Niet bij brood alleen

In Capelle aan den IJssel stond vroeger de scheepswerf van Vuijk. De directie was zo vriendelijk om als een oud-personeelslid overleed, een rouwadvertentie te plaatsen in de ‘IJssel- en Lekstreek’. Daar stond na de naam van de overledene standaard de zin in: ‘Jarenlang gaf hij zijn beste krachten aan ons bedrijf.’ Ik denk nu: arme vrouw en kinderen. Je zult toch een man gehad hebben die zijn beste krachten aan de fabriek gaf. Thuis zijn ze dan een hoop te kortgekomen.

ARBEIDSMORAAL
Hoe komt het toch dat zoveel mensen hun beste krachten aan hun werk geven? Man, vrouw, kinderen, familie, vrijwilligerswerk, kerkenwerk en hobby’s verdienen toch ook goede aandacht? Het zit een beetje in de protestantse arbeidsmoraal. Plichtsgetrouwheid staat hoog in het vaandel. De Rooms-Katholieke Kerk kent de leer van de goede werken. Protestanten lijken die vervangen te hebben door de leer van het harde werken. Van genade leven is in de praktijk lastig. Genadig zijn voor jezelf ook. Soms gaan mensen liever halfziek naar kantoor dan dat ze thuis blijven. Wie eigen baas is, weet helemaal niet van ophouden.

MAN, VROUW
Het heeft vervolgens ook wel te maken met het verschil tussen mannen en vrouwen. Vooral mannen gaan op in hun werk. Als het lekker loopt op hun werk, vergeten ze de zorgen van thuis. Als het niet fijn gaat bij de baas, nemen ze de zorgen daarover juist mee naar huis en zijn ze er gespannen van.
Bij vrouwen is het meestal andersom. Die nemen de tobberijen over thuis mee naar hun werk en vergeten als ze thuis zijn te piekeren over de baas. Mannen zijn meer taakgericht dan relatiegerichte vrouwen. Dus de beste krachten gaan dikwijls naar hun werk.

CULTUUR
Ook onze cultuur speelt een rol. In het Westen draait het om meer en beter. We zwepen elkaar op.
De productie moet omhoog. De verkoopcijfers moeten stijgen. De eindresultaten moeten verbeteren. De kwaliteit moet scherper gecontroleerd worden. De doelen gehaald.
Wie in het hele gebeuren niet kan meekomen, moet ander werk zoeken of wordt eerder met pensioen gestuurd. Of het eigen bedrijf gaat failliet. Iedereen moet scoren en in resultaatgesprekken en in persoonlijke ontwikkelingsplannen moet dat vastgelegd worden. Je bent een kneusje als geen betaalde baan hebt, man of vrouw. Je gaat af als je niet door je proeftijd heen komt of de ontwikkelingen op het bedrijf niet kan bijbenen.
Het gekke is dat we niet met zijn allen in opstand komen, maar als gewillige slaven eraan meedoen. We zijn dankbaar dat we in elk geval nog werk hebben. Vervolgens willen we ook nog eens met het geld dat we verdienen goed voor de dag komen. We kopen en reizen wat af. Om dat te kunnen volhouden, moeten we een gegarandeerd inkomen hebben, dus hard werken. Hoger gaat de lat.

TELEURSTELLINGEN
Je bent niet te prijzen als je gehandicapt, afgekeurd, werkloos of gepensioneerd aan de kant staat. Je telt dan niet meer mee. Een cultuur als de onze is zo een voedingsbodem van teleurstellingen, schaamtegevoelens en depressiviteit.

Misschien moet er toch eens vaker gepreekt worden over: ‘De mens zal niet van brood alleen leven…’ (Deut.8:3).

Drs. N.C. van der Voet uit Veenendaal is theoloog en docent aan de Christelijke Hogeschool Ede.

Volgende week, tot slot: Krachtige managers.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen