Globaal bekeken

Op negentigjarige leeftijd doet prof.dr. H.M. Kuitert nog weer een boekje open – een laatste? Na alles wat hij aan christelijk geloof al heeft prijsgegeven, is voor hem nu ook de kerk niet meer nodig. Op de site van de Protestantse Kerk reageerde scriba dr. A.J. Plaisier adequaat op deze afbraaktheologie.

In een interview met het dagblad Trouw zegt theoloog Harry Kuitert dat sinds de Verlichting de mensen zich prima zonder kerk hebben kunnen redden.
Ik zal dan maar bekennen dat ik niet hoor bij ‘de mensen’. Zonder de kerk zou ik me niet kunnen redden. Ik zou diep ongelukkig zijn als er op zondagmorgen geen kerkklok meer zou luiden. Ik wil het experiment liever niet wagen, maar het zou met mijn ziel slecht aflopen wanneer ik niet samen met anderen het loflied zou aanheffen. Ik zou met mijn zondag geen raad weten als er niet een plaats was om God te vereren. Er zou iets in mij sterven als ik niet in de kring mocht staan, brood in de hand krijg en iemand zegt: ‘Het lichaam van Christus voor jou’. Wat zou ik ze missen, die grijze koppies, die jonge kinderen, die mijn broeders en zusters zijn, in Jezus naam. (…)
Het interview in Trouw is naar aanleiding van een boek van Kuitert met als titel: ‘De kerk als constructiefout’. Dan zit ik voortaan maar in een kerk die een constructiefout is. En met mij ‘een schare die niemand tellen kan’. Als het erop aankomt zullen ze allemaal kiezen om liever in die foute kerk te zitten, dan in een heel deugdelijk instituut waar het gezonde verstand ons vertelt dat geloven in God onzin is. (…)
‘Maar weten ze dan niet dat God een uitvinding is van mensen?’ Hier is de theoloog Kuitert op uitgekomen. Dit is inderdaad de kernvraag. Of de mens is naar het beeld van God geschapen, of God naar het beeld van de mens. Of de mens is een inbeelding van God, of God een inbeelding van de mens. De wetenschap beslist hier niets. Hier staat het ene geloof tegenover het andere.
Ooit liepen er twee mannen van Jeruzalem naar Emmaüs. Zij zaten dicht tegen de opvatting dat het allemaal inbeelding was geweest. Die avond braken zij het brood met een vreemdeling in hun midden. En hun ogen gingen open en zij herkenden hem. En zij stonden op met brandend hart. Dat was opstanding uit de dood. Hij was hier. Hij is hier. De levende Heer. En het herhaalt zich honderden, duizenden malen. Dat is de kerk. ‘Hier in dit stervend bestaan, wordt Gij voor ons geloofwaardig’. Moge ik nooit van deze kerk gescheiden worden. Ik kan niet zonder.

***
De afgescheiden dominee W.H. Gispen (1833-1909) schreef in het blad De Bazuin vele jaren lang ‘Eenige brieven aan een vriend te Jeruzalem’, die in een boek zijn gebundeld (uitg. Kok, Kampen, 1903). Een kostelijk boek, dat in veel opzichten vandaag geschreven zou kunnen zijn. Zomaar een fragment:

Gij weet, mijn vriend! wat mij zelf wedervaren is, toen ik eens de stoutheid had van te beweren, dat het gebruik van Christelijke gezangen in de openbare samenkomst der gemeente, in beginsel niet ongereformeerd is en in vele opzichten wenschelijk is. Als een gevallen morgenster zag men mij, in de tien provinciën des koninkrijks, van den kerkhemel in de diepte ter neer slingeren. Op sommigen kansels werd tegen mij gewaarschuwd. Anderen wierpen mijn portret op het vuur. In ’t kerknieuws werd op mijn misdaad gezinspeeld. En die mij kenden en liefhadden zeiden: ‘och, Gispen meent het zoo kwaad niet, maar hij is tegenwoordig wat van zijn hart af ’.
En toch weet ik, dat zeer vele predikanten en gemeenteleden dezelfde behoefte met mij gevoelen en hartelijk sympathiseeren.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen