GLOBAAL BEKEKEN

Boris Cyrulnik, Joods neuropsychiater in Frankrijk en rector magnificus van de universiteit van Toulon, werd als kind in de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers gearresteerd. Hij was ter dood veroordeeld enkel en alleen vanwege de ‘misdaad’ geboren te zijn. Hij wist echter te ontsnappen. In het boek Het leven roept je. Een kind in de oorlog (Arbeiderspers, Utrecht) beschrijft hij vakkundig hoe hij dit oorlogstrauma heeft verwerkt. Een fragment.

In 1933 had de meerderheid van de Duitsers tegen het nazisme gestemd. Daarna hadden de telkens herhaalde leuzen dit grote volk, die mooie Duitse cultuur, ertoe gebracht zich aan een stompzinnige ideologie te onderwerpen. (…) Het is raadzaam om nu en dan een beetje in opstand te komen. Alle ambtenaren van totalitaire regimes verklaren zich bereid met het regime mee te werken, maar veroorloven zich af en toe een klein meningsverschil. Bijna alle hoge ambtenaren van de Vichy-regering (in een deel van Frankrijk, 1940-1942, v.d.G.) beginnen de verzetsbeweging bepaalde diensten te bewijzen. Ze protesteerden een beetje tegen het bevel om kinderen te arresteren, vroegen hun superieur om wat stro in de veewagens te leggen die de gevangen naar Drancy en vervolgens naar Auschwitz zouden brengen, zeiden tegen hun baas dat er toch wel een paar dekens en pakken gecondenseerde melk gegeven moesten worden aan de zeventienhonderd mensen die hun dood tegemoet gingen. Zulk gedrag is heel gebruikelijk wanneer de hiërarchische verhoudingen eisen dat je misdadige bevelen opvolgt. Je gehoorzaamt omdat je ambtenaar bent, maar je voegt een snufje verzet toe om je zelfrespect niet te verliezen. Door zo’n aanpassing kun je in functie blijven en de misdadige bevelen uitvoeren zonder een schuldgevoel te hebben. Het is moeilijk om niet zo’n strategie te gebruiken. Als een ambtenaar meedoet zonder kritiek te leveren, en af en toe zelfs op de bevelen van de beulen vooruitloopt, zal hij toch moeten erkennen dat hij bij de misdaad betrokken is geweest. Als hij daarentegen in opstand komt, loopt hij het risico ontslagen te worden en zal hij dan ook alles moeten opgeven of zijn toevlucht moeten zoeken in de verzetsbeweging. Allen die aan een misdadige regime hebben meegewerkt, hebben zich aangepast door zich te onderwerpen om hun functie te kunnen behouden en door nu en dan een tikkeltje opstandig te zijn om zich minder schuldig te voelen en ooit te kunnen zeggen: ‘Ik heb alleen maar gehoorzaamd.’

Onder de titel ‘Waar vinden wij een antwoord?’ nam Ecclesia een stuk van Dietrich Bonhoeffer op over bijbellezen:

Ik wil in de eerste plaats simpelweg bekennen: ik geloof dat de Bijbel, en de Bijbel alleen, het antwoord op al onze vragen kan geven en dat wij, om haar antwoord te vernemen, alleen volhardend en deemoedig hoeven vragen. De Bijbel kan niet zomaar gelezen worden als andere boeken, Men moet bereid zijn, werkelijk te vrágen, alleen dan gaat de Bijbel open. Alleen als wij het definitieve antwoord van de Bijbel verwachten, wordt dit ons ook gegeven. Dit komt, omdat in de Bijbel God tot ons spreekt. En over God kan men niet van zich uit nadenken. Hij wil gevraagd zin. Alleen als wij Hem zoeken, geeft Hij antwoord. (…) Wij maken ons het woord van iemand die wij liefhebben ook niet eigen door het te gaan ontleden. Nee, zo’n woord aanvaarden wij eenvoudig. Het klinkt dagen lang in ons na, eenvoudig als het woord van deze mens die wij liefhebben. En naarmate wij het woord in ons hart overwegen, leren wij degene die het ons gezegd heeft beter kennen. Zo bewaarde Maria de woorden van de engel in haar hart. Zo, en niet anders, moeten wij ook met het woord van de Bijbel omgaan. v.d.G.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen