Leesbril

Hij overleed dit jaar: cabaretier Seth Gaaikema, zoon van twee doopsgezinde predikanten. Ooit schreef hij het gedicht ‘Pastorie’. Hij vertelt daarin hoe hij als kind ’s zaterdagsavonds door de halfgeopende deur vaders werkkamer binnenkeek. ‘Even kijken in het keukentje van God.
Even kijken hoe ’t Hemelse Gerecht
wordt klaargemaakt (...) Slechts voor domineeskinderen de eer
om heel af en toe te kijken
in het keukentje van de Heer...’

Ik moest aan deze regels denken toen ik de recent verschenen aflevering van het tijdschrift Kontekstueel onder ogen kreeg. Daarin wordt aandacht geschonken aan het thema: ‘Gereformeerde hermeneutiek. Heeft de Bijbel het voor het zeggen?’ Wat gebeurt er in dat keukentje van de dominee? U denkt: daar wordt aan uitleg van de Bijbel gewerkt. De tekst wordt nauwkeurig bestudeerd. Dat is juist. Maar er is meer aan de hand. Want het gaat niet zozeer om de letter van de tekst als wel om de inhoud, de boodschap van de tekst. Die boodschap willen we graag bij onze hoorders laten landen. Dat vereist zicht op de context van het Schriftgedeelte. Ook houden we rekening met de context van de wereld waarin we vandaag leven. De uitlegger is zelf ook door het geestelijk klimaat waarin hij leeft en denkt bepaald.

De bezinning op al dit soort vragen noemen we met dat voor u misschien wel moeilijke woord hermeneutiek: vertolkingskunde. Met welke ogen lezen wij de Bijbel? Welke leesbril zetten we daarbij op?
Leesbrillen zijn er genoeg. Wie het over gereformeerde hermeneutiek heeft, maakt daarmee direct duidelijk voor welke leesbril hij heeft gekozen. Dr. H.W. de Knijff schreef hier ooit (1980) een fraaie studie over: Sleutel en slot. Het gaat er om de sleutel te vinden die de toegang tot de Bijbel opent. Maar iedere sleutel kan ook zo gehanteerd worden dat ze averechts werkt. Niet als sleutel maar als slot. De toegang tot de Bijbel wordt dan niet geopend, maar geblokkeerd. Geen leesbril zetten we op, maar we doen een blinddoek voor.
Dat Hemelse Gerecht dient daarom zeer zorgvuldig te worden klaargemaakt in het keukentje van God.

Dit is de laatste column van ds. J. Maasland. Vanaf volgende maand doet Martine de Wit uit Putten mee in het columnistenkwartet. Ze schreef de boeken ‘Een wolk in mijn been. Dertien jaar en kanker’ en ‘Een vriend heeft te allen tijde lief ’.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen