Prijs je medemens

Bach wordt internationaal geroemd als een groot componist. Bij muziekliefhebbers kun je een borstbeeld van hem zien staan. Om zijn talent is niet alleen God geëerd, maar ook Johann Sebastian zelf. Is dat erg? Nee, het eren van mensen hoeft niet in mindering te komen op de eer van God. Het is zelfs een bijbels gebod dat we aan bepaalde mensen eer bewijzen. In het vijfde gebod eist de HEERE dat we vader en moeder eren. ‘Ga elkaar voor in eerbetoon.’, draagt de Schrift ons op (Rom.12:10b). Elders lezen we de aansporing: ‘Houd iedereen in ere.’ (1 Petr.2:17a) De Heere prijst Zelf Zijn trouwe dienaren en spreekt met waardering over de werken van het geloof (zie vorige artikel). Zouden we Hem daarin niet moeten volgen?

ZEGENEN
Het behoort tot het christelijk leven om het goede in onze naaste te prijzen. Waarom zijn we daartoe verplicht? Ten eerste omdat het een uiting is van liefde. Voor een gezond besef van de eigen waarde kan een mens niet zichzelf omhoog houden. Je kunt het alleen ervaren in relatie met anderen. Voor een gelovige is Gods mening hierbij doorslaggevend. Maar dat neemt onze verantwoordelijkheid voor elkaar niet weg. We zijn geroepen onze medemens te zegenen (1 Petr.3: 9). Een belangrijke vorm van zegenen is dat we onze waardering voor de ander uiten. In dit licht kunnen we onszelf onderzoeken of we niet veel vaker iemand bekritiseren dan een compliment geven. Als we zelden iemand prijzen, zit ons hart waarschijnlijk te vol met eigenliefde, schrijft John Piper. Er is ootmoed nodig, zodat we de ander uitmuntender achten dan onszelf (Fil.2:3).

GODS EER
Waarom zijn we verplicht het goede in onze naaste zo nadrukkelijk te bevestigen? Al het goede in een mens komt van God. Onze hoogste bestemming ligt erin dat wij God verheerlijken. Het mooie en deugdelijke dat Hij geeft in een mens, mag niet onopgemerkt blijven. Want het werk van Zijn handen getuigt van Zijn eer. Dit geldt de schoonheid van een heldere hemel, maar ook het vakmanschap van de timmerman. We doen de Schepper tekort als we dat niet opmerken en prijzen. Het eren van mensen is niet in strijd met de eer van God wanneer we inzien dat Hij van al het lofwaardige de uiteindelijke Bron is. Door je naaste te bevestigen in het goede, richt je de aandacht op Gods werk. Omdat de mensheid verdorven is door de zonde, is het wel nodig onderscheid te maken. Wat de Heere veroordeelt, mogen wij absoluut niet prijzen. Maar de mens is geen duivel geworden.
Sam Crabtree wijst in zijn boek Practicing Affirmation op het belang heel concreet te zijn in je complimenten. Daarvoor zou je bij je naaste kunnen nagaan waarin je iets herkent van Gods karakter of van Zijn werk.

VERKWIKKING
Wat de bijbelschrijvers in het bijzonder in een mens prijzen, zijn de vruchten van de wedergeboorte. Een vrouw die de HEERE vreest, zal geprezen worden (Spr. 31:30). Christus heeft er met Zijn bloed voor betaald zondaren te redden en hen te herscheppen naar Gods beeld. Zouden we vanwege die hoge prijs niet de vinger moeten leggen bij elke glinstering van die nieuwe mens? Het geloof mag zich daarin verheugen. Paulus begint zijn brieven vaak met God te danken voor het geloof en de liefde in de gemeente (1 Kor.1: 4-7; Kol.1:3-5). Zo krijgt Hij de hoogste lof. Maar tegelijk is het voor de gemeente een verkwikking dat hun geloofsdaden zijn opgemerkt en benoemd. Wanneer God het werk van het geloof in ons tot stand brengt, zal Hijzelf daarin worden bewonderd en de Naam van Christus worden verheerlijkt (2 Thess.1:10-12).

KRITIEK
In een christelijke vorm van eerbetoon zullen andere zaken stof tot lof geven dan in de wereld. Het sieraad van een christen zijn de goede werken uit het geloof. Iedere schaduw van Gods gerechtigheid in een mens mogen we waarderen. Door de bijbelse deugden te prijzen in concrete mensen stimuleren we elkaar in een christelijke levenswandel. Waarvoor krijgt een kind complimenten? Daarmee leren we hem wat waardevol is en wat niet. Dit kan een positieve karaktertrek zijn, maar ook een eerlijke schuldbekentenis of een blijk van bescheidenheid.
Voor een goede relatie is het belangrijk zo’n bevestigende houding vol te blijven houden. Dat kan moeilijk zijn, want ieder heeft zonden en zwakheden. Je wilt ook wel eens iets corrigeren. Crabtree pleit ervoor om van het geven van bevestigingen je basishouding te maken. Als je dan een keer ergens kritiek op uit, zal daar beter naar worden geluisterd. Maar wie de ander te vaak corrigeert, maakt van een relatie een strijd. Pubers worden daar opstandig van en huwelijken verkillen.

GENADE
Je kunt je afvragen of je door al dit eerbetoon geen voeding geeft aan de menselijke hoogmoed. De Bijbel vermaant ons nederig te zijn en zeker niet eerzuchtig. Daarom is het cruciaal om het goede in ons leven niet als verdienste te zien, maar als geschenk van God. Sam Crabtree beschrijft dit als volgt. Van nature ben ik dwaas en egoïstisch. Een christen onderkent dat en zal bidden om wijsheid en liefde. Als iemand mij dan prijst voor een verstandige opmerking of voor een uiting van liefde, kan ik niet met de borst naar voren gaan lopen. Maar ik ben er wel blij mee. Ik dank God voor de genade die Hij mij wilde geven. Ook blijft staan dat alle lof van mensen ons nog niet aangenaam maakt voor God. Alleen het bloed van Christus kan ons verlossen van Zijn rechtvaardige toorn.

HIELENLIKKER
Er bestaat een wezenlijk verschil tussen een christelijke vorm van eerbetoon en gevlei. We moeten geen hielenlikkers worden. Wanneer je iemand probeert te vleien, gaat het uiteindelijk om je eigen belang. Het is niet oprecht en meestal ook overdreven. Onze waardering moet gericht zijn op iets wat we werkelijk waarnemen. Daarbij is het goed onze naaste het voordeel van de twijfel te geven. Ook de HEERE is vaderlijk mild wanneer Hij onze werken beloont (NGB 24).
Zelfs wanneer de betreffende persoon het niet direct verneemt, behoren we zijn positieve kanten te benadrukken. De Heidelbergse Catechismus (v/a 112) wijst erop dat het mij geboden is de eer en goede naam van mijn naaste te verdedigen en te bevorderen. Ieder mag zich afvragen hoeveel werk hij hiervan maakt. Wat zegt het over mij wanneer ik sneller kritiek lever dan mijn naaste prijs? Door Gods genade kan dit veranderen. Daarvoor komt dan Hem de eer toe.

SAM CRABTREE
Sam Crabtree schreef over deze thematiek het boek Practicing Affirmation. God-Centered Praise of Those Who Are Not God. (2011, 170 pag.). Crabtree is een directe collega van John Piper bij de Bethlehem Baptist Church in Minneapolis. In dit boek biedt hij een bijbelse onderbouwing van de plicht je naaste te bevestigen. Bovendien geeft hij allerlei praktische aanwijzingen. Crabtree maakt onderscheid tussen een christelijke en een humanistische benadering. Het prijzen van mensen verbindt hij met de eer van God.

Ds. A.N. van der Wind is predikant van de hervormde wijkgemeente Rehobôth te Hollandscheveld.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen