BOEKBESPREKING

J. van Eck
Van alzo hoge. Over ruimte en beweging in God.
Uitg. Van Wijnen, Franeker; 168 blz.; € 17,95.
De bekende classicus-theoloog dr. J. van Eck heeft opnieuw een boek aan zijn oeuvre toegevoegd, een boek op het snijvlak van theologie en kunst. Hierin staat de auteur vooral stil bij de drie oecumenische belijdenisgeschriften. Hij doet dit aan de hand van de bekende schilderingen in de Grote Kerk van Harderwijk. Dr. Van Eck toont ermee aan dat de artikelen in de belijdenisgeschriften niet een rechte lijn volgen van verleden via heden naar de toekomst. Verleden en heden schuiven door en over elkaar heen. Geloof is volgens hem eigenlijk een ruimte: ‘Achter ons bevindt zich het kruis, waar Christus de wereld omarmde. Boven ons de Verhoogde, die voor ons bidt. Onder ons is het rijk van de dood, dat door Christus werd opengebroken. Vóór ons hebben we opstanding en eeuwig leven.’ Zo gezien is geloof een ruimte; een huis waar men kan rondwandelen.
Weldadig hoe fijnzinnig de schrijver omgaat met de belijdenis. Hij ziet haar als voortgebracht vanuit de Schrift.
Vandaar ook zijn respect voor wat we als kerk der eeuwen belijden. Dat respect valt vooral op bij zijn behandeling van de Geloofsbelijdenis van Athanasius. Deze toch wel radicaal getoonzette belijdenis wordt mild en met veel empathie uit de doeken gedaan: ‘Dwang en verbod beperken de schrijver niet, maar houden hem juist in beweging. Zodra er een verkeerde conclusie dreigt (…) keert de wal het schip en moet het weer de andere kant op.’ Al lezende zag ik een preek over deze belijdenis helemaal zitten.
Wordt in de Geloofsbelijdenis van Athanasius het algemeen geloof uiteengezet, en kijken we daarin vanuit de eeuwigheid via Christus naar beneden, in die van Nicea-Constantinopel zijn mensen aan het woord die al tot geloof zijn gekomen en zien we de eeuwigheid van onderaf, aldus dr. Van Eck.
Het doel van de auteur is onder andere verschillen in de belijdenissen op te sporen en ook na te gaan wat voor bewegingen erin te ontdekken zijn, bijvoorbeeld de beweging van God naar buiten en de beweging binnen God. Voor sommigen zullen al die bewegingen wat gekunsteld overkomen.
Het Apostolicum wordt vervolgens op een heel eigen manier behandeld. Waardevol dat bij het artikel over Jezus uitgebreid is ingegaan op adventsteksten uit het Oude Testament.
Het tweede deel (‘Overal vandaan en naar alle kanten’) bevat uitgebreide noten, die ook los gelezen kunnen worden, ‘graaiend in een feestelijke grabbelton van weetjes, citaten en overwegingen. Een oecumenische grabbelton’, zo verwoordt de schrijver zijn ‘Advies aan de lezer.’ In die grabbelton zitten parels, die je leest en herleest en overdenkt. Mooi ook wat dr. Van Eck schrijft over de vrije wil en de Dordtse Leerregels.
Toch heeft die grabbelton iets vermoeiends. Het is te veel van het goede. En soms ook wel erg ver gezocht. Kinderen die een hele ton met speelgoed krijgen, weten niet waar ze moeten beginnen. Dat gevoel overkwam mij ook een beetje. Bovendien, was Aristoteles echt de ‘grote Aristoteles’? En veronderstelt de brief aan de Efeziërs echt de kinderdoop? Bij de behandeling van de schoonheid van Mozes (blz.125) miste ik Handelingen 7:20. In het keurig uitgevoerde boek had ik wel heel graag wat afbeeldingen van de schilderingen van de kerk in Harderwijk gezien. Daar had mijns inziens ook wat meer op ingegaan kunnen worden. Dat alles neemt mijn waardering voor dit boek niet weg. Het zal zijn weg wel vinden. Voor Harderwijkers is het een must.

H. LIEFTING, DELFT

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen