Boekbespreking

Voor wie al wat ouder is, is Mient Jan Faber waarschijnlijk geen vreemde.
Jarenlang was hij de secretaris van het Interkerkelijk Vredesberaad (IKV). Zijn ‘kroniek van een gereformeerde jongen’ is echter slechts ten dele gewijd aan het werk waardoor hij landelijk bekend werd. Er op & er onder wil vooral het verhaal zijn over de opkomst en ondergang van de gereformeerde zuil. In feite opnieuw een boek over de teloorgang van de identiteit van de Gereformeerde Kerken, zij het niet op het niveau van publicaties als van Geert Mak of Agnes Amelink. Als lezer houd je iets triests over aan de tekening van Fabers gezinsleden en vrienden, die vrijwel allen de regels, het veroordelende klimaat, het exclusieve denken uit hun jongere jaren ontvluchten en terechtkwamen in… Ja, waarin?
Mijn vertrouwen in de visie van Mient Jan Faber groeide niet toen ik las op welke wijze hij de geschiedenis van de kerk in ons land beschrijft. Hoe typeert hij de Vrijmaking? ‘In 1944 scheidden hier en daar lokale kerken zich af van de Gereformeerde Kerken omdat ze zich niet wilden neerleggen bij een wetticisme dat aan de individuele mens geen enkel soelaas bood als die zijn leven wilde verbeteren teneinde de eeuwige straf (hel) te ontlopen.’ En de oprichting van de Gereformeerde Bond zou een reactie zijn op het schrappen van de 21 woorden over de taak van de overheid uit de Nederlandse Geloofsbelijdenis. Het lukt Faber zelfs om in een rijtje met afscheidingen van de Hervormde Kerk, in 1834 ingezet, ook de Gereformeerde Bond te noemen.
Bij de visie van Faber op de hedendaagse koers van de kerk heb ik evenzeer vragen. Wat moet ik met in het kader van Samen op Weg geuite gedachten als: ‘Ik vermoed dat Groen van Prinsterer niet aan boord van de PKN-boot zou zijn gestapt indien hij getuige was geweest van dit proces.’ En: ‘Voor nieuwe generaties zal de PKN slechts aantrekkelijk zijn indien zij een voortgaande secularisering van het geloof predikt. De drempels moeten nog verder omlaag.’ Zo houd je geen kerk meer over.
In deze kroniek staat Mient Jan Faber ook stil bij de positie van de Nederlandse regering ten tijde van de Tweede Wereldoorlog. Waardering heeft hij voor haar niet, gezien zijn stelling: ‘Een land waar de koningin en haar regering voortijdig de vlucht namen en zodoende hun Joodse onderdanen op een presenteerblaadje aanboden aan de Duitse bezetter.’
Het meest aardige van Er op & er onder zit voor mij in de beschrijving van het kerkelijk en maatschappelijk klimaat in Coevorden, de plaats waar Faber opgroeide, waar na de oorlog de oudtestamenticus dr. B. Maarsingh predikant was, door de auteur overigens (ten onrechte) getypeerd als een ‘energieke voorganger van de bonders’.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen