HOMOSEKSUALITEIT

Dr. Prosman wil het onderwerp minder geïsoleerd behandelen dan vaak gebeurt. Hoofddoelen van het boek zijn een bijbelse en kerkhistorische bezinning en het bieden van helderheid in de verwarring die er binnen de kerken bestaat. De schrijver werkt als volgt naar zijn doel toe. Na een begripsverduidelijking en cijfers over het voorkomen van homoseksualiteit, beschrijft hij beknopt de ontwikkelingen in diverse denominaties. Hier vinden we ook een bespreking van publicaties van dr. R.R. Ganzevoort en dr. B. Loonstra. Zij zoeken ruimte om homoseksuelen pastoraal tegemoet te komen. Een uitwijding over de betekenis van de liefde in bijbelse zin sluit dit deel af en vormt tegelijk de opmaat voor de bijbels-theologische verkenning in het volgende deel. Hier komen we bij het hart van het boek.

WET

Dr. Prosman zet zijn betoog vanaf dit punt breed op en steekt diep af. Homoseksualiteit plaatst hij in het kader van alleen of gehuwd zijn, seksualiteit en nageslacht, Gods verbond, Zijn geboden en de heilsgeschiedenis. Zodoende kan hij evenwichtig en duidelijk schrijven over bijvoorbeeld seksueel verlangen, vruchtbaarheid en het krijgen van kinderen. Rijk is wat hij schrijft over Gods presentie in de wet. De wet is geen opgave die ons bij vervulling dichter bij God brengt, maar het is Gods directe aanspraak en tegenwoordigheid. Vanuit het Nieuwe Testament (zoals de Bergrede en het apostelconvent) toont hij wat tegenwoordig de wet betekent. Jezus neemt de wet over, radicaliseert én vervult die. Dat vraagt niet om relativering, maar om navolging. Al is de vorm soms anders, in heel de Schrift gaat het om ‘de religie zuiver, de seksualiteit rein en het leven heilig’. Het concrete gebod is uitdrukking van Gods liefde. Wie uit Christus leeft, wil net als Hij toegewijd zijn aan de Vader en dat concreet uitdrukken in een leven naar Gods gebod.

SOLIDARITEIT

Als het over ethiek gaat, worden de bijbelse grondslagen die eerder werden beschreven, doorgetrokken en in contrast gezet met de moderne cultuur. De Bijbel neemt seksualiteit en vruchtbaarheid op in het verbond en de heilshistorie. En individuen en het gezin worden opgenomen in de gemeente. Het moderne leven ontkent dit en snijdt deze verbanden door. Van meet af aan plaatst dr. Prosman de thematiek van homoseksualiteit consequent in een breder perspectief van menselijke tekorten, zonden en leed. Het gaat tegelijk ook over rouw, echtscheiding, opvoedingsproblemen, criminaliteit. Dat voorkomt dat homoseksuelen in een uitzonderingspositie terechtkomen. Het wijst ook op de solidariteit tussen christenen, al is hun leven vanwege de zonde door verschillende gevolgen daarvan getekend. Zij herkennen zich in hun strijd en het zien op Jezus om daarin te kunnen volharden. Zij kunnen elkaar daarin bemoedigen en meenemen, juist ook omdat zij elkaar vanuit hun verschillen kunnen aanvullen. Behartigenswaardige opmerkingen worden in dit verband gemaakt over het homohuwelijk. De acceptatie daarvan is geen op zichzelf staand iets, maar trekt veel meer mee. Het is een uitdrukking van streven naar autonomie en maakbaarheid, die Gods instelling van het huwelijk aantast. In het verlengde daarvan komen bijvoorbeeld ook draagmoederschap mee en de gevolgen voor kinderen die langs deze weg in een homohuwelijk opgroeien. Zij worden van hun biologische wortels (gedeeltelijk) losgesneden.

PERSPECTIEF

Een pastoraal deel sluit het boek af. De moeite met en tegelijkertijd de noodzaak van het doorbreken van het isolement is hier terecht een belangrijk punt van aandacht. Hiervoor reikt dr. Prosman praktische handvatten aan. Een tweede kernthema dat hier aan de orde komt, is de strijd tegen zichzelf. De bespreking hiervan gebeurt in het licht van Paulus’ strijd vanwege de doorn in het vlees (Rom.7) en zijn aanvechting vanwege de zonde die nog in hem woont (2 Kor.12). Dat biedt perspectief. Wij blijven zwak als christen. Tegelijk is Hij nabij. De strijd kan vreselijk zijn. Tegelijk is dat het teken dat de Geest er is. Anders is er geen strijd. ‘Als het ‘nee’ dat ik op beslissende momenten moet zeggen niet ondergedompeld is in het ‘ja’ zeggen tegen Christus en Zijn Evangelie, wordt het leven een uitzichtloos gevecht dat geen mens volhoudt’ (citaat van dr. Wolter Rose). Ambtsdragers worden opgeroepen om ook in deze hun verantwoordelijkheid te nemen door leiding te geven. En dat op de wijze van herders. Evaluerend kan gezegd worden dat dr. Prosman een rijk boek heeft geschreven, dat het gestelde doel dient. Het levert veel stof voor een grondige en bijbels genormeerde bezinning. Wat het zo rijk maakt, is dat door alles heen steeds het accent valt op Gods reddend en heilzaam spreken tot mensen.

PRAKTIJK

Mocht het tot een tweede druk komen − dat verdient dit boek beslist −, dan geef ik de schrijver het volgende in overweging. Het boek mist nu een beschrijving van de praktijk van homoseksualiteit. Als verheldering een doel is van dit boek, dan zou dat zeker ook in dit opzicht nodig zijn. Die praktijk is vaak zeer problematisch. Suïcidaal gedrag, geweld, depressie, promiscuïteit, onveilige seks, middelenmisbruik en allerlei vormen van psychopathologie komen onder homoseksuelen veel voor en tekenen hun leven. Hoe weerbarstig ook om te bespreken binnen onze ‘tolerante cultuur’, ook de vragen rondom geaardheid of verworvenheid en het al dan niet veranderbaar zijn, verdienen de aandacht. Al was het alleen maar omdat homoseksuele christenen daar vaak mee worstelen. Een onbevooroordeelde kijk daarop laat zien dat homoseksualiteit niet zo onwrikbaar vastligt als vaak wordt gesteld. Die zaken zouden dan ook terug kunnen komen in het pastorale deel en dit nog meer relevant maken dan het nu al is.

Dr. J. van der Wal uit Dordrecht is psycholoog, onder andere oud-bestuurder van Eleos en jeugdbeschermer

N.a.v. Dr. Ad Prosman, ‘Homoseksualiteit tussen Bijbel en actualiteit. Een poging tot verheldering’, Artiosreeks, uitg. Groen, Heerenveen; 283 blz.; € 12,50

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen