Globaal bekeken

Zo langzamerhand is deze rubriek ook een doorgeefluik voor de stukjes van Peter Dillingh in Kerk op Dordt. Maar hij schrijft er ook naar. Nu over ‘Eed met de handschoen’.

Op zaterdag 23 maart 1889 werd Arie Verhoeven beëdigd als lid van de Dordtse gemeenteraad. (…) Een oplettende lezer van de Dordrechtsche Courant zette vraagtekens bij de manier waarop Verhoeven de voorgeschreven eden had afgelegd. ‘Vergun mij eene kleine plaatsruimte tot het doen eener vraag, schijnbaar onbeduidend, maar niet temin groot van beteekenis: Bestaat er een wettelijk voorschrift voor de aflegging van een eed, meer bijzonder wat den vorm betreft, waaronder dat moet geschieden? Het nieuw benoemde lid van den Gemeenteraad, de heer A. Verhoeven Wzn., heeft namelijk Zaterdag, bij zijne installatie, de beide eeden afgelegd onder het opsteken der met een zwart glacé handschoen bedekte hand. Ik weet wel dat het gebruik medebrengt dat, in welk geval ook (voor den regter zoowel als bij het leger), de eed wordt afgelegd met de ontbloote hand; dat de meeste menschen zelfs door een gevoel van eerbied voor het eed-formulier worden gedrongen de hand te ontblooten, maar is een eed, afgelegd onder opsteken eener omkleede hand, geldig voor de wet? Ziedaar eene vraag waarop meer bevoegden welligt antwoord zullen willen geven. Het moge velen bevreemden dat het nieuwe raadslid, die als geloovig antirevolutionair werd gekozen, onder het aanroepen van Gods naam, eerbied achterstelt bij uiterlijk vertoon, men zoeke in de gestelde vraag geen partijschap. De beloften, welke bij de aanvaarding van het lidmaatschap van den Gemeenteraad worden afgelegd, zijn echter zoo veel omvattend, dat het van het grootste gewigt is, te weten of de beëediging daarvan te eeniger tijd kan worden herroepen wegens een gebrek in den vorm.’ De eed met de handschoen was niet ongeldig. Verhoeven bleef lid van de gemeenteraad tot zijn dood in 1895.

Behalve de onder ons bekende Spaanse Evangelische Zending bestaat ook een stichting Het Evangelie in Spanje, die het blad Berichten uitgeeft. Op zoek naar de geschiedenis vond ik het volgende.

• Een van de meest bekende vervolgde Spaanse Protestanten, Manuel Matamoros, kwam op zijn omzwervingen als banneling ook in Nederland terecht, waar hij de verbijsterde bovenklasse vertelde over de verdrukking die de Protestanten in Spanje te verduren hadden. (…) In 1871 werd er een comité opgericht door Mevr. Constance van Loon en Jhr. M.J. van Lennep, - dat reeds op 1 januari 1872 officieel een vereniging werd, al bleef men tot 1954 spreken over het Comité! (...) De geschiedenis van het Protestantisme in Spanje is op zich een boeiende zaak. Het land dat tegelijkertijd de bakermat was van de Reformatie en Inquisitie heeft heftig lijden gekend op religieus terrein. In de tweede helft van de 19de eeuw was Spanje een Rooms-Katholieke staat, waar de godsdienstvrijheid moeizaam erkenning trachtte te vinden. Her en der kwamen Spanjaarden, meest via buitenlanders, in contact met het protestantisme, dat sinds de Hervorming, die aanvankelijk zeer aansloeg, geheel was uitgeroeid in het land.

• Aanleiding voor het bovenstaande is een brief van Godfried Bomans van 13 september 1961, die in Berichten van 2013 werd afgedrukt.

Zeer geachte redactie, Zoudt U mij willen inlichten, of er in Nederland een vereniging of genootschap bestaat, dat zich ten doel stelt de onderdrukking der protestanten in Spanje te bestrijden? Ik heb dit eens vernomen, doch kan mij de bron van deze informatie niet meer herinneren. Als overtuigend Katholiek is mij deze doelstelling zeer sympathiek en ik zou mij gaarne als lid willen opgeven. Met deze vraag zou ik U niet lastig vallen, als ik niet overal elders hiermee was vastgelopen. Een postzegel voor antwoord sluit ik hierbij.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen