ANTHONI VAN NOORDT

Na Jan Pieterszoon Sweelinck ( 1562-1621) kunnen we Anthoni van Noordt (ca.1619- 1675) wel als één der belangrijkste organisten uit de Gouden Eeuw beschouwen. Uit die tijd is merkwaardig genoeg overigens weinig muziek overgeleverd. Van Anthoni van Noordt is alleen zijn Tabulatuurboeck uit 1659 met psalmbewerkingen en fantasieën bewaard gebleven. En daarmee mogen we ons best gelukkig prijzen, want met name zijn psalmenvariaties zijn onmiskenbaar orgelwerken van grote betekenis.
Over Anthoni van Noordt zelf is overigens niet veel bekend. Het meest bekend was hij in zijn tijd als organist van de Nieuwe Kerk te Amsterdam, waar hij in navolging van Sweelinck zijn dagelijkse avondorgelbespelingen gaf. Een tipje van de sluier over hem en hoe het er in die tijd aan toe ging in de organistenwereld, is opgelicht door Rein Verhagen, die in 1989 een interessant boek schreef over Sybrandus van Noordt (neef van Anthoni van Noordt). Met het uitvoerige tweedelige werk Anthoni van Noordt en zijn Tabulatuurboeck in het kader van de Amsterdamse orgelcultuur tussen 1630 en 1675, waarop dr. Jaap den Hertog in 2009 promoveerde, wordt een schat aan gegevens en informatie aangereikt. Hij heeft helaas het verschijnen van een handelseditie van zijn omvangrijke dissertatie niet meer mee mogen maken, want in 2012 overleed deze gedreven organist en orgelhistoricus .Dat we nu toch zijn uitgebreide dissertatie kunnen lezen en bestuderen stemt ons tot grote dankbaarheid.
Met zijn studie heeft Den Hertog de orgelcultuur van ons land een grote dienst bewezen. Hij beschrijft leven en werk van Van Noordt tegen de achtergrond van het Amsterdamse muziekleven, waar zijn familie na Sweelinck de dienst uitmaakte. Zeer uitvoerig en met aandacht voor interessante details, leidt hij ons door deze boeiende tijd. Hij belicht de functie van de stadsorganist, muzikaal en sociaal. Ook heeft hij veel aandacht voor de ontwikkeling van de renaissanceorgels naar barokinstrumenten. Kennis hiervan is nodig voor de muzikale analyse van Van Noordts composities. Een diepgaand onderzoek verrichtte hij ook voor welke orgels de muziek van Van Noordt is gecomponeerd. Den Hertog komt verder tot de conclusie dat de samenstelling van het psalmendeel van het Tabulatuurboeck nauw verbonden is met het calvinistisch denken in Van Noordts tijd.
N.a.v. Jaap den Hertog, ‘Anthoni van Noordt en zijn Tabulatuurboeck in het kader van de Amsterdamse orgelcultuur tussen 1630 en 1675’, 2 delen, uitg. Verloren, Hilversum; 1074 blz.; € 75,-.

M. SEIJBEL, ELBURG

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen