwelijk bevestigen. ‘Waar twee kijven, hebben twee schuld. En gaat één van beiden ‘vreemd’, dan zal de ander daar wel aanleiding toe hebben gegeven ...’ Dit is een rigide standpunt. Een binnenbocht die op hoge snelheid genomen wordt. Het zal waar zijn dat niemand zonder schuld uit een verbroken relatie komt. Laten we dan zeggen dat er een hoofdschuldige is. Daarmee voorkomen we dat het slachtoffer van overspel in de kou wordt gezet. Maar ook dat bevredigt mij niet. Want als het gaat om daadwerkelijk ‘vreemd gaan’, gaat het niet aan daar relativerend over te spreken. ‘We zijn allemaal zondaren. Ach, je moest eens weten wat er in mijn hart speelt. En hoe vaak ik in mijn gedachten zondig.’ Hoe waar ook, het is hier niet ter zake en leidt weg van de ernst van het ‘misdrijf ’. Het speelt de (hoofd)schuldige ongewild een alibi in handen. Mocht het zo zijn dat de vrouw haar man seksuele omgang ontzegde, wat is daarvan de achterliggende oorzaak? Onthield hij haar emotionele nabijheid en geborgenheid? Waarom riep de man geen hulp in?

HUISBEZOEK

Een vrijgemaakt-gereformeerde collega doet het voorstel dat op de huisbezoeken ook geïnformeerd wordt naar het huwelijksleven. Zijn ervaring is dat daar goede, constructieve gesprekken uit kunnen voortvloeien. Dit idee kunnen we wellicht overnemen.

Ds. J. Belder uit Dordrecht is hervormd emeritus predikant

Alex en Helma waren bijna twaalf jaar getrouwd. Samen hebben ze drie kinderen. Helma lijdt aan een ernstige bipolaire stoornis (manisch-depressief ). Ze verblijft jaarlijks een aantal weken zo niet maanden in het ziekenhuis. Van een normaal gezins- en huwelijksleven is geen sprake. In de manische fase gebeuren er de vreemdste dingen. Vanwege zijn drukke werkzaamheden kon Alex niet de benodigde tijd aan de opvoeding van zijn kinderen geven. Uiteindelijk greep jeugdzorg in en werden de kinderen uit huis geplaatst. Na nog enkele jaren ‘tobben’ besloot Alex van zijn vrouw te scheiden. Kort daarna ontmoette hij een vrouw met wie hij in het huwelijk trad. De kinderen kwamen weer thuis. Hun stiefmoeder was als een eigen moeder voor hen. Een harmonieus gezinsleven bloeide op. Diep bewogen vertelde Alex dat hij eindelijk zijn doopbelofte kon waarmaken. Hij koos voor zijn kinderen. Toen hij stierf was zijn einde vrede.

SCHULD

Een meneer, gescheiden van zijn echtgenote, is boos over het gevoerde beleid inzake trouwen na echtscheiding in zijn gemeente. ‘Wees ervan overtuigd’, zo schrijft hij, ‘dat als er al een derde het huwelijk binnendringt dit bijna altijd het gevolg is van huwelijkserosie, en zelden de oorzaak! Het is dus bijzonder unfair om de één als zondebok aan te wijzen, terwijl de ander vrijuit gaat.’ In hoeverre kan er sprake zijn van schuldloos scheiden?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen