Globaal bekeken

Drie fragmenten uit het recent verschenen boek van dr. J.D.Th. Wassenaar, Vreemdelingschap. Historische en hedendaagse stemmen uit kerk en theologie (uitg. Boekencentrum, Zoetermeer).

• Over de Vroege Kerk: Van 252 tot 254 werden Carthago en omgeving door een verschrikkelijke epidemie geteisterd. Zoals gewoonlijk vluchtten veel heidenen naar veiliger oorden, terwijl ze hun zieken in de steek lieten. Cyprianus, de bisschop van de stad, en veel andere christenen organiseerden hulpverlening. Ze zamelden voedsel, geld en kleding in. Velen die vanwege hun armoede niets ter beschikking konden stellen, leverden de grootste bijdragen aan het lenigen van de nood: door hun handen uit de mouwen te steken. Daarbij maakten ze geen onderscheid tussen christelijke en heidense slachtoffers van de ramp. Hun dienstvaardigheid was op iedereen gericht. Deze houding wekte bij de heidenen bewondering. Die bleef bij een volgende vervolging niet zonder effect. Volgens Eusebius hadden de hulpvaardigheid en de doodsverachting van de christenen tot gevolg dat hun daden door alle mensen geroemd werden. Daar kwam bij dat de God van de christenen zo verheerlijkt werd: de heidenen waren door de feiten gedwongen om te erkennen ‘dat deze mensen de enigen waren die door hun daden lieten zien dat zij echt vroom en godsdienstig waren’.

• Over dr. O. Noordmans: In de lezing ‘De kerk in de wereld’ zegt hij dat de kerk in de wereld en toch eigenlijk niet in de wereld staat. ‘Abraham, Izaäk, Mozes, zij waren gasten en vreemdelingen hier op aarde. Zij zochten een ander vaderland. Zij waren niet helemaal trouw aan de aarde.’ Voor de kerkelijke praktijk betekent dit gezichtspunt dat de kerk volgens Noordmans nooit naar het voorbeeld van politieke lichamen een vijfjarenplan kan opstellen. Tevens vindt hij het merkwaardig als de kerk aan de staat adviezen gaat geven. (…) In ieder geval heeft Noordmans al veel eerder gezegd dat de kerk toch eigenlijk niet in de wereld leeft. In de meditatie ‘Ons aller moeder’ noemt hij haar ‘een anachronisme’. Hij bedoelt daarmee dat de kerk iets van het eeuwige aan zich moet dragen:
‘De kerk en het Evangelie passen nooit geheel in hun tijd. Te vroeg voor de hemel en te laat voor de aarde; de kerk geeft zich nooit geheel aan de wereld en kerk en cultuur gaan nooit geheel samen. Wanneer de wereld aan de kerk voorbijgaat, de schouders over haar ophaalt, haar achterlijkheid en onwennigheid of haar wissels op de eeuwigheid bespottelijk vindt, dan behoeft ze zich daarvan niet altijd alles aan te trekken. (…) Wanneer wij dit karakter aan de kerk zouden willen ontnemen en haar geheel willen actualiseren, haar met haar belijdenis, gebed en gebod gelijkschakelen met de eisen van de dag, dan zou zij niet meer de stedehoudster op aarde kunnen zijn van het hemelse Jeruzalem dat een soevereine macht heeft over de tijd.(…) Door de kerk zijn wij ‘medeburgers der heiligen en huisgenoten Gods’ (Ef. 2:19).

• Over Calvijn: Balke bestrijdt dat er bij Calvijn sprake is van hang naar ascese. Veeleer spreekt hij over geestelijke nuchterheid, levensernst en soberheid bij de reformator. Duidelijk is dat de ‘meditatio futurae vitae’ (overdenking van het toekomende leven, v.d.G) heel het leven van de christen stempelt. Ze vormt dan ook een belangrijke aansporing tot levensheiliging. Die heeft als ‘negatieve’ zijde de afkeer van de zonde en onthechting van het aardse. De ‘positieve’ zijde is de vernieuwing van het hele leven ‘sub specie aeternitatis’ (‘met het oog de eeuwigheid’), en wel in het eren en dienen van God, alsook in de liefde tot naaste.

J. van der Graaf

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen