Boekbespreking

Tim Keller Centrum kerk. Het evangelie middenin je stad. Speciale Nederlandse editie onder redactie van Stefan Paas. Uitg. Van Wijnen, Franeker; 368 blz.; € 29,95.

Dit studieboek is de neerlag van twintig jaar ervaring van de bekende Tim Keller (1950), predikant van de Redeemer Presbyterian Church in de grote wereldstad New York, wekelijks bezocht door meer dan 5000 mensen. Elke stadspredikant zou dit uitermate leerzame boek moeten lezen. In één zin gezegd gaat het over: het niet van de wereld zijn, maar wel ín de wereld én met een Woord voor de wereld. Hoe kun je kerk zijn in deze tijd, cultuur en context? Orthodox gereformeerd, maar dan geactualiseerd. Hij zet hierin een theologische visie neer voor de kerk in de stad, gebaseerd op de Bijbel en geschikt voor hier en nu. Naast dit dertig hoofdstukken tellende standaardwerk worden ook nog bijdragen geschreven door negen Nederlandse theologen als reflectie op de ideeën van Keller. Rondom drie kernwoorden zijn de hoofdstukken geschreven: achtereenvolgens Evangelie, stad en beweging. Helder wordt verwoord wat de aard van het Evangelie is. Twee gevaren zijn er die Gods genade vertroebelen: religiositeit en secularisme. Het goede nieuws van het reddingswerk dat Jezus voor ons heeft gedaan, is het enige belangrijke in de kerk. De kracht van het Evangelie vernieuwt christenen in het persoonlijke en het publieke leven. De aanwezigheid van veel christenen heeft invloed op alle aspecten van de samenleving. Doelbewust bedreef Paulus stadszending. Hij reisde naar Athene (intellectueel), Korinthe (handel), Efeze (religieus) en Rome (militaire/ politiek). God heeft hart voor de stad (Ninevé) en Jezus kende bewogenheid over Jeruzalem. Het vroege christendom was een stedelijk beweging. Dit hoort ook voor de kerk van de 21e eeuw topprioriteit te zijn, volgens Keller. Thema’s als contextualisatie van het Evangelie (= aanpassing aan de cultuur van nu zonder aantasting van de kern), visie op de stad en culturele betrokkenheid komen voorbij. Paulus verkondigde het Evangelie altijd toegesneden op zijn gehoor. Dat was bij Joden (Hand.13) anders dan bij onwetende heidenen (Hand.14) of geleerde ongelovigen (Hand.17). Keller bespreekt vier modellen van hoe de kerk kan omgaan met de cultuur: transformatiemodel (neocalvinisten), relevantiemodel (bevrijdingstheologie), tegencultuurmodel (neoanabaptisten) en tweerijkenmodel (gereformeerd). Alle vier hebben ze iets goeds, maar zijn voorkeur gaat uit naar het transformatiemodel. We verzetten ons niet alleen tegen trends in de cultuur maar proberen de cultuur ook te begrijpen en vanuit de Bijbel aan te spreken. Beweging is het laatste kernwoord. Missionair gemeente zijn is roeping van alle christenen, niet slechts van een evangelisatiecommissie. Wanneer hij in hoofdstuk 21 beschrijft hoe je missionair leven moet, dan klinkt het mij toch al te maakbaar in de oren. Dan moet opeens elke christen toch ook weer veel gaan doen. Dat heeft iets vermoeiends: we moeten integer, kuis, eerlijk, vriendelijk enzovoort zijn. Veel praktische adviezen worden gegeven: hoe in contact te komen met de ander, naar welke boekjes, dvd’s, links of christelijke films wij kunnen verwijzen. Kwaliteitsmuziek, getuigenissen, heldere uitleg en aansturen op een geloofskeuze − het komt mij echter wat oppervlakkig over. Er zit bij Keller iets onrustigs in. De kerk doet en moet en beweegt, maar ik mis het zijn bij Jezus, het zitten aan Zijn tafel en het ’hier wordt de rust geschonken’. De laatste mooie hoofdstukken behandelen de kerk als instituut én als beweging. Het vuur van de Geest (beweging) en de structuur van de Geest (instituut) horen in balans te zijn. Het boek heet Centrum kerk, omdat het evangelie centraal staat en in het centrum evenwicht is. Gezocht wordt naar (1) de evangeliebalans (geen wetticisme en relativisme), (2) de stadsbalans (niet enkel de cultuur weerspreken noch deze helemaal omhelzen) en (3) de bewegingsbalans (samenwerking met andere kerken in de stad enerzijds en binding houden met je eigen kerkelijke traditie anderzijds). Mijn voorzichtige vraag is deze: ik mis een visie op missie in de eindtijd met zijn geestelijke strijd. Graag had ik iets gelezen over getuige zijn in de laatste dagen met zijn zware tijden (2 Tim.3) en zijn grote afval (2 Thess.2). Onze cultuur is niet meer onbekend is met christendom zoals in de begintijd, maar heeft er massaal afscheid van genomen – een verschil als tussen een maagd en een gescheiden vrouw. We zijn veel verder weg, de kloof is dieper dan dit boek peilt. Ik las dit boek in de zomervakantie, met in het nieuws berichten over Irak, IS, Israël in oorlog, moordpartijen op Nasrani’s, waar strijders uit ons land pronken met afgehakte hoofden. Het keiharde secularisme, waarin God onnodig, overbodig en een onwelgevallig element is geworden. Nooit eerder is het vertrouwen in de kerk zo laag geweest. Keller rekent het neocalvinisme van Kuyper tot zijn inspiratiebronnen. Daar zit iets te veel cultuuroptimisme in: ‘de wereld valt mee (door de algemene genade), de kerk valt tegen’. De kerk van nu zit eerder in een cultuur die ligt onder het oordeel van God en overgegeven is aan zichzelf. Ze wordt steeds kwaadaardiger. De ‘tegenhouder’ van Gods algemene genade gaat er steeds meer af. De beste weg voor de kerk is dunkt mij de gestalte van de weduwe in de stad (!) die dag en nacht de Rechter bad en de moed niet verloor.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen