Faalangst

Er is een heer. Er zijn drie knechten. Die heer kijkt hen aan en zegt: jij kunt vijf talenten aan, jij twee en jij één. Hij wil niemand overbelasten. Ieder kan zijn eigen gaven ontwikkelen. Bij voorbaat krijgen ze zijn vertrouwen. Hij is ook streng en dat weten ze. Wie zijn talent(en) verspeelt kan een boze heer tegemoet zien.
Twee knechten gaan aan de slag en verdubbelen het hun toevertrouwde kapitaal. Een knecht is zo bang dat hij zal falen en zijn heer boos wordt, dat hij verstijft. Hij doet niets. Hij kiest voor zekerheid en stopt zijn talent weg. Dan kan hij dat bedrag in elk geval teruggeven. Hij maakt de verkeerde keuze en krijgt straf. Hij heeft immers het vertrouwen van zijn heer beschaamd. Ik heb te doen met die ene knecht. Hij wilde per se slagen. Zijn lat lag hoog. Zijn zelfvertrouwen was klein. Het risico was groot. En hij verlamde. Dan het erge: hem overkomt nou net wat hij wilde vermijden. Hij krijgt wat hij vreesde.

ANGST
De gelijkenis uit Mattheüs 25 gaat niet over faalangst, controle willen hebben of perfectionisme. Ze gaat over het Koninkrijk van God en de prediking van het Evangelie. Het verhaal laat echter ook zien hoe een mens door angst kan blokkeren. Het is ook een illustratie van Jezus’ woord: wie zijn leven zal willen behouden, zal het verliezen en wie het verliezen zal om Mijn naam, zal het behouden Mark.8:35). Wie wil vasthouden, zal kwijtraken en wie durft kwijt te raken, zal ontvangen. Een deel van de mensen doet het dagelijks werk terwijl angst hen achtervolgt. Ze zijn bang dat ze kritiek krijgen. Ze gaan met tegenzin naar hun werk omdat ze denken dat ze hun taak niet aankunnen. Ze schuiven hun werk voor zich uit omdat ze niet weten hoe ze het moeten aanpakken. Ze raken verlamd door de gedachte dat anderen zoveel van hen verwachten. Het scenario van vastlopen en ontslagen worden spookt door hun hoofd. Ze melden zich ziek vanwege de stress die het werk hun op deze manier oplevert. Hun zelfbeeld zakt naar niveau nul. Het werk gaat steeds trager en er komt alsmaar minder uit hun handen. Ze overzien het niet meer.

WIJZE MANAGER
Dan wordt iemand bij de manager geroepen. Dat is een wijze man. Na een gesprek over de spanningen zegt hij: ‘Jij staat jezelf in de weg omdat je het té goed wilt doen. Je lijkt op een gespannen automobilist die elk ongeluk wil voorkomen. Juist omdat hij zo zenuwachtig is, maakt hij fouten en krijgt hij dat ongeluk waarvoor hij zo bang is.’
Ik zeg tegen gespannen mensen die niet durven falen: als je werk te moeilijk is, vraag ander werk aan. Afgaan bestaat niet. Houd je niet groot. Als je je echter in die derde knecht herkent − je kunt je taak wel aan, maar je dúrft je taak niet aan − mediteer dan nog eens over de gelijkenis.
De heer van het land vraagt van niemand te veel. Ieder krijgt een taak naar zijn bekwaamheid (Matth.25:15). Daarmee neemt die heer ook verantwoordelijkheid op zich voor de prestaties van de knechten. Daarmee geeft hij ook ruimte om te falen. Die heer is niet bang voor het falen, want hij geeft immers naar ieder aankan. Hij vraagt slechts vertrouwen. Voor een gelovige is zelfvertrouwen Gódsvertrouwen

Drs. N.C. van der Voet uit Veenendaal is theoloog en docent aan de Christelijke Hogeschool Ede

Volgende week: Niet bij brood alleen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen