Jezus’ dood was nodig

We zien een hogepriester met boosaardig fonkelende ogen, een aarzelende, politiek berekenende Pilatus, een opgezweepte massa en afgunstige Joodse Schriftgeleerden. Het is allemaal uitbrekend kwaad uit de harten van concrete mensen van vlees en bloed.

BEDOELING
Tegelijk geeft Jezus van tevoren aan dat Zijn leven van Godswege moet uitlopen op Zijn sterven. Ook de apostelen leren later dat de dood van Jezus gebeurde naar het plan en de bedoeling van God. In Zijn dood lijken de boze wil van de mens en het raadsbesluit van God zich te verenigen. De mens die Jezus kwaadaardig wil ombrengen doet dat vanuit het kwade in zijn eigen hart. Maar in dat alles is tegelijk God werkzaam, Die wil dat Jezus zal sterven.
Petrus weet het later eenvoudig samen te vatten in zijn toespraak tot de mensen die zelf Jezus hadden verworpen: Jezus is in overeenstemming met het vastgestelde raadsbesluit en de voorkennis van God overgegeven en u hebt Hem gevangen genomen en via de handen van onrechtvaardigen (Romeinse soldaten) aan het kruis gespijkerd en gedood (Hand.2:23).

TWEE FACTOREN
Petrus laat zich niet uit over de precieze verhouding tussen die twee zaken. Hij laat beide factoren gewoon staan: de mensen die een wrede daad doen vanuit hun eigen wil en God Die door dat alles heen Zijn plan werkelijkheid maakt. Het zijn twee werkelijke zaken die samen de werkelijkheid vormen.
Zeker moeten we Gods plan als beslissend zien, maar dat doet niets af van het echte van de mens die daden doet. Hoe het ene zich verhoudt tot het anders, daarover laat Petrus zich niet uit. Het leven is soms wel te duiden, maar niet geheel te ontvlechten. Als Petrus die twee allebei als werkelijk laat staan, moeten wij dat ook maar doen.

TRAGIEK
Dat betekent dat het lijden en sterven van Jezus aan de ene kant iets van een tragiek heeft. Jezus, Die zoveel mensen geneest, Gods heil uitdeelt: Hij wordt door de afgunst, haat, kwade opzet van mensen gegrepen en omgebracht. De tragiek van zoveel menselijk leed in de wereld zien we intens verdiept in het leven van Jezus gebeuren. Hij Die geen mens kwaad heeft aangedaan, wordt gruwelijk omgebracht. Hij Die zegen bracht, wordt als een vervloekte gedood.
Dit tragische verbindt de dood van Jezus met zoveel lijden dat de mensheid teistert. Hoeveel kinderen, vrouwen, mannen die tegen een ander geen geweld hebben gebruikt, worden door geweld omgebracht. Zinloos, onrechtvaardig. Die tragiek van de mensheid heeft Jezus op Zijn hoogst ervaren. Omdat de goedheid en heiligheid in Hem volkomen waren, is de tragiek van het zinloze geweld bij Hem ook tot een hoogtepunt gekomen. Het verbindt Jezus’ lijden diep met de zuchtende mensheid.

NOODZAAK
Toch heeft de andere kant in het Evangelie de boventoon: de dood van Jezus is een noodzaak vanuit het raadsbesluit van God. Jezus verklaart dat Zelf na enige tijd met Zijn discipelen te hebben opgetrokken. Hij zegt hen dat Hij ‘moet’ lijden en sterven. Het is Gods gebod voor Hem. Het is geen lot, maar een taak. Geen tragedie, maar een doel.
Hij toont dat ook in de weg die Hij gaat. Op het moment dat de haat tegen Hem toeneemt, trekt Hij naar Jeruzalem. Hij had ook naar het buitenland kunnen gaan, totdat de haat wat zou zijn geluwd. Nee, Hij gaat juist naar Jeruzalem, waar Hij in het machtsgebied van Zijn grote vijanden terecht zou komen. Daarmee toont Hij dat Zijn verwerping en dood het grote doel zijn waar Hij op aan leeft. Dat wordt onderstreept in de nacht van gevangenneming. Jezus had door Zijn macht de gevangenneming kunnen tegenhouden. Maar Jezus stapt op de soldaten toe en biedt Zich aan.

RAADSBESLUIT
Het Evangelie laat ons zien dat het lijden van Jezus niet een tragische gebeurtenis is die tot het einde van een heilige Knecht van God leidt. Nee, het is naar Gods raad en vanuit bereidheid in Jezus’ hart, dat Hij bewust de vijanden opzoekt en Zich aanbiedt. Dit raadsbesluit was in de Wet, de profeten en de Psalmen door God aangekondigd. De apostelen zeggen: Jezus is gestorven naar de Schriften. Daarmee aangevend dat Gods raadsbesluit een bekendgemaakt besluit was. Zonder meer zal de Heere Jezus, Die wilde zijn in de dingen van Zijn Vader, – door nauwkeurige lezing en overdenking van de heilige Schriften – Zich Gods raadsbesluit eigen hebben gemaakt. Jezus was volkomen in overgave aan de wil van Zijn Vader, en heeft zo aangeleefd op lijden en dood. Voor Hem was alleen het tijdstip van belang: pas op het moment van de Vader zou Hij Zich gevangen laten nemen.

UITLEG
Maar waarom wilde God dat de dood van Jezus gebeuren zou? Jezus heeft dit vanaf de dag van Zijn opstanding ruimschoots uitgelegd aan de apostelen (Luk.24: 26,46). Zij noemen met grote eenstemmigheid als reden voor het sterven van Jezus: het was ter wille van ons en onze zonden. Ze gebruiken daarvoor allerlei uitdrukkingen: Hij heeft ons vrijgekocht met Zijn bloed, Hij heeft het offer gebracht voor onze zonden, Hij heeft Zich zonde laten maken voor ons, Hij heeft de zonde gedragen.
Bij alle verschil van uitdrukking gaat het erom dat God alle soorten van zonden van de mens op de Heere Jezus heeft gelegd en aan Hem heeft gestraft.

LIEFDE IN TWEESTRIJD
Een vraag zou kunnen zijn: waarom vergeeft God niet gewoon de zonden uit liefde? Daar hoeft toch geen offer voor gebracht te worden?
Toch heeft het offer van Jezus juist alles met Gods liefde te maken. Met eerbied gezegd: de liefde in God was in tweestrijd. De liefde in Hem keek vol mededogen op de mens die zich van God had losgemaakt en door te zondigen zou gaan sterven en ondergaan. De liefde in God bruiste van ontferming om te redden.
Maar diezelfde liefde heeft grote afkeer van de zonde, is toornig over de zonde als vuil, dat alles onrein maakt. En dan is het vanuit die liefde in tweestrijd dat God een uitweg baant. Door Zelf in een offer te voorzien. Door aan de zondeloze Heere Jezus alle soorten van zonden van de mens te straffen om zo aan de mens vergeving te kunnen bieden om hem met Zich te verzoenen.

HEILIGHEID EN LIEFDE
Kortom, het ‘moeten’ waar Jezus over spreekt, het raadsbesluit waar de apostelen over spreken: het heeft allemaal te maken met de tweestrijd van de liefde in God. Liefde die volmaakt is en vol afkeer van elke zonde is. Liefde die levend bruist van ontferming en bewogenheid over de mens als een schepsel dat door eigen schuld moet sterven, de schepping verlaten en verloren gaan. Die tweestrijd van Gods liefde heeft het plan gemaakt van het lijden en sterven van Gods zondeloze Geliefde.
In dat offer is Gods heiligheid voor eeuwig bevestigd, maar ook Gods liefde in overweldigende mate uitgestroomd. Voor het oog van mensen, engelen, de duivel, het heelal. De dood van Gods Verlosser is in de vereniging van heiligheid en liefde het allermooiste dat het heelal ooit gezien heeft.
In heiligheid wordt nergens de zonde zwaarder bestraft, in liefde wordt nergens zo diep afgedaald om de mens in zijn vuil op te zoeken. Aan het kruis heeft plaatsgevonden wat alle eeuwen ervoor en erna niet gezien is. De rijkste verschijning van God aan de mens: Zijn blinkende heiligheid die alle zonde straft, Zijn overweldigende liefde die de mens in de armen sluit en hem met al zijn vuil wil aannemen.

KOMEN
Zo worden alle volkeren, van alle tijden en plaatsen, geroepen om te komen tot het kruis, tot Christus, om in dit wonder van heilige liefde vergeving van al de eigen zonden te ontvangen. Buiten Hem is het nergens te vinden, in Hem is het in overvloed aanwezig.

Dr. P.F. Bouter is predikant van de hervormde gemeente te Bodegraven en lid van het hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen