Hectisch werk en de zondag

De zondag als voorbereiding op een hectische werkweek, die gedachte ontleen ik aan een opmerking van Jaco Stremler in de tweede bijdrage: ‘Ik ben dankbaar dat ik me in de kerk mag voorbereiden op de vaak hectische werkweek.’ Uit het dagboek dat hij bijhield, bleek inderdaad hoe hectisch zijn werkweek was. Nu heeft hij een topfunctie op het ministerie van economische zaken en daar hoort dat blijkbaar bij.

HECTISCH

Na het lezen van alle dertien bijdragen was dat echter ook een algemene gedachte die bij mij bleef hangen. Bijna ieder die inzage geeft in de werkweek, blijkt een zeer gevulde agenda te hebben. Dat betreft niet alleen het aantal werkuren, maar vooral de intensiteit waarmee het werk gedaan wordt. Althans, zo kwam dat op mij over. Zijn het de spreekwoordelijke Calvinisten die in De Waarheidsvriend aan het woord kwamen? Of is het typerend voor onze samenleving? Wie werk heeft en daarbij ook nog vooruit wil komen, moet er hard tegenaan. Wie geen werk heeft, staat doelloos aan de kant. Dat laatste heeft ook vaak te maken met het feit dat men op de een of andere wijze niet past bij de eisen die de huidige samenleving stelt of daar op stuk gelopen is. Het zou niet verkeerd zijn wanneer een volgende serie in dit blad deze mensen aan het woord zou laten. (NB van de redactie: zie pag. 16)

ZONDAG RUSTPUNT EN IJKPUNT

Wat mij vervolgens raakte in de verschillende bijdragen, was dat zeer vaak het belang van de zondag en de kerkdienst naar voren kwam. Dat gebeurt in het boven vermelde citaat van Stremler, maar komt bij nagenoeg iedereen ter sprake. De zondag wil men zoveel mogelijk vrij houden vanuit het diepe besef dat de mens bij brood alleen niet leven zal. Wanneer men compromissen moet sluiten op dit terrein (bijv. werk gerelateerde mail checken), beseft men dat men in de gevarenzone zit. Wanneer men ’s morgens moet werken, wil men in ieder geval ’s middags naar de kerk. De zondag wordt rustpunt en ijkpunt genoemd en de kerk de plaats waar we onderwezen worden in het leerling van Jezus zijn. Prachtig dacht ik, toen ik deze dingen las. Het mag voor alle predikanten ook een geweldige bemoediging zijn. Laat onze werkweek ermee gevuld zijn om ’s zondags het beste dat we te bieden hebben naar voren te brengen: heldere en toepasselijke uitleg van de Bijbel, priesterschap in het voorgaan in de eredienst, zodat iets van bemiddeling ervaren wordt tussen hemel en aarde. Want daar snakken mensen naar. Het zal toch niet zo zijn dat we ons drie keer een slag in de rondte werken op een aarde die niet wordt aangeraakt door de hemel? Christen en werk met als scharnierpunt de zondag en als dat scharnierpunt er tussenuit valt, gaat het op de een of andere manier niet goed. Ik zie het als een kostbare genade, wanneer dit besef in het hart is verankerd. Zo heb ik ook verschillende bijdragen gelezen met dankbaarheid aan God voor deze kostbare genade.

ZONDAG EN WERKWEEK

Tegelijk riep het ook vragen bij mij op. Bijvoorbeeld deze: is er in de week wel voldoende tijd om zich geestelijk te laten voeden? Moet alles op de zondag gebeuren, omdat het er verder in de week niet meer van komt? Een van de scribenten vertelt dat hij zeer gedisciplineerd dagelijks de omgang met God zoekt door gebed en bijbel lezen. Zelfs vertelt hij van een gemeenschap met collega’s, waarin telefonisch met elkaar gebeden wordt. Dat vond ik wel heel bijzonder en ook stimulerend voor ons allen om te onderzoeken hoe de omgang met God midden tussen het werk door in de week gestalte kan krijgen. De grote verwachting van de zondag is goed, maar kan ook scheef getrokken worden als men in de kerk komt na een hele week nauwelijks aan God gedacht te hebben. Dan wordt de kerkdienst overvraagd als het grote moment waarop ineens alles anders moet worden. Meestal gebeurt dat dan echter niet.

BABELCULTUUR

Al lezend kreeg ik steeds sterker een andere vraag. Die heeft te maken met wat ik eens las bij de bekende Tom Wright. Hij schrijft ergens: ‘Het zou heel goed mogelijk zijn om op een bepaalde manier het evangelie te geloven en jarenlang elke dag naar je werk te gaan zonder te merken dat je meebouwt aan de toren van Babel.’ Dit is een zin die al jaren in mijn geheugen zit, omdat ik die aan de ene kant zo bijzonder treffend en ontdekkend vind en aan de andere kant plaatst hij mij voor veel onoplosbare vragen. Van één ding ben ik wel overtuigd: er is een voortdurend beraad nodig van christenen om een kritische geest te ontwikkelen ten opzichte van de Babelcultuur waarin wij leven. Ik ga de afzonderlijke scribenten in de reeks ‘Christen en werk’ niet het verwijt maken dat bezinning op deze thematiek in hun bijdragen achterwege blijft. Het feit zelf constateerde ik echter wel. Wat opvalt, is dat het christen zijn op het werk vooral bestaat uit proberen iets van het geloof te delen met collega’s en verder in de persoonlijke omgang met anderen christelijke normen en waarden zoals vriendelijkheid, medeleven en rechtvaardigheid te tonen. In enkele gevallen wordt ook gesproken over rentmeesterschap. Christenen behoren in verantwoordelijkheid tegenover de Schepper en eigenaar van de wereld om te gaan met energie, geld en landbouw.

AFGODEN

De vraag is echter of met de term rentmeesterschap voldoende is gezegd. De term veronderstelt dat we te maken hebben met een goede schepping, waar we verschillende kanten mee op kunnen. We kunnen de schepping bederven of beheren in de geest van onze Opdrachtgever. Maar wordt hiermee niet een veel te harmonisch beeld geschetst van de wereld waarin wij leven? Die wereld wordt immers op veel manieren geclaimd en bezet door afgoden. De vraag is nu hoe we in deze door afgoden in dienst genomen wereld zo kunnen leven en werken dat we laten zien dat de heerschappij van Jezus Christus over alle dingen de claim van de afgoden onderuit haalt? Hoe kunnen we in een wereld die bezeten is van de Mammon laten zien dat je anders met geld en goed omgaat wanneer je Jezus Christus volgt? Hoe kunnen we in een samenleving die stelt dat kennis macht is opkomen voor de vreze des Heeren als het begin van alle wijsheid? Wat betekent dat bijvoorbeeld voor onze inbreng bij het vaststellen van onderwijsdoelen? Hoe kunnen we in een wegwerpsamenleving verantwoord ondernemen?

SCHEIDING

Dit soort vragen zou ik met vele uit kunnen breiden. Goedkope antwoorden helpen niet. Maar als de vragen niet echt gesteld worden en de problemen niet worden opgemerkt, is het de vraag of we niet allemaal modern zijn geworden in die zin dat we een scheiding hebben aangebracht tussen het seculiere domein en het geestelijke domein. We proberen dan wel in het seculiere domein onze geestelijke inborst te bewaren en we proberen ook in het relationele vlak getuigen te zijn in woord en daad, maar in feite laten we het seculiere domein zelf ongemoeid. Godsdienst is privézaak, zegt onze moderne samenleving en wij berusten daarin zonder al te veel pijn en zonder dat we het misschien doorhebben. Nogmaals, dit zijn geen beschuldigingen aan het adres van de scribenten, het zijn wel zaken die sterk bij mij naar boven kwamen, toen ik de bijdragen las. Ten slotte kijk ik dan nog een keer naar mijzelf en mijn collega-predikanten. Wat voor evangelie verkondigen wij ’s zondags? Het evangelie waar Tom Wright het over heeft in zijn quote? Dat zou zomaar kunnen met de beste bedoelingen. Moeten we niet veel meer in onze verkondiging de grenzen opzoeken waar het vandaag spannend wordt in het geding tussen God en de goden?

Dr. W. Dekker is stafwerker theologische en missionaire vorming van de IZB.).

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen