Een andere opleiding

De manier waarop de kerken in Nederland uit de gereformeerde traditie het Evangelie in de afgelopen decennia hebben verkondigd, was door woord en daad het goede nieuws te delen met anderen.Vaak gebeurde dat door activiteiten te organiseren. Soms werd daarvoor een evangelist of kerkelijk werker aangesteld, maar altijd ging het om een groep mensen die iets organiseerde, bijvoorbeeld een open maaltijd voor de buurt.
Pas de laatste jaren lijkt het roer om te gaan en staat de betrokkenheid van de hele gemeente op de agenda. Discipelschap lijkt een goede invalshoek te zijn.

LUISTEREN NAAR JEZUS
Jezus als Zoon van God erkennen en naar Zijn stem luisteren is niet vanzelfsprekend. Je wordt niet als discipel geboren. Om de Heere Jezus te volgen is wedergeboorte nodig. Dat betekent met Zijn eigen woorden dat we geboren moeten worden uit water en Geest. In plaats van een hart van steen mag je door het geloof een hart van vlees ontvangen.
Bij de verheerlijking op de berg zien de discipelen de Heere Jezus in heerlijkheid en horen ze de stem van God de Vader: ‘Dit is Mijn geliefde Zoon, luister naar Hem!’ Dat luisteren naar Jezus maakt je tot discipel.
De Heere Jezus zegt dat in het Johannesevangelie zo: ‘Als u in Mijn woord blijft, bent u werkelijk Mijn discipelen, en u zult de waarheid kennen, en de waarheid zal u vrijmaken.’ Een discipel is dus iemand die Jezus als Heiland kent, als Heer volgt, naar Hem luistert en Hem leert gehoorzamen.
Als je die genade kent, krijg je het verlangen en de opdracht het Evangelie met anderen te delen. Dat zie je in de woorden die de Heere Jezus sprak. ‘Ga dan heen, onderwijs al de volken (...), hun lerend alles wat Ik u geboden heb, in acht te nemen. (...) tot de voleinding van de wereld.’ (Matt.28: 19,20) De kern van de zendingsopdracht, die geldt tot aan de wederkomst, is het maken van discipelen.

DISCIPELSCHAP OVERZEE
De kerk in de traditionele zendingsgebieden op het zuidelijk halfrond denkt al decennialang na over discipelschap en over het toerusten van gemeenteleden tot leiders.
Die beweging van het toerusten van christenen tot leiders begon in Latijns-Amerika in de jaren zestig. In de Rooms-Katholieke Kerk ontstonden daar huisgroepen die comunidades eclesiales de base genoemd werden. Deze groepen legden zich toe op toerusting van gemeenteleden en leiders, op evangelisatie en op het bevorderen van sociale gerechtigheid.
In Guatemala ontstond een beweging die leken tot kerkleiders toerustte door middel van theologisch afstandsonderwijs, Theological Education by Extension (TEE). TEE-programma’s worden op het zuidelijk halfrond gebruikt om gemeenteleden op te leiden tot bijvoorbeeld zondagsschoolleider, evangelist of voorganger.
Het toerusten van christenen en het maken van discipelen is daar verbonden met het opleiden van leiders. Deze leiders beginnen als gewone gemeenteleden. Het ideale plaatje is dat hun gaven ontdekt worden, ze bepaalde taken krijgen en daarin groeien onder begeleiding van een voorganger of een andere leider om vervolgens een paar jaar lang toegerust worden. Bij die toerusting is er een wisselwerking van theorie en praktijk. De bedoeling van TEE is volgens één van de grondleggers (F. Ross Kinsler) dat heel het volk van God wordt toegerust voor haar zending in deze wereld. En dat gebeurt. Alleen al met behulp van de GZB zijn er wereldwijd door TEE-programma’s vele honderden gemeenteleden toegerust als discipelen en als kerkleiders. Sommigen studeren daarna verder op universitair niveau.

REMMENDE VOORSPRONG
Het verschil tussen de kerk op het zuidelijk halfrond en de kerk in Europa doet denken aan de wet van de remmende voorsprong. Die wet werd in het interbellum ontdekt. Voor de Tweede Wereldoorlog had Londen al overal straatverlichting. Die werkte op gas. Andere, veel kleinere steden bleken plotseling moderner te zijn dan de hoofdstad, omdat ze elektrische straatverlichting kregen. Londen had zoveel geïnvesteerd in haar verlichting, dat ze die infrastructuur niet zomaar veranderen kon. Iets dergelijks signaleer ik ook in de wereldkerk. Wij hebben eeuwenlang prachtige prestigieuze theologische faculteiten gehad. De mainline kerk in Europa leidt haar voorgangers nog steeds daar op.
Tegelijk komt de kerk op het zuidelijk halfrond met een nieuwe manier van theologie bedrijven, met nadruk op discipelschap, op leiderschap, op praktische vaardigheden. Leerlingen en kerkleiders komen samen om elkaar aan te scherpen en te leren van theorie en praktijk. Er is daar grote nadruk op het Woord en op de praktijk van het gemeente-zijn in de context waar ze geroepen is. En de kerk groeit.

ANDER LEIDERSCHAP
We kunnen leren van de wereldwijde gemeente van Christus. De kerk in Europa is nu vrij leeg. Maar met de hulp en de zegen van God is verandering mogelijk.
In Europa zijn missional communities of huisgemeenten langzaam aan het ontstaan. Daar liggen kansen tot groei als we naar de wereldwijde kerk kijken. Voor die groei is mijns inziens meer nodig dan focus op discipelschap. Discipelschap is niet los verkrijgbaar. Discipelschap is maar één facet van de verandering die wereldwijd zichtbaar is en die en op het zuidelijk halfrond tot kerkgroei heeft geleid.
Discipelschap hangt samen met een nieuwe vorm van leiderschap, met verandering van kerkstructuren, met het opnieuw doordenken van de ambten en vooral met het opleiden van leiders met nadruk op de theorie en de praktijk.

THEOLOGISCHE OPLEIDING
Het is goed academisch geschoolde theologen te hebben. Je kunt je wel afvragen of elke voorganger of kerkleider academische training nodig heeft. Naast de gebruikelijke vorming van theologen die nodig zijn om op academisch niveau de kerk bij te staan, kunnen er manieren van opleiden van kerkleiders ontstaan die nieuw zijn voor Nederland.
Voor het opleiden van voorgangers kunnen we leren van de meer praktische manier van opleiden zoals dat op het zuidelijk halfrond gebeurt. Dan valt te denken aan een opleiding van enkele jaren waarin theorie en praktijk dicht bij elkaar worden gehouden. Een opleiding bedoeld voor mensen die binnen de gemeente hun gaven ontdekken en verder groeien. Het gaat dan om mensen die wellicht al een andere studie achter de rug hebben, een baan hebben en gewend zijn zelfstandig te denken en te opereren. Verdere verdieping van kennis kan dan door middel van nascholing worden gerealiseerd.

Ds. A. Verwijs is predikant van de hervormde gemeente te Rockanje. Van 2004 tot 2012 was hij zendingspredikant in Rwanda.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen