Boete doen

Vorige week hielden de Gereformeerde Gemeenten op initiatief van de synode een dag van boete en gebed. Kerkverlating, materialisme en ongeloof zijn zonden waarvoor een boetvaardige houding gepast is. Voor het Nederlands Dagblad sprak Linda Stelma met ds. C.J. Meeuse (Goes).

NEDERLANDS DAGBLAD
Waarom houden de Gereformeerde Gemeenten een boetedag? ‘We hebben steeds minder normen en waarden in Nederland. We kunnen als christenen wel zeggen dat we in een slecht land leven, maar wat gaat er van óns uit? Zijn we een voorbeeld op het werk en thuis? Ook wij zijn schuldig.’

Waar maakt u zich zorgen over? ‘De zonde stroomt via de media ook onze gezinnen binnen. De moraal wordt onder meer verziekt door het kijken van speelfilms. In die films is vaak ontrouw het spannende moment. Dat kun je normaal gaan vinden. Dan moet je niet verbaasd zijn als je huwelijk later kapotgaat. Soms wordt geld besteed aan allerlei genot. Het uitgaansleven met muziek, drugs en allerlei zondige uitspattingen is voor veel mensen een hoogtepunt in het bestaan. Denk verder ook aan de plaats die sport krijgt in het leven van veel mensen. De verering van sportmensen is voor velen een nieuwe religie, maar het is wel afgoderij.’

Wat moet er veranderen? ‘We moeten juist het goede zoeken en Gods wil doen. Ook onze kinderen moeten we al jong leren wat waarde heeft in ons leven en ook wat zonden zijn. De Goede Herder wil ons daarbij leiding geven.’

De synode maakt zich druk over materialisme en kerkverlating. U ook? ‘Materialisme zit in het hart van mensen. Daarnaast is er veel reclame: we moeten dit hebben en dat. Er is geen ruimte meer voor geestelijke zaken omdat we zo veel bezig zijn met materiële zaken.’

En kerkverlating?
‘Het is belangrijk dat jongeren een voorbeeld hebben. Het moet blijken dat mensen God liefhebben. Dat is het beste middel tegen kerkverlating.’

Hoe zien de diensten van Goes er morgen uit?
‘Ik zal preken naar aanleiding van Jesaja 63:17. Het is een gebed van een afgedwaald volk om bekering. Verder zingen we een aantal boetepsalmen, bijvoorbeeld psalm 6 (…)’

Boven het artikel stond de kop: ‘Boetedag: laat het taartje staan.’ Hoewel het op 11 mei Moederdag was, pleit ds. Meeuse ervoor die dag juist sober door te brengen, zonder taartje.
Eerlijk gezegd vond ik het nogal flauw om zo’n kop boven het artikel te zetten. In hoeverre doet dat recht aan het doel van deze boetedag? Anderzijds trof het me dat in de wijze waarop de zorgen over de huidige tijd worden verwoord, de nadruk sterk ligt op dingen als film, muziek, drugs en sport, materialisme. Ik wil de spreker geen onrecht doen maar blijft daarmee de analyse niet aan de oppervlakte?

In het christelijk geloof gaat het om verlossing en verzoening; het leven met Gods goede geboden wordt ons als danklied voorgehouden. In dit interview lijkt alle nadruk te liggen op een bepaalde, gereguleerde moraal. Als ds. Meeuse bedoelt dat we steeds weer geneigd zijn (zo Calvijn) om het schepsel te aanbidden in plaats van de Schepper kan ik hem volgen, maar die verering van het schepsel gaat wel wat dieper dan het kijken naar een film. Paulus heeft het over de grondpatronen (schema’s) van deze wereld waaraan we niet gelijkvormig moeten worden (Rom.12). Overigens citeert ds. Meeuse ook Luther: ‘In de eerste van zijn 95 stellingen staat: ‘Toen onze Heer en Meester Jezus Christus zei: ‘Doet boete’, wilde Hij dat het hele leven van zijn gelovigen een voortdurende boete zou zijn.’

IN DE WAAGSCHAAL
In de Waagschaal publiceerde de overdenking die ds. Hans Kronenburg hield op zaterdag 12 april, tijdens een dankdienst ter gelegenheid van de honderdste verjaardag van de theologe Hebe Kohlbrugge. Hij sprak over Psalm 92 ‘uit het gebedenboek van Israël’ onder de titel ‘Gods vijanden vergaan’. Enkele fragmenten.

Psalm 92 is een lied voor de sabbat, geschreven om te bidden op de zevende dag van de week – deze dag dus. De sabbat is de dag waarop Israël zijn bevrijding viert uit het Angstland en daarom ook de dag waarop ons dingen worden gezegd die je alleen op die dag durft te zeggen, omdat ze haaks staan op de werkelijkheid zoals die zich op de andere dagen van de week aan ons voordoet. De sabbat verwijst ons namelijk naar de toekomstige vrede van de nieuwe aarde waarop gerechtigheid woont. Daarbij gaat het niet om een vlucht uit de werkelijkheid, een droom of een utopie – maar om het perspectief op de grote Sabbat waar heel de menselijke geschiedenis, heel de lange ‘aardse lijdensweek’ op uitloopt. Je kunt ook zeggen: de sabbat is dag waarop wij samen met Israël vieren dat uiteindelijk het recht van Israëls God zal zegevieren. (…)

Ook dr. Kronenburg brengt de boete ter sprake, aan het einde van zijn meditatie.

Ten slotte. Straks, na de psalmlezing, gaan wij het aangrijpende lied van Ad den Besten zingen, dat op uw orde van dienst staat afgedrukt (Liedboek 709). Een boetelied op de bevrijdingsdag heeft de dichter er boven gezet. Daar komt de regel ‘Gods vijanden vergaan’ weer terug, niet als triomfalistische jubelroep, maar als aanleiding tot boetedoening en schuldbelijdenis. Want wat hebben wij na 1945 met onze vrijheid gedaan? Het leek allemaal zo mooi: een vrije wereld – ‘de nieuwe mens was rakelings nabij’, maar wat is er van terecht gekomen? Een explosieve vrijheidsdrift heeft zich van ons meester gemaakt. Alles kon, alles mocht, alles moest – en het resultaat is dat we met z’n allen in een diepe crisis terecht zijn gekomen, economisch, cultureel en godsdienstig. Is het getij nog te keren? We kunnen de geschiedenis niet ongedaan maken. Wat we wel kunnen is: boete doen en leren inzien hoe dwaas we geweest zijn. En dan ook: voorleven hoe je als een vrij mens kunt leven.
In een commentaar bij zijn lied schrijft de christen Ad den Besten: ‘We zouden als gemeente in deze wereld althans kunnen besluiten, alle vrijheidsideologieën grondig te wantrouwen – in ons geval allereerst die van de vrije zelfverwerkelijking en van de vrije ontwikkeling der markteconomie – en onszelf weerloos te laten stellen in de vrijheid waartoe wij in Christus zijn geroepen’. Dat is precies wat Hebe Kohlbrugge ons haar hele leven heeft voorgeleefd en waarvoor wij vandaag God danken. Laten we in haar spoor gaan en bidden: God, laat ons niet vergaan!

Nooit lichter ving de lente aan dan toen Uw hand ons volk bevrijdde.
Hoe hebben w’in dat schoon getijde verheugd maar huiverend verstaan: Gods vijanden vergaan.

De winter leek voorgoed voorbij
en voor ons lag de volle zomer;
de macht was eindlijk aan de dromer,
de nieuwe mens, zo droomden wij,
verbrak de slavernij.

Maar winters werd het in dit land;
’t is kil rondom en in ons midden,
in onze mond verstart het bidden,
doodskou gaat uit van onze hand
naar mens en dier en plant.

O God, wat zijn wij dwaas geweest,
dat we aan de vrijheid zó gewenden,
dat wij de vijand niet herkenden,
in opstand tegen U, het meest
in eigen hart en geest.

5. Vergeef het ons! Raak ons weer aan
met levensadem, lente-tijding,
en doe met krachten ter bevrijding
ons hier in Christus’ vrijheid staan.
God, laat ons niet vergaan!

Ds. G. van Meijeren is hoofd mobiliteitsbureau Predikanten & Kerkelijk Werkers van de Protestantse Kerk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen