Het eeuwige leven

Voordat wij een vakantie boeken, hebben we heel wat ‘voorwerk’ gedaan. Met de moderne technieken is het niet moeilijk om een beeld te vormen van de plaats van bestemming. We lopen met Google Street View door straatjes in het vakantiedorp. We zoeken reviews van anderen om hun indrukken te lezen.Als we hoge verwachtingen hebben, verheugen we ons te meer op de komende vakantietijd. Onze gewone werkdagen krijgen daardoor extra kleur.
Als het gaat over de vraag wat de christen staat te wachten, dan weten we daar maar weinig van. ‘Een mens gaat naar zijn eeuwig huis.’ Maar wat is nu eigenlijk het eeuwige leven? Zijn we dan voor eeuwig een groot koor ‘voor de troon’, ‘bij de glazen zee’? Zijn we dan een engeltje met vleugeltjes? Leven we dan in de hemel? Hoe zit het dan met ons lichaam? Zijn we voor eeuwig in de stad Jeruzalem?

CONCREET
Er zijn veel metaforen voor het eeuwige leven, maar wat het concreet zal zijn, daar hebben de meesten geen voorstelling van. Dat heeft tot gevolg dat het geloof in het eeuwige leven maar weinig ‘kleur’ geeft aan ons dagelijkse leven.
Hoe komt dat? Dat heeft te maken met de prediking. Over het algemeen wordt hierover weinig gepreekt. In onze traditie is er meestal meer aandacht voor geloofstoe- eigening en geloofs- (on)zekerheid, dan voor het uiteindelijke doel van het geloof. Het heeft ook te maken met de theologie. Wanneer theologen geen of weinig aandacht hebben voor wat de toekomst is van de (on)gelovige mens, dan heeft dat uitwerking op de praktijk van het kerkelijke leven.
Ook heeft het te maken met het belijden van de kerk, omdat we misschien moeten concluderen dat onze belijdenisgeschriften een ‘eschatologisch tekort’ hebben.
Verder speelt ook onze maatschappij een rol, omdat in de volle breedte van wetenschap, cultuur en media alles gericht is op het ‘hier en nu’. Er is geen ruimte voor ‘straks en daar’. Deze culturele beleving dragen ook kerkmensen met zich mee: de eeuwigheid is verdwenen uit het dagelijkse leven.

ERNSTIG
Toch moeten we ook concluderen dat het verlies van een (concreet) beeld van het eeuwige leven een ernstige zaak is. Wat zou er gebeuren als er in de gemeente een diep verlangen zou branden naar het eeuwige leven? Wat zou dat verlangen naar ‘daar en straks’ betekenen voor ‘hier en nu’, voor bijvoorbeeld geloofsbeleving en getuigenis, bijbellezen en gebedsleven, navolging en discipelschap, kerkelijk en gemeentelijk leven? Maar ook voor het dagelijks leven op het werk, voor tijden van zorgen en noden, of voor de beleving van natuur, kunst, cultuur en wetenschap?
Twee stellingen vatten dit samen.
1. het huidige christendom heeft te weinig een concreet beeld van het eeuwig zalig leven;
2. het gemis van dit concrete beeld staat de christelijke inkleuring van ons dagelijks leven – persoonlijk en kerkelijk – in de weg.

BEELDENDE TAAL
Wanneer we Schriftgegevens willen verzamelen om een beeld te vormen van het eeuwige leven, lijkt het wel alsof er maar weinig over gezegd wordt in de Bijbel. De eerlijkheid gebiedt te zeggen dat we inderdaad geen perikoop kunnen vinden waaruit we een concreet beeld kunnen destilleren van de toekomst van de christen.
De meeste bijbelplaatsen zijn ‘beeldend’ en metaforisch van taal, zoals bijvoorbeeld de woorden uit Jesaja 11:1-10 en Openbaring 21 en 22. Het vraagt een exegetisch en hermeneutisch proces om deze Schriftgedeelten over te zetten naar een beeldende verkondiging die de (postmoderne) mens concreet aanspreekt. Hier ligt een opdracht voor theologie en prediking.

NIEUWE WERKELIJKHEID
Toch is het helder dat de Bijbel spreekt over een ‘nieuwe hemel en een nieuwe aarde’. Lees bijvoorbeeld Psalm 102:27, Jesaja 34, 51 en 65, Mattheüs 24, Hebreeën 1, 2 Petrus 3, 1 Johannes 2 en Openbaring 21.
Deze nieuwe werkelijkheid is echter geen andere werkelijkheid. Ze komt tot stand door ‘wedergeboorte’, omdat Mattheüs spreekt over de wedergeboorte van heel de aarde (Mat.19:28). De oude werkelijkheid wordt gelouterd door vuur (2 Petr.3:6,7,10). Er is dus tussen de oude en de nieuwe werkelijkheid een soort discontinuïteit (Joh.12:24; 1 Joh.3:2). Tegelijk mag ons dat niet de ruimte geven om ons te verliezen in volstrekte onconcreetheid: we kunnen er niets over zeggen. De discontinuïteit en onbekendheid zitten eerder in de mate van de heerlijkheid dan in de vorm van het eeuwige leven.

BLAUWDRUK
Van de maat van de heerlijkheid weten wij niet, van de vorm weten wij wel. In het denken over de concreetheid van het eeuwige leven moet Genesis 1 en 2 betrokken worden. Zo was het Gods bedoeling. Genesis 1 en 2 is de blauwdruk van de schepping zoals God die heeft gewild.
De zonde heeft dat ernstig aangetast, maar wanneer de verlossing in Christus geheel gerealiseerd zal zijn, zal God deze oorspronkelijke bedoeling niet tenietdoen maar herstellen en vervolmaken. Hij is immers trouw aan Zijn eigen werk.

BOUWSTENEN
Wie de Bijbel leest met het oog op het eeuwige leven ontdekt dat in heel de Schrift een fundamentele laag ligt van verwachting en uitzicht. Zo zijn er talloze voorbeelden te noemen die als bouwstenen kunnen dienen van een beeld dat wij mogen vormen van het eeuwige leven. De belangrijkste zijn:
• hereniging van ziel en lichaam van de mens (als uniek wezen) • het vervuld-zijn met de drieenige God
• het verbonden zijn aan elkaar in volkomen liefde
• het wonen en leven op de aarde als volmaakte schepping
• totale verlossing van de zonde en de gevolgen daarvan
• geen gebrokenheid en verdriet meer
• een eeuwig proces van ontwikkeling van persoonlijke en gezamenlijke talenten
• een genieten van volmaakte natuur en geheiligde cultuur
• vervulling van vreugde en vrede
• dit alles tot volmaakte lof en prijs van God.

Dit vraagt om verdere bezinning op Schrift, theologie en cultuur – en daarmee ook op kerkelijke en persoonlijke praxis. Met het oog op het gemeentelijke leven moet dat vooral toegespitst worden op de categorieën prediking, pastoraat en gemeentelijk leven.

PREDIKING
In de prediking van het Woord moet er een vertaalslag plaatsvinden om de rijkdom van de christelijke verwachting van eeuwig leven over te brengen naar de mens van hier en nu (die vervreemd is van eeuwigheidsverwachtingen). Die prediking dient vooral concreet en beeldend te zijn. Dan wordt het een correctie op het egocentrisch leven in een genotscultuur zonder verwachting. De gemeente moet door de prediking onderwezen en gevoed worden in de verwachting van het eeuwig leven.
Pastoraat is de liefdevolle en zorgzame nabijheid tot de naaste, vooral in de gebrokenheid van het leven. Daarbij is er aandacht voor het ‘hier en nu’, maar ook voor ‘daar en straks’. In het ‘concrete’ lijden mag er vertroost worden met ‘concrete’ zaligheid. Niet als een onduidelijk en vaag ‘doekje voor het bloeden’, maar als een wezenlijk en reëel uitzicht.

GEMEENTELIJK LEVEN
De onderlinge gemeenschap mag versterkt worden door de wetenschap dat we samen onderweg zijn naar de toekomst van Christus. Als dat toekomstperspectief mensen trekt, zullen begrippen als pelgrimeren, vreemdelingschap, navolging en verdrukking een diepere lading krijgen.
Dat verlangen zal ook de onderlinge verbondenheid versterken, juist wanneer we beseffen dat die zaligheid samen genoten zal worden – met God en met elkaar.

Ds. A. Goedvree is predikant van de hervormde gemeente te Uddel.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen