Opmerkelijke kerkgroei

Ook in de meeste andere landen in de islamitische wereld is er zonder twijfel sprake van een ernstig bedreigde kerk. Christenen worden gediscrimineerd, gemarginaliseerd of daadwerkelijk vervolgd. Met het oog op de toekomst van de kinderen verlaten vele tienduizenden hun dierbare geboortegrond, op zoek naar veiliger oorden.

TOENEMENDE OPENHEID
Te midden van alle misère, geweld, haat en lijden is er soms ook sprake van een groeiende openheid voor het Evangelie, met name onder gematigde moslims.
Ze worden aan het denken gezet als christenen met een boodschap van liefde en verzoening reageren als hun kerk in brand wordt gestoken, zoals die jonge predikant in Opper Egypte vorig jaar deed.
De zondag na de brand kwam hij samen met zijn gemeente bijeen om in zijn uitgebrande kerkgebouw te bidden – ook voor de daders – en Gods lof te zingen. Gematigde moslims vragen zich vertwijfeld af wat al die redeloze haat en geweld met ‘hun godsdienst’ te maken heeft. ‘Wat hebben die christenen, wat is hun geheim?’

MODERNE MEDIA
In veel Arabische landen kunnen christelijke radio- en televisiezenders worden ontvangen. Via de satelliet worden christelijke programma’s in het Arabisch en diverse lokale talen uitgezonden.
Ook het internet biedt nieuwe mogelijkheden om de Bijbel en andere christelijke lectuur te lezen en anoniem vragen te stellen.
Wie zijn oor te luisteren legt bij organisaties als TWR en SAT 7 weet dat hier steeds meer gebruik van wordt gemaakt.
Steeds vaker hoor je trouwens – van Marokko tot de Verenigde Arabische Emiraten – ook verhalen van mensen die op zoek gaan naar de Bijbel omdat een Man in een wit gewaad hen heeft uitgenodigd in een droom om Hem te zoeken: ‘Een Man met zulke vriendelijke, liefdevolle ogen: onweerstaanbaar.’

NOORD-AFRIKA
Laten we nu kort inzoomen op de situatie van de kerk in Egypte en Algerije. Beide gelegen in Noord- Afrika, beide met een rijke christelijke geschiedenis en allebei sinds vele eeuwen overwegend islamitisch. In het huidige Algerije, in Thagaste, stond ooit de wieg van kerkvader Augustinus (354-430), één van de allergrootste theologen ooit. Van Athanasius, bisschop in Alexandrië in Egypte, ontvingen we reeds in 333 de geloofsbelijdenis die nog steeds in onze Bijbels afgedrukt staat.

EGYPTE
De Koptisch Orthodoxe kerk is met naar schatting ongeveer 8 miljoen leden (10 procent van de bevolking) verreweg de grootste kerk van het Midden-Oosten. Volgens de overlevering in de eerste eeuw na Christus gesticht door de apostel Markus. Nu staat de patriarch van Alexandrië, paus Tawadros, aan het hoofd. Het mag op zich al een wonder heten dat al die eeuwen lang God Zijn kerk hier heeft gebouwd en bewaard, vaak tegen de verdrukking in.
Daarnaast zijn er de veel kleinere protestantse kerken die zijn voortgekomen uit westerse zendingsinitiatieven in de negentiende eeuw. Hiervan is de Presbyteriaanse Kerk dan weer de grootste.
Met name sinds de Egyptische revolutie in 2011 lijken veel christenen als het ware wakker geschud te zijn. Was er met de relatieve bescherming onder Mubarak veelal een houding van ‘laat ons maar met rust en stilletjes onze gang gaan’, onder kerkleiders en jonge voorgangers leeft sterker het besef dat christenen een rol hebben te spelen in de samenleving.

BLIK NAAR BUITEN
Daarmee wordt de blik meer naar buiten gericht. Hoe kunnen we als christenen een zoutend zout en een lichtend licht zijn: in de buurt, op het werk, in de politiek?
Het Christian Mind Institute bijvoorbeeld, biedt ieder jaar een cursus aan voor studenten en jonge academici om hen voor te bereiden op hun rol in de samenleving. De predikantenopleiding in Cairo opende haar deuren voor de buurtgenoten om elkaar zo beter te leren kennen. Soms bieden kerken ruimte aan voor de buurtjeugd om rustig huiswerk te kunnen maken.
Voor het oog zijn dit misschien kleine dingen, maar ze worden wel opgemerkt en de open houding roept vragen op. Jonge predikanten stichten huisgemeenten in nieuwe buitenwijken of proberen oude vergrijsde gemeenten op het platteland met een bijbelse prediking te dienen. Sommigen worden zelfs uitgezonden naar andere delen in de Arabische wereld.
Onder de jonge generatie priesters van de Koptisch Orthodoxe kerk is een groeiend verlangen naar bijbelse prediking. Het in het Arabisch vertaalde bijbelcommentaar van Matthew Henry vindt bij hen gretig aftrek. Zondagschoolleiders leren kinderen met nieuw elan de bijbelse verhalen: ook daar is veel belangstelling voor. Verder is er sprake van toenadering tussen de Koptisch Orthodoxe Kerk en de protestanten: het besef elkaar nodig te hebben is sterker geworden.

ALGERIJE
Na een grote bloeiperiode van de kerk in de eerste eeuwen na Christus in het huidige Algerije, volgende een gestage neergang met als aangrijpend gevolg het totale verdwijnen van de christelijke aanwezigheid in de twaalfde eeuw. Onderlinge twisten, de opkomst van de islam en gedwongen bekeringen of vlucht naar veiliger oorden waren hiervoor belangrijke oorzaken.
De vraag waarom de kerk in Egypte al die jaren wel stand hield en in Algerije niet is nog niet zo gemakkelijk te beantwoorden. Als een mogelijke reden wordt wel aangedragen dat er nooit een Bijbel en liturgie in de eigen taal van de Berbers, de oorspronkelijke bevolking, gekomen is. Daardoor is het Evangelie hier nooit echt geworteld geraakt.

OPWEKKING
Des te groter wonder is het daarom dat er met name sinds ongeveer de laatste dertig jaar sprake is van een opmerkelijke groei van de kerk. De voornamelijk Amerikaanse en Franse zendelingen (vooral na 1961) hebben in de beginjaren slechts weinig vrucht mogen zien op hun werk. Vooral na de gruwelijke burgeroorlog waarin fundamentalistische moslims vochten om de macht (1992-2002) is er sprake van een echte doorbraak, met name onder de Berbers, de oorspronkelijke bewoners.
Velen van hen keerden zich af van de islam vanwege het in haar naam gebruikte meedogenloze geweld. Inmiddels zijn er nu naar schatting ruim 100.000 christenen. Mensen komen via velerlei wegen tot geloof in Jezus Christus. Bijvoorbeeld omdat ze de verandering opmerken bij vrienden of collega’s en vragen gaan stellen. Of ze worden nieuwsgierig en geboeid door christelijke uitzendingen in hun eigen taal via radio, internet en de satelliet. Jonge gelovigen delen het Evangelie met anderen. Een van de Algerijnse kerkleiders zei het zo: ‘Gods Geest is krachtig aan het werk in ons land en wie kan Die keren?’

KERK
Inmiddels is de Eglise Protestante d’Algérie (EPA) officieel erkend en groeit deze met name in Kabylië, in de bergen. Het bijzondere is dat de kerk juist daar tot bloei is gekomen waar eerder zendelingen hadden gearbeid. Zonder veel vrucht, zo dachten zij toen, maar het goede zaad van het Evangelie blijkt toch niet tevergeefs gezaaid.
Op drie locaties zijn inmiddels bijbelscholen en ook worden predikanten verder opgeleid aan bijbelgetrouwe opleidingen, onder andere in Libanon. Er is grote vraag naar bijbels en goede theologische boeken. Ondanks tegenwerking van lokale autoriteiten of bedreiging met uitstoting of erger door de familie neemt het aantal gelovigen jaarlijks toe. Inmiddels moeten kerkgebouwen worden uitgebreid. In Tizi Ouzou staat nu een kerk met meer dan duizend zitplaatsen.

REGENBUI
Van Luther is de uitspraak dat Gods Woord als een voorbijtrekkende regenbui is, die niet terugkeert waar hij eenmaal is geweest.
De recente geschiedenis van de kerk in Algerije laat zien dat Luther er op dit punt gelukkig naast zat.
Misschien is de uitdrukking van Tertullianus, een vroege Noord- Afrikaanse kerkvader, meer op zijn plaats: het bloed der martelaren is het zaad der kerk.
Laten we daarom niet ophouden te bidden voor onze broeders en zusters in de verdrukking en onze God danken dat Hijzelf Zijn kerk in stand houdt en ook in deze tijd wonderen doet.

Mr. A. van der Poel is GZB-regiocoördinator Midden-Oosten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen