Globaal bekeken

In Mensen met een verhaal. Prominente Nederlanders over de Bijbel, een uitgave van het Nederlands Bijbelgenootschap uit 2004, staat het laatste interview dat (door P.J. Vergunst) met prof. Graafland gehouden is.

De Bijbel nam in mijn ouderlijk huis vooral zijn plaats in aan tafel. Als kinderen moesten wij altijd lezen uit een Bijbel met gotische druk. Mijn moeder had er de bedoeling mee dat we die druk zouden kunnen lezen met het oog op de zogenoemde ‘oude schrijvers’, geschriften van predikanten uit de zeventiende en achttiende eeuw, die voornamelijk in gotische druk verschenen. Mijn ouders stimuleerden niet het persoonlijk Bijbellezen, zoals bij jongeren nu, die een Bijbel op hun nachtkastje hebben liggen. Wij moesten vooral de piëtistische boodschap van de Bijbel leren kennen, waarbij het ging om de persoonlijke verhouding tot God. Mijn moeder zelf was daar het levende voorbeeld van. Ik herinner met dat, toen zij tot bewust geloof gekomen was, thuis gezelschappen van medegelovigen werden gehouden. Daar werd wel gezongen en gebeden maar niet uit de Bijbel gelezen. De Bijbel ging als het ware op in de geloofservaring, die ‘bevinding’ werd genoemd. In de preken die we zondags hoorden, was dit net zo. Als gezin behoorden we tot de Christelijke Gereformeerde Kerken en kerkten we veel bij de bekende tijdredenaar prof. G. Wisse. Ik kan me preken herinneren, waarin hij de teksten uit het Oude Testament ‘bevindelijk’ uitlegde. Pas later ontdekte ik dat de betreffende schriftgedeelten in een concrete aardspolitieke context stonden. Toen ben ik de Bijbel anders gaan verstaan, maar altijd wel met het hárt erbij. Het aardse en het geestelijke bleken in de Bijbel een eenheid te zijn. Ik was zestien jaar toen ik tot bekering kwam. Een preek over 1 Thessalonicensen 1 – de woorden “dat gij bekeerd zijt van de afgoden om de levende God te dienen”- raakte mij. Zo werd een Bijbelwoord voertuig van de Geest. Later is dit altijd zo gebleven.

Prof. Graafland had zelf bepaald over welke tekst te rouwdienst voorafgaand aan zijn begrafenis zou moeten gaan: Jesaja 25:9a: ‘Op die dag zal men zeggen: ‘Zie, dit is onze God; wij hebben Hem verwacht, en Hij zal ons verlossen.’ Een fragment uit de preek van ds. B.J. van der Graaf in de Goudse Sint Jan.

Op Koninginnedag 2004 schreven jullie, Maaike, beiden op welke tekst bij jullie begrafenis centraal zou moeten staan. En voor Kees werd dat Jesaja 25:9a. Waarom werd het nu per se deze tekst? Waarom niet een tekst die explicieter ging over thema’s waar hij mee bezig is geweest, zoals de zekerheid van het geloof, het verbond, de verkiezing, de gemeenschap met Christus? We weten het niet, want hij heeft het niet verteld. Maar wat ik wel weet is dat hij in november 1988 in de Jeruzalemkerk in Amsterdam over deze tekst gepreekt heeft. Ik was nog student, volgde college bij hem en zat toevallig daar in de kerk. Er gebeurde toen wat velen van ons onder de preken van ds. en prof. Graafland hebben ervaren: hij hielde een preek die er voor zorgde dat ik deze tekst nooit meer vergat. En tot mijn grote vreugde en verrassing ontdekte ik dat ik de preek van zestien jaar geleden op een bandje heb staan. Hoe is het mogelijk, dat ik van al die preken die hij hield uitgerekend deze op de band heb staan. Afgelopen vrijdag heb ik de preek opnieuw beluisterd. Het was heel ontroerend om de stem – die de afgelopen maanden zo jammerlijk had gezwegen – weer te horen. Het was een echte Graafland-preek. De preek raakte aan de thema’s waar hij toen zo intens mee bezig was en waar hij boeken over zou schrijven: de betekenis van het verbond en de nood van de godsverduistering. De preek was actueel en tijdbetrokken. Maar vooral was het een bewogen preek. De woorden van de tekst hadden hem persoonlijk aangegrepen, hij had er woorden van de levende God in gehoord en daar wilde hij van getuigen. En daarom was het uiteindelijk ook zo’n eenvoudige preek. Het ging uiteindelijk over niemand anders dan Jezus alleen. En blijkbaar is die tekst voor hem zoveel gaan betekenen, dat hij er zijn geestelijk testament van maakte. We mogen dat testament nu openen. Wat zou erin staan?

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen