Kerkblad kan ook anders

Het kerkblad van de protestantse gemeente Amersfoort verschijnt maandelijks in een oplage van ruim 3500 exemplaren. Het aantal geregelde kerkgangers ligt aanzienlijk lager. Daaruit kun je afleiden dat voor veel abonnees het contact met de kerk verloopt via het kerkblad. Kennelijk stellen ze het op prijs, want ze zijn bereid er jaarlijks een vergoeding voor te betalen. Zo’n constatering geeft te denken, zeker als je ontdekt dat deze situatie zich voordoet in veel gemeenten van de oude (hervormde) volkskerk. Regelmatig krijgen talloze randkerkelijken een kerkblad op de mat. Bekijk de recente nummers eens door hun bril. Wat staat er voor hen in? Welk beeld rijst er uit op over geloof en gemeente-zijn? Wordt er een brug naar hen geslagen? Wie aan de hand van deze vragen een stapel kerkbladen doorbladert uit gemeenten in het achterland van De Waarheidsvriend, slaat de schrik om het hart. Veel informatie lijkt uitsluitend gericht op de harde kern meelevende gemeenteleden.

LETTERBRIJ

Al bladerend valt om te beginnen op dat weinig redacties van kerkbladen lijken te beseffen dat we in een beeldcultuur leven. Anno 2014 verschijnen er nog vrijwel fotoloze kerkbladen. Onwillekeurig vraag je je als lezer af: is de inhoud wél bij de tijd? De kerkbladen die wél (enkele) foto’s afdrukken, beperken zich in veel gevallen tot het exterieur van kerkgebouwen, in een doordeweeks middagzonnetje. Geen mens te zien.

MEDITATIE

Vaste prik op de menulijst van redacties is de meditatie. Wie zal ter discussie willen stellen of er in een kerkblad ruimte moet zijn voor het Woord? Maar dat is iets anders dan kritiek te spuien op de vorm: de meditatie blijkt een ingekorte preek, onplezierig grijs opgemaak en in een taalveld dat alleen ingewijden kunnen doorgronden. Onlangs vroeg ik het op de man af aan een jonge predikant: Wie heeft u ooit gevraagd om zulke meditaties te produceren? Waar staat geschreven dat het zo moet? Hij was zo eerlijk om te zeggen dat hij na zijn aantreden gewoon was ingeroosterd en maar was begonnen. Zo houden we een traditie in stand, die dringend heroverweging waard is. Waarom zou de auteur bij het schrijven niet een randkerkelijke in gedachten nemen? Grote kans dat ook de andere gemeenteleden de bijdrage dan uitlezen; dat kan van het omgekeerde bepaald niet gezegd worden. Zou ook een ‘gewoon’ gemeentelid eens een overweging kunnen schrijven? Dat ontlast niet alleen de predikant (al kan hij als meelezer nog een oogje in het zeil houden), er is ook grote kans dat er een ander verhaal uitrolt. Misschien staat het wel dichter bij de belevingswereld van ‘gewone’ gemeenteleden. Met dergelijke bijdragen van gemeenteleden raken we aan een ander punt, dat menige kerkbladredactie te denken moet geven: predikanten lijken in veel plaatsen het monopolie te hebben op geloofswoorden. Ze schrijven meditaties, blikken terug en vooruit op kerkdiensten, becommentariëren ontwikkelingen in de gemeente, gebeurtenissen van lokaal of nationaal belang, enzovoort.

GEMEENTELEDEN

Er wordt veel óver gemeenteleden geschreven, maar slechts zelden komen ze aan het woord, uitzonderingen daargelaten. Terwijl er kansen te over zijn. Een paar simpele voorbeelden: Vraag enkele gemeenteleden (jong, oud) eens hun favoriete psalm, lied of bijbeltekst te kiezen en hun keuze te motiveren. Plaats het met een fotootje. Het geeft blijk van persoonlijke betrokkenheid van leden en – niet onbelangrijk − het stimuleert het geloofsgesprek in de gemeente. Vraag een paar aantredende en aftredende ambtsdragers eens naar hun verwachtingen/ ervaringen. Laat niet de leiding van een tiener- of kinderclub een terugblik schrijven op een bijeenkomst of een uitje, laat de kinderen zélf aan het woord. Geef nieuw ingekomenen de gelegenheid om eens op te schrijven waarom ze zich graag aansluiten bij de gemeente. Enfin, de lijst is moeiteloos uit te breiden, als eenmaal het belang van persoonlijke communicatie is onderkend.

Wie eenmaal doordrongen is van het feit dat het kerkblad door een ‘onzichtbare’ schare wordt meegelezen, zal toch wel drie keer nadenken voordat hij op de oude voet voortgaat?

Koos van Noppen is hoofd communicatie IZB.

De IZB verzorgt een workshop voor kerkbladredacteuren, zaterdag 12 april, in Amersfoort. Zie www. izb.nl.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen