Lessen voor kerk in ons land

Missionaire gemeenten worden in het huidige beleidsplan van de GZB omschreven als ‘belijdende gemeenten waarin Woord en sacramenten een centrale plaats innemen. Het zijn gemeenten die een naar bijbels model gevormde structuur hebben, waarin iedereen betrokken raakt, ieders gaven erkend worden en men omziet naar elkaar’.
Als het om missionair gemeente zijn gaat, is de kerk op het zuidelijk halfrond ‘verder’ dan wij. Het lijkt de wet van de remmende voorsprong. In het Westen investeren we in goed theologisch onderwijs, maar op het zuidelijk halfrond wordt het theologische afstandsonderwijs breed gebruikt en groeit de gemeente van buiten naar binnen. Leiders worden in de gemeente zelf opgeleid.
Hier denken we na over discipelschap en beginnen nog maar net met het inzetten van gemeenteleden als leiders in cursussen en catechisatie, terwijl het onderwijs in het Zuiden zich al jarenlang kenmerkt als maatwerkvoor- de-kerken. Men richt zich daarin op het hoofd, het hart en de handen. Juist omdat er daar weinig gebouwen zijn en er nauwelijks geld is voor onderwijs, gebeuren de dingen anders. Dat geeft ons westerlingen het gevoel om in het boek Handelingen beland te zijn. Tegelijk is het een feit dat er veel misgaat. Predikanten worden bijvoorbeeld vaak onderbetaald en de preken rammelen hier en daar.

Lessen
Toch kan de Nederlandse kerk veel leren van de kerk overzee. Een aantal lessen.
De kerk is van Christus. We belijden dat het Christus is Die Zijn kerk bouwt en door Zijn Woord en Geest onderhoudt. De kerk in Rwanda besteedde een vol jaar aan gebed vooraf aan een evangelisatieactie. Gebed is de basis van gemeenteopbouw, want we verwachten gemeenteopbouw niet van onszelf, maar van het krachtige werk van de Heilige Geest. Het Evangelie centraal. Het Evangelie van de Heere Jezus Christus zal centraal moeten blijven staan, water bij de wijn van het Evangelie breekt de kerk af. Dus gaat het daar en hier om de verkondiging van het wonder van Gods liefde, die we zien in Jezus’ werk aan het kruis. Gaat het om zonde én genade. Gaat het om God Die Zijn Zoon in onze wereld zond om ieder die gelooft te redden.

Gemeente
De roeping van de gemeente. In Rwanda zeiden we: ‘De gemeente van Christus looft, leeft, leert, evangeliseert en heeft oog voor de nood in de wereld.’ Het loven gebeurt in de eerste plaats in de erediensten, in de vieringen waar de gelovige een ontmoeting mag hebben met de heilige God. Het gaat dus niet alleen om de verkondiging, maar ook om de ontmoeting, om het prijzen en eren van God en om het genieten van Zijn aanwezigheid.
Van daaruit mag het belang van het hebben van een levende relatie met de Heere worden benadrukt, wat zich uitdrukt in discipelschap, in het dagelijks volgen van Jezus als Heere en Heiland en in het leven uit de kracht van de Heilige Geest, gevoed door Gods Woord. Een leven waarin je aandacht hebt voor elkaar en voor de nood van de wereld.
Dat zal overgedragen moeten worden en dat red je niet met enkel een preek of met de catechisatie en de Alphacursus. Er zal daarom bezinning moeten plaatsvinden over hoe we als gemeente invulling geven aan praktische vorming en toerusting, aan het vormen van een kader, aan het zoeken naar goed toerustingmateriaal.

Discipelschap
Het maken van discipelen. In kerkelijk Nederland krijgt discipelschap veel aandacht. Wat is een discipel? Mijn definitie zou zijn: ‘iemand die geroepen is door de Heere Jezus Christus, die Hem als Heiland mag kennen en als Heere verlangt te volgen, en die anderen stimuleert en begeleidt om ook discipel van Jezus te worden’. Het gaat dus niet alleen om het uit genade kennen van Jezus als je Heiland, of het navolgen van Hem als Heere door je daden. Het gaat ook om het doorgeven aan anderen van de schatten die je zelf hebt ontvangen. Die beweging zien we in de zendingsopdracht. Wij kunnen het Evangelie verkondigen. Het is de Heere God Die mensen opnieuw geboren doet worden, daar kunnen we niets aan doen. Maar we kunnen wel discipelen maken, dat is de hoofdopdracht. De Heere Jezus zegt tegen Zijn discipelen: ‘Maak alle volken tot Mijn discipelen.’ Paulus benadrukt hetzelfde, met name in 2 Timotheüs 2:2, waar hij zegt dat we mogen doorgeven wat we zelf hebben geleerd. Er is dus een doorgaande beweging: wat je ontvangt, geef je door aan anderen.

Huiskringen
Huiskringen. In Colombia heeft een pinkstergemeente in de jaren ’80 besloten om niet alleen ’s zondags samen te komen, maar om elk gemeentelid een plekje in een huiskring te geven. Er werden leiders aangesteld, buren uitgenodigd. Werd de kring te groot, dan werd de kring vermenigvuldigd: de helft bleef, de andere helft werd een nieuwe kring met een nieuwe leider. De gemeente groeide als kool. Natuurlijk, Europa verschilt van Latijns-Amerika, en de genoemde gemeente is een pinkstergemeente. Maar wat we in Nederland zien, is dat de kerkdienst niet voldoet om echt oog voor elkaar te hebben. Mensen worden over het hoofd gezien en zijn vaak eenzaam.
In een huiskring heeft elke gelovige een plek en aandacht. In de kringen worden mensen tot discipelen gevormd, met de hulp van medegelovigen. Daar vindt ook het eerste pastoraat plaats. Daar komen initiatieven van de grond om elkaar te helpen of om anderen te steunen die het moeilijk hebben. In de kringen wordt geleerd en gebeden, wordt God geprezen. De buren kunnen worden uitgenodigd om mee te eten en een huisdienst mee te maken, waardoor evangelisatie en gemeentegroei op een natuurlijke manier gestalte krijgen.

Gaven
Gavengericht. De voorzitter van de classis in Colombia, met wie de GZB het eerste contact had voordat wij er in 1996 naartoe verhuisden, is ds. Roberto Argel. Hij wist feilloos hoe hij de hele gemeente, ook de jongeren en nieuwe gemeenteleden, kon inzetten. We mogen ook in Nederland zoeken naar de inzet van de hele gemeente. Als we oog voor elkaar hebben, kan gaandeweg duidelijk worden waar je passie ligt en wat je gaven zijn. Zo word je opgeleid vanuit de praktijk. Predikanten overzee werken vaak parttime, terwijl leiders en ambtsdragers kunnen doorgroeien en deeltijd in de gemeente gaan werken, bijvoorbeeld als jeugdpastor.

Veranderen
Outside the box-denken. Veranderen is moeilijk, zeker in de kerk. Maar het is nodig willen we verdere secularisering tegengaan. Met het oog hierop heb ik een opleiding gevolgd over vernieuwings- en veranderingsprocessen, want het is voor de missionaire gemeente goed om outisde the box te leren denken. Zomaar een paar ietwat wilde ideeën die wellicht het overwegen waard zijn.
Predikanten kunnen na hun emeritaat een noodlijdende gemeente die te weinig geld heeft om te beroepen, enkele jaren pro Deo gaan helpen; gepensioneerde gemeenteleden kunnen alleen of samen met anderen ergens een paar jaar neerstrijken waar nood is en hun ervaring omzetten in vrijwilligerswerk; gezinnen kunnen verhuizen naar een dorp- of stadsgemeente waar gebrek is aan jonge gezinnen. (Welkom in Groningen, en in Rockanje!); gemeenten die bloeien en groeien kunnen een deel van de gemeente voorbereiden om met een groep van een man of vijftig een kerkplant te beginnen in bijvoorbeeld een naburige nieuwe Vinexwijk (dit gebeurt zo in Londen, Holy Trinity Brompton); jongeren uit een bloeiende gemeente kunnen jongeren uit een kwijnende gemeente ‘adopteren’, zodat die een peer-groep van christelijke leeftijdsgenoten krijgen; mensen met een zogenaamde ‘late roeping’ kunnen ervoor kiezen hun baan aan te houden, zodat ze in hun onderhoud kunnen voorzien; christenen kunnen als ambassadeurs van de missionaire gemeente ervoor kiezen mee te doen aan een sport of hobby waarbij je in aanraking komt met niet-christenen.

Geest
Het werk van de Geest. We mogen het van het werk en de leiding van de Geest verwachten. We mogen vragen of Hij ons leven leidt, of Hij ons toerust met gaven, of Hij wonderen wil werken in de gemeente en of Hij anderen wil trekken naar het hart van Gods liefde. In de gemeente zijn ook zwakkeren. Niet iedereen kan een leider zijn of zal actief betrokken zijn. In Rwanda zagen we mensen die enorm beschadigd en getraumatiseerd waren. We mogen verlangen naar het werk van heling en vernieuwing. We mogen bidden om het krachtige werk van de Heilige Geest in heel de gemeente, en erop vertrouwen dat het Christus is Die Zijn kerk bouwt.

Ds. A. Verwijs is hervormd predikant te Rockanje. Van 2004 tot 2012 was hij zendingspredikant in Rwanda.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen