Globaal bekeken

In Terug naar Gouda. Religieus leven in de maalstroom van de tijd, een recente uitgave onder redactie van Paul H.A.M. Abels, schrijft mevrouw Henny van Dolder-de Wit een paragraaf over ‘Introductie Evangelische Gezangen van 1807'.

Op 26 augustus 1806 gaf de classis Gouda-Schoonhoven gehoor aan het synodale besluit om de introductie van de Evangelische Gezangen in de bij haar behorende gemeenten te doen plaatsvinden op 1 januari 1807. Alle predikanten waren verplicht op 1 november 1806 vanaf de kansel een ‘bekendmaking’ voor te lezen, waarin het vertrouwen doorklonk “dat elk gemeentelid zich van die gezangen zal voorzien, om dezelve op den bepaalden tijd ter verheerlijking van God in het openbaar te kunnen medezingen”. De kanselboodschap zou aan het eind van het jaar worden herhaald, om de gemeente er aan te herinneren dat op de eerste zondag van 1807 een gezang zou worden opgegeven. Veel hervormden waren in het begin van de negentiende eeuw niet afkerig van een goede gezangbundel. Het was de dwang die bij de invoering van de 192 ‘Evangelische Gezangen’ werd uitgeoefend, die maakte dat er tegenstand heerste. Op dinsdag 29 augustus 1806, drie dagen na de bekendmaking van het nieuws over de gezangenbundel, kwam de Goudse kerkenraad in een bijzondere vergadering bijeen. De bedoeling was om de gemeente nog voor de invoering van de nieuwe gezangen in de gelegenheid te stellen met de melodieën vertrouwd te geraken. Het kerkbestuur gaf toestemming om de kerk na de godsdienstoefening van vijf uur op woensdag- en vrijdagmiddag niet direct te sluiten, zodat de gemeente kon oefenen. Van de predikanten werd verwacht dat de dienst uiterlijk half zeven was beëindigd. De kerkmeesters hadden één zorg: “dat er op grond van vroegere gebeurtenissen een grote toeloop van mensen zal ontstaan die niet komen om te zingen, maar enkel onrust veroorzaken”. Kennelijk waren er bij eerdere repetities of uitvoeringen mensen de kerk binnengedrongen, die zorgden voor ongeregeldheden. Men trachtte dat door het heffen van entreegeld te voorkomen. Kerkenraadsleden waren verplicht aanwezig om de orde te handhaven.

Op de laatstgehouden predikantencontio van de Gereformeerde Bond hield prof.dr. F.G. Immink een lezing over ambt en gezag, onder de titel ‘Kwetsbaar gezag’. Hier volgt het slot, over de ambtelijke vergaderingen:

Wat ik ten slotte nog uitdrukkelijk wil noemen is de ambtelijke vergadering. Dat is een belangrijke gestalte van het ambt. Ook een aparte gestalte. Zonder de ambtelijke vergadering is er geen kerk. Helaas wordt er vaak wat denigrerend omgegaan met de ambtelijke vergadering, ook door predikanten. In de ambtelijke vergaderingen gaat het om het overleg. Dat is een andere gestalte dan de kerkdienst, ook anders dan het pastorale gesprek, en anders dan de diaconale dienst. Maar beslist niet minder belangrijk en ook niet minder geestelijk. In een vergadering wordt overlegd. Daarbij spelen het geloof en het belijden een belangrijke rol. Maar, op menselijke maat. Met het oog op de beslissingen die in de concrete situatie genomen moeten worden. Als de term niet zo beladen was zou je kunnen zeggen: hier speelt de gemeentetheologie een woordje mee. Waarom toch, zo vraag ik me af, staat de ambtelijke vergadering zo in diskrediet? Weten we op de een of andere manier geen raad met de dagelijkse beslommeringen van de kerk als zichtbare gestalte in deze samenleving? Ja, in de vergaderingen gaat het er vaak aards aan toe. Het gaat ook om geld en goed, om bestuur en geregel. Maar als de zaken niet goed geregeld worden, wordt het ook niks met de geestelijke wasdom.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen