Boekbespreking

Kees de Ruijter Horen naar de stem van God. Theologie en methode van de preek. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 239 blz.; € 25,90

Dit boek is geschreven vanuit gegroeide verwondering over wat God doet in de preek. Je leest het niet in één keer uit en blijft al lezend dikwijls steken omdat het zoveel te denken geeft. In die zin is dit boek geen page turner, maar daardoor is het dan ook geen eendagsvlieg. De Kamper emeritus hoogleraar in de praktische theologie − hij neemt juist deze week afscheid van de Theologische Universiteit van de Gereformeerde Kerken in Nederland −, schrijft diepgaande theologische beschouwingen die telkens onderbroken worden door treffende gebedsteksten van de hand van dichter Rien van den Berg. Beslissend is dat vanuit een dubbel perspectief naar de preek gekeken wordt: zij is helemaal mensenwerk met alle gebrekkigheid van dien én zij is instrument van het handelen van God. Het is voor wie gelooft dat God Zelf spreekt en tot spreken roept, onmogelijk om uitsluitend vanuit de menselijke ervaring over de prediking te spreken.

Boeiend en overtuigend is de wijze waarop de preek wordt getekend als niet meer én niet minder dan een integraal onderdeel van de eredienst. Een preek zonder liturgie is als een vis op het droge, want de eredienst is de biotoop, de natuurlijke levensruimte voor de preek. Bij dit inzicht hoort meteen ook de herontdekking van de directe relatie tussen Woord en tafel. De preek en de maaltijd dienen elkaar aan te vullen, uit te leggen en recht te zetten. Mij dunkt, wanneer we dit ernstig nemen, ligt er nog veel huiswerk voor een heroriëntatie van de gereformeerde liturgiek. Opnieuw zal het besef moeten doordringen dat het in de eredienst ten diepste niet om de kerkgangers gaat en dat deze dus ook de in de prediking niet centraal staan. Het gaat er ook niet maar om dat de hoorders een boodschap meekrijgen waarmee ze de komende week vooruit kunnen.

Hoe belangrijk dat op zichzelf ook is, daarmee wordt de preek functioneel gemaakt. Daar gaat bovenuit dat in de liturgie inclusief de prediking het leven als burgers van Gods rijk wordt geoefend. Dat vraagt om een geconcentreerde en verwachtingsvolle, op God gerichte beleving van de eredienst. Vernieuwing van de prediking kan niet los staan van vernieuwing van de eredienst als ontmoeting met de drie-enige God. Zo wordt de preek een doxologische of lofgerichte vorm van spreken, waar de gemeente als geheel actief in betrokken is. Vanuit deze principiële insteek draagt de auteur veel aan voor de praktijk van de prediking in gehoorzaamheid aan de Schrift, waarbij een dynamische wisselwerking tussen evangelie en cultuur optreedt. Een complete gereformeerde homiletiek biedt dit boek niet. Als dat de pretentie zou zijn, zou moeten worden gesteld dat er wezenlijke gezichtspunten ontbreken of onderbelicht blijven. Een welkome en fundamentele bijdrage tot de ontwikkeling van een eigentijdse gereformeerde homiletiek biedt deze fraaie studie echter wel degelijk.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen