Globaal bekeken

‘Ineens beseffen dat God bestaat’ kopte een opmerkelijk interview in Trouw met de Nijmeegse hoogleraar Mikhail Katsnelson, ‘een van de knapste fysici van deze tijd’. Een paar fragmenten.

• Nee, zegt hij, hij gelooft niet dat de natuurwetenschap op een dag alle raadselen zal oplossen. ‘Als je de kranten moet geloven is de wetenschappelijke vooruitgang enorm. Dat komt ook door de slechte gewoonte van mijn collega’s om publiekelijk wel te vertellen over hun successen en niet over hun falen. Omdat ik géén buitenstaander ben, weet ik hoe extreem moeilijk wetenschap in werkelijkheid is. Je kunt alleen volkomen zeker zijn over enkele zeer eenvoudige systemen. Ik ben sowieso heel sceptisch over wetenschappelijke vooruitgang.’

• Wellicht nog opmerkelijker: hij is ook belijdend christen. Dat lag niet erg voor de hand. Katsnelson groeide op in Magnitogorsk, in het zuiden van de Oeral. Zijn ouders, beiden arts, waren ‘typische sovjet-Joden, volstrekt geassimileerd en atheïstisch’. ‘Mijn grootouders’, zegt hij, ‘waren nog orthodox-joods, mijn ouders deden niets meer aan de tradities, spraken ook de taal niet meer. Als kind kreeg ik lelijke woorden naar mijn hoofd geslingerd op straat. Zo kwam ik erachter dat ik tot een volk behoorde waaraan mensen een hekel hadden – om redenen die ik niet begreep. Maar wat het jodendom inhield? Geen idee.’ Al heel jong wist hij dat hij onderzoeker wilde worden. ‘Thuis hadden we veel boeken over wetenschap en geneeskunde, die las ik heel gretig.’

• Hij had nog nooit een bijbel gezien. Hij ging erin lezen van Genesis tot Openbaring. Zijn ervaring? ‘Geshockeerd in de zin dat het een volkomen nieuwe ervaring was voor mij. Ik raakte vooral onder de indruk van Job en Prediker. Die troffen me enorm omdat die teksten zo totaal anders waren dan alle literatuur die ik ervoor had gelezen. Het leven van Job, waarvoor een modern schrijver duizend pagina’s nodig zou hebben, wordt in een paar verzen geschetst. Heel indrukwekkend.’

• ‘Mijn bekering kwam voort uit een intense, innerlijke ervaring. Een mystieke ervaring, zo u wilt. Veel mensen hebben zoiets meegemaakt, maar ik heb er nooit een goede beschrijving van gelezen. Het was een plotseling, heel helder inzicht. Nee, ik was niets bijzonders aan het doen. Ik zat in mijn appartement, en ineens besefte ik dat God bestaat en dat Hij weet heeft van mijn bestaan. Vanaf dat moment geloofde ik, die ervaring heeft mijn hele leven bepaald. Ik kan niet eens zeggen dat ik me bekeerde. Er was immers geen religie waarvan ik me bekeerde.’ Een jaar of zes later liet hij zich dopen in de Russisch-orthodoxe kerk. ‘Ik zei tegen een priester dat ik dat wilde, en zo gebeurde het. Was ik uit een religieus- Joodse familie gekomen, dan zou het vast heel moeilijk, zo niet onmogelijk zijn geweest om toe te treden tot de kerk. Nu was het geen enkel probleem.’

• ‘Wellicht is het heel interessant hoe God zich verhoudt tot het universum, maar niet voor mij. Mijn geloof gaat niet over hoe het heelal in elkaar zit. Kent u het aforisme van de middeleeuwse mysticus Angelus Silesius? Hij zei: Christus mag duizendmaal in Bethlehem geboren zijn, is hij niet voor jou geboren dan ben je voor altijd verloren. Dat is voor mij de essentie.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen