WORSTELING IN GETHSÉMANÉ

Kort na het hogepriesterlijk gebed is er de gebedsworsteling in Gethsémané (vergelijk Joh.18:1vv. met Matt. 26:36-46 en Mark.14:32-42). Hoe kort beide gebeden ook op elkaar gevolgd zijn, toch is het verschil groot.
Beide keren is Jezus zich terdege bewust dat Zijn ‘uur gekomen’ is (Mark.14:41; Joh.17:1). Hiermee is het lijden en sterven van de Zaligmaker tot verzoening van onze zonden bedoeld. In het hogepriesterlijk gebed biedt Jezus Zich gewillig aan als Hij vraagt om Zijn verheerlijking. Hij weet wel dat die volgt op Zijn onuitsprekelijke vernedering en ontluistering door lijden en sterven heen. Nochtans biedt Hij Zich als priester en offerlam aan.
Tijdens de gebedsworsteling in Gethsémané echter horen wij een heel ander geluid. Jezus deinst terug voor de verschrikkingen die Hem wachten.

OVERGAVE
Als we opnieuw stilstaan bij een biddende Jezus, moet het langzamerhand tot ons doordringen hoe vreemd dit bidden eigenlijk is. Want Jezus is de Zoon van God. In die hoedanigheid is Hij van eeuwigheid tot eeuwigheid in gesprek met de Vader. Dit gesprek geeft uiting aan communicatie tussen Vader en Zoon. Het geeft vorm aan de gemeenschapsoefening tussen Vader en Zoon. Als eeuwige Zoon van de Vader bidt Jezus niet tot, maar spreekt Hij met Zijn Vader op voet van gelijkheid.
Terwijl het gebed juist gestalte krijgt vanuit de overtuiging dat we als mindere naderen tot Eén die meerder is. Want God is in de hemel en wij zijn op aarde. Het ‘vreemde’ is dat déze houding het gebedsleven van Jezus aldoor heeft ingekleurd: een houding van voortdurende onderworpenheid en overgave aan de Vader. In deze voor Hem ‘vreemde’ houding geeft Jezus zich echter ten volle over aan zijn Vader.

GEHEIMENIS
Het heeft er echter alles van weg dat Jezus deze grondhouding van Zijn gebedsleven in Gethsémané kwijt is. En het is maar goed dat wij deze kant van Jezus’ gebedsleven ook te zien krijgen. Het leert ons dat Jezus niet als een halfgod, maar voluit als mens de lijdensweg is gegaan. Dat bracht mee dat Hij in die hoedanigheid ten volle bereid moest zijn om het lijden te aanvaarden. Dat het om dit menselijk aanvaarden van het lijden gaat, blijkt uit alles. Jezus wordt door zulke hevige emoties overvallen dat Hij Zijn zelfbeheersing verliest. De ontzetting grijpt Hem zo aan dat Hij psychisch volkomen ontredderd is: verward, onrustig, opgejaagd, uiterst nerveus. Dodelijke benauwdheid en droefheid slaan als huizenhoge golven over Hem heen. Hij heeft het niet meer! Want Hij ziet de hel voor Zich geopend en God reikt Hem de beker vol toorn over onze zonden aan, wachtend tot Hij die zal aannemen.
Jezus schrikt daarvoor terug. Hij kan het niet. Languit ligt Hij op de grond, kronkelend, smekend. Grote zweetdruppels parelen op Zijn voorhoofd, veranderen in bloed. Het komt nu aan op volkomen overgave van de mens Jezus aan de weg waarmee de Zoon van God heeft ingestemd. Hier staat ons verstand stil. Dit geheimenis laat zich niet ontrafelen. We vangen slechts flarden op – op afstand.

VOORRANG
Kan en mag dit vreselijke uur van godverlatenheid en helleangst niet aan Jezus voorbijgaan? Abraham behoefde toch ook Izak niet te offeren op het kritieke ogenblik. Dit is echter vragen naar de bekende weg. Jezus weet maar al te goed dat Hij het lam is dat God Zich tot een brandoffer heeft voorzien. Al worstelend echter komt er een uitweg.
Driemaal doorworstelt Jezus Zijn eenzame gebedsstrijd. Driemaal smeekt Jezus om de mogelijkheid dat de lijdensbeker aan Hem voorbijgaat. Driemaal ook geeft Hij voorrang aan de wil van God boven Zijn eigen wil. Zo heeft Jezus geroepen uit onpeilbare diepten van ellende.

VASTKLEMMEN
Op deze manier leert Jezus ons wat bidden is wanneer wij aan de grens van ons bestaan zijn geraakt, in diepste vertwijfeling zijn terechtgekomen. Bidden is: je tegen alles in en door alles heen nochtans vastklemmen aan God Die een onbegrijpelijke weg met je gaat. Bidden is niet: God ter verantwoording roepen. Bidden is ook niet: de dingen aan God zeggen en dan maar afwachten wat ervan komt.
Bidden is veel meer: de nood bij God blijven neerleggen, al is het ook met steeds dezelfde woorden (Matt.26:39,42,44). Jezus heeft bij God aangedrongen, is met Zijn zielennood telkens tot God teruggekeerd en is net zo lang voor de deur van het Vaderhart blijven liggen tot die voor Hem is opengegaan.
En het wonder gebeurt. Nee, dat wonder is niet dat God de lijdensbeker wegneemt die de Zoon wordt aangereikt. Die beker moet tot de laatste bittere druppel worden leeggedronken. Niets wordt de Zoon bespaard van het onmogelijke lijden dat komt. En toch is het onmogelijke gebeurd. Al worstelend groeit de mens Jezus naar overgave en aanvaarding. Biddend en smekend komt Hij door deze geweldige crisis heen.
Enige tijd later is er van verwarring en verbijstering bij Hem niets meer te bespeuren, maar treedt Hij koninklijk, want vrijwillig, Zijn vijanden tegemoet.

SCHILD
Negen discipelen zijn op een steenworp afstand achtergebleven (Luk.22:41). De drie intimi Petrus, Johannes en Jakobus, mogen dichterbij blijven (Mk.14:33). Méér dan de anderen mogen zij een blik slaan in het binnenste heiligdom van Jezus’ lijden.
Enerzijds hunkert Jezus naar de nabijheid van de Vader die Hem zo dadelijk verlaat – een eeuwigheid lang. Tegelijkertijd heeft Hij, echt menselijk, behoefte aan contact met vrienden. Hij wil het drietal discipelen, dat Hem vaker op kruispunten van Zijn aardse levensweg vergezelde, dichtbij zich hebben.
Maar wat heeft Hij weinig aan hen! Eigenlijk niets. Zij kunnen Hem in dit binnenste heiligdom van Zijn gebedsleven niet volgen. Ze slapen keer op keer als Jezus van Zijn gebedsworsteling tot hen terugkeert. Ze willen wel wakker blijven. Petrus heeft kort tevoren van zijn gewilligheid nog hoog opgegeven (Mk.14:29- 31). Maar ze kunnen niet omdat zij….
Ja, waarom kunnen zij eigenlijk niet? Als vissers waren zij aan doorwaakte nachten toch wel gewend. Waarom kunnen zij nu niet waken? Omdat zij niet bidden. Als mensen staan zij open voor de aanvallen van de boze, die hun zwakke plekken kent. Alleen achter het schild van het gebed zijn zij veilig voor diens aanvallen. Omdat echter dit schild ontbreekt, grijpt satan zijn kans. Hij laat hen overmand worden door slaap.

LES
Je kunt niet zonder aanhoudend gebed in de dienst van Christus zijn (Ef.6:18). Het is een les die dit drietal wellicht nooit meer is vergeten, maar die ze in Gethsémané nog moesten leren. Dat onderstreept slechts de eenzaamheid in het lijden van Jezus. Terwijl Hij voor hen, Zijn gemeente, lijdt en strijdt, kunnen zij Hem niet bijstaan. Jezus staat er alleen voor. Het eigenlijke werk dat Hij bij God moet doen om onze zonden te verzoenen, doet Hij wel voor ons, maar tegelijk volledig zonder ons. Zo is Jezus onze Borg en Middelaar. Hij heeft overgave en gehoorzaamheid geleerd uit wat Hij heeft geleden.
Dat is om ons te hulp te komen als wij daarmee worstelen, maar niet tot overgave kunnen komen. Het is echter vooral om ons de zaligheid aan te reiken als onverdiende genade, die daarom alleen in geloof kan worden aangenomen. In dat geloof zingen wij: ‘Halleluja! Lof zij het Lam, Dat onze zonden (vrijwillig) op zich nam’.

Ds. P. van der Kraan is hervormd predikant op Urk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen