DOENERS IN DE KERK

Binnen de kerk is een grote groep mensen die niet gericht is op de bestudering van en het nadenken over Gods Woord. Volgens het CBS was in 2007 70 procent van de Nederlandse bevolking niet hoger geschoold dan het middelbaar beroepsonderwijs. Te verwachten is dat binnen de kerk dit percentage niet erg zal afwijken.
Door de sterke nadruk op het intellectuele loopt de kerk het risico een groot gedeelte van de mensen in de kerk niet te bereiken of écht te raken. Het is daarom van belang dat we nadenken over hoe we deze groep in het vizier krijgen en hoe we die het beste kunnen benaderen. De boodschap van Gods Woord moet hetzelfde blijven, maar wellicht kunnen we in het overbrengen meer aandacht hebben voor doeners. Met ‘doeners’ doelen we dan vooral op de vmbo-jongeren, hoewel er onder vwo’ers ook zeker doeners zijn.
Bij het beantwoorden van de vraag hoe we binnen de kerk aandacht kunnen geven aan doeners zijn veel aandachtspunten van belang. Hier volgt een selectie van wat is aangereikt tijdens het onlangs gehouden symposium ‘Doeners in de kerk’.

DENKKADER
• Verander je kijk op doeners en waardeer ze.
Allereerst moet ons denkkader veranderen. Vaak denken we dat denkers ‘beter’ zijn dan doeners.
Eigenlijk iedereen zou een denker moet worden. Doeners zouden minder diep nadenken over geloofszaken en Gods Woord en daardoor minder waard zijn. Veel doeners blijken dit in ieder geval zo te ervaren. Maar mensen die nadenken over het Woord zijn niet geestelijker dan mensen die het Woord dóén.
In het Reformatorische Dagblad van 11 oktober gaf dr. Jos de Kock ook al aan dat geloven niet alleen een rationele dimensie heeft. We moeten scherp voor ogen houden dat God met andere maten meet.
In het Koninkrijk van God is hoog laag en laag hoog. We kunnen bijvoorbeeld doeners inschakelen bij activiteiten en hun verantwoordelijkheden geven. Zo worden ze zich bewust van hun talenten en ervaren ze dat ze onmisbaar zijn binnen de kerk.

VOORBEELDEN
• Wees concreet en gebruik voorbeelden.
Bij het overbrengen van geloofszaken en Gods Woord is het van belang om zo concreet mogelijk te zijn. Spreek jongeren direct aan en onderbouw je betoog met voorbeelden. De praktijk kan op verschillende manieren een plek krijgen. Je kunt voorbeelden uit de praktijk geven, maar je kunt ook aangeven hoe men iets in de praktijk kan toepassen. Bij het uitleggen van moeilijke begrippen is het des te belangrijker beelden uit te leggen. Lees moeilijk leesbare passages duidelijk en op toon voor.

SAMEN ONDERNEMEN
• Laat jongeren leren door te doen
Jongeren, en in het bijzonder doeners, leren minstens net zo veel door te doen. Tradities, godsdienstige praktijken en moeilijke begrippen kunnen aangeleerd en overgebracht worden door samen te doen, in plaats van ze te bespreken en te doordenken. Ook kan leren een plek krijgen door samen diaconale en missionaire activiteiten te ondernemen. Jos de Kock stelde al eerder het meester-gezelmodel voor, waarbij de docent de expert is en de leerling de kunst probeert af te kijken en de activiteiten te imiteren.

RELATIE
• Werk aan de relatie.
Uit een onderzoek onder Amerikaanse gelovige jongeren is gebleken, dat een goede relatie het cement is voor het bouwen aan verbondenheid met een religie. In dit onderzoek geven jongeren aan dat zij zich door middel van zeven ‘ankers’ verbinden aan de geloofsgemeenschap: door God Zelf, door religieuze tradities en rituelen, door de kerkelijke denominatie waartoe ze behoren, door gemeenteleden, door ouders, door religieuze teksten en door religieuze leiders.
De relatie blijkt bij al deze zeven ankers van groot belang. ‘Relaties in het gezin, met geestelijke leiders en leden van de geloofsgemeenschap zijn bepalend voor de beleving van hun godsdienst’, aldus E. Layton, een van de onderzoekers.
Eigenlijk staat bij alle zeven ankers de relatie centraal. Dat geldt dus ook voor religieuze tradities en rituelen. Denk daarbij aan het deel uitmaken van een gelegenheidskoor of het samen houden van een maaltijd op een religieuze feestdag. Jongeren geven aan dat het niet zozeer om de onderliggende betekenis gaat, maar vooral om het contact en de gezelligheid met elkaar.
De relatie krijgt ook een belangrijke plek in de band tussen ouders en hun kinderen. Als ouders open en begripvol zijn, is een jongere eerder geneigd hun opvattingen te respecteren en hun om advies te vragen. Jongeren kiezen er dan zelf bewuster voor om naar de kerk te gaan, in plaats van ‘omdat het nou eenmaal moet’.
In onze samenleving en binnen de kerk staan sociale verbanden, relaties en gemeenschappen steeds meer onder druk. Daarom is het belangrijk om extra aandacht te besteden aan het opbouwen en onderhouden van relaties met doeners en met jongeren in het algemeen. Je kunt dit doen door ervoor te zorgen dat er in ieder geval genoeg contactmomenten zijn. Daarnaast is het van belang dingen samen te doen en te ondernemen. Belangrijk daarbij is dat niet alles direct te maken hoeft te hebben met kerk en geloof. Samen auto’s wassen of de tuin van de kerk bijhouden, zijn voorbeelden van activiteiten waarbij net zo goed gewerkt wordt aan de relatie.

RUIMTE
• Blijf alert op vragen en twijfels
Als vijfde punt is het van belang om alert te zijn op vragen en twijfels. In 2011 verscheen een rapport van het Amerikaanse Fuller Theological Seminary over de belangrijkste factoren waardoor jongeren, opgegroeid in christelijke gezinnen, hun geloofsovertuiging behouden of verliezen. Jongeren die ruimte krijgen vragen en twijfels te uiten, blijven vaker trouw aan hun christelijke levensovertuiging. Dit is zelfs nog belangrijker dan deelname aan jeugdwerk of het houden van bijbelstudie.
Om de vragen en twijfels van doeners te ontdekken, zul je present moeten zijn. Waar denkers zulke vragen en twijfels vaak wel durven uiten binnen de setting van een jeugdvereniging of catechisatie, zullen doeners dit minder snel doen. Je zult dus vooral met doeners om moeten gaan om achter de twijfels en vragen te komen.
Het is van belang dat je als opvoeder (in de breedste zin van het woord) allereerst ruimte laat voor de vragen en twijfels en deze serieus neemt. Juist doeners hebben er vervolgens baat bij te horen wat jouw kijk hierop is. Leg je eigen keuzes uit op een concrete en heldere manier.

AANZET TOT DOEN
Wellicht kunnen denkers meer leren van doeners dan ze denken.
Denkers blijven soms steken in het nadenken over Gods Woord, terwijl doeners daders zijn van Gods Woord. Stof tot nadenken of aanzet tot doen?

DIK BOEK
‘Vorig jaar heb ik belijdenis gedaan. Ik heb echt met mijn hart ‘ja’ gezegd. Na afloop kregen alle belijdeniscatechisanten een dik boek. Geen idee wat de titel is. Ik heb er nog geen woord in gelezen. De tekst op de kaft snapte ik al niet eens… Laat mij maar avonden organiseren voor de clubs of de bijbelclub doen in de wijk.’

Een doener

MOESTUIN
Niemand wist het van Rick, maar hij deed het al jarenlang: de moestuin bijhouden van zijn oude, nogal humeurige buurman. Ook zorgde hij er ’s winters voor dat de steile oprit naar de dijk sneeuwvrij bleef. Toen zijn catecheet hem een keer zo bezig zag, viel zijn mond open van verbazing. Hij complimenteerde Rick openlijk tijdens de volgende catechisatie.
Rick, vuurrood, haalde zijn schouders op en mompelde: ‘Dat is toch normaal? Hij kan het toch zeker zelf niet…?’

Meer informatie is te vinden op www.doenersindekerk.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen