Overschrijven naar elders

Gebeurt overschrijving via een verzoek aan de kerkenraad van de voorkeurgemeente of wordt deze geregeld via het ledenregistratiesysteem van de Protestantse Kerk in Nederland (LRP)? Dat maakt natuurlijk nogal verschil. In het eerste geval komt er een ambtelijke beslissing van twee kerkenraden aan te pas. Als het wordt afgehandeld via het computersysteem van de kerk is de overschrijving een administratieve handeling waar de betrokken kerkenraden nauwelijks zicht op hebben. In de kerkorde staat het als volgt. Wie zich wil laten overschrijven naar een andere gemeente dient een schriftelijk en gemotiveerd verzoek in bij de kerkenraad van de voorkeurgemeente. Als deze kerkenraad met het verzoek instemt, legt hij het verzoek voor aan de kerkenraad van de woongemeente. Als ook deze kerkenraad geen bezwaar heeft of binnen dertig dagen niets van zich laat horen kan de overschrijving plaatsvinden. Zo schrijft ordinantie 2-5-3 het voor.

PRAKTIJK

In de praktijk gaat het heel anders. De administrateur verwees naar de website van de Protestantse Kerk. Daar had hij gelezen: ‘Om een lid vanuit een andere gemeente in uw gemeente in te schrijven (eventueel als voorkeurslid) kunt u de procedure volgen zoals in de handleiding voor ledenadministratie beschreven staat. Kortweg: u gaat naar het kerkelijk register, vult de juiste en volledige gegevens in van de persoon en klikt op de knop Overschrijven. [….] Binnen 35 dagen wordt het verzoek behandeld door de gemeente of na 35 dagen wordt het bericht automatisch geaccepteerd als de gemeente nog niet met LRP werkt.’ Met andere woorden: de administrateur van de voorkeurgemeente plaatst de gegevens in het systeem van de LRP, de administratie van de woongemeente krijgt daarvan automatisch bericht. En daarmee is de overschrijving een feit, tenzij de kerkenraad van de woongemeente bezwaar aantekent. Omgekeerd is het ook mogelijk dat de woongemeente een overschrijving in het systeem invoert.

VRAGEN

Daarover zijn vragen gesteld aan de synode: kan de landelijke ledenregistratie zomaar afwijken van de kerkordelijke voorschriften? Desgevraagd antwoordt de synode dat er onderscheid gemaakt moet worden tussen beleid en techniek. De techniek is zoals hiervoor beschreven en maakt een eenvoudige verwerking mogelijk. Dat is gebeurd op uitdrukkelijk verzoek vanuit de praktijk. Maar dit betekent niet dat een kerkenraad geen duidelijk beleid zou kunnen voeren op het punt van overschrijvingen. Dan moeten er goede afspraken worden gemaakt tussen kerkenraad en ledenadministrateur. Zo adviseert de LRP ook altijd aan de gemeenten. Het is de bedoeling om in de toekomst de regels aan te passen aan de nu gebruikelijke gang van zaken. Maar – na alle kerkordewijzigingen van de laatste jaren – wil men nu even rust op het ‘kerkordefront’.

BUREAUCRATISCH

Voor de huidige praktijk is gekozen om verschillende redenen. Men kan zelf kiezen waar men het verzoek tot overschrijving indient. Om het aan te kaarten bij de woongemeente is het eenvoudigste. Die beschikt immers over alle administratieve gegevens. De voorkeurgemeente moet ze handmatig invoeren. Ordinantie 2-5-3a schrijft een ‘schriftelijk en gemotiveerd verzoek’ voor. In de praktijk komt daar weinig van terecht. Ook is niet duidelijk wat de motivering eigenlijk moet inhouden. De voorgeschreven procedure wordt als bureaucratisch ervaren. Er gaan maanden overheen voor de overschrijving een feit is. Er moeten brieven worden geschreven en besluiten genomen, er moet worden gewacht op antwoord. En dat terwijl in verreweg de meeste gemeenten een verzoek tot overschrijving zelden wordt geweigerd. Ik kan voor deze argumenten wel enig begrip opbrengen, de huidige procedure werkt eenvoudiger. Het gevaar is echter dat de overschrijving op deze manier tot een louter administratieve aangelegenheid wordt, die volstrekt buiten beide kerkenraden om gaat. Daarom lijkt het me inderdaad van belang dat een kerkenraad die verzoeken om voorkeurslid te worden niet automatisch wil honoreren, duidelijk afspreekt met de administrateur dat deze elk verzoek tot overschrijving (zowel vanuit als naar de eigen gemeente) aan de kerkenraad ter beoordeling voorlegt. Dan kan hij ook bij de huidige gang van zaken zijn kerkelijke en kerkordelijke verantwoordelijkheid blijven uitoefenen.

Dr. P. van den Heuvel uit Bunnik is emeritus predikant en kerkrechtdeskundige.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen