Boekbesprekingen

Het gaat hier om twee publicaties die vanuit de stichting Christenen voor Israël zijn verschenen. Het boekje van drs. Jan van Barneveld is een striemend pamflet tegen de vervangingsleer, dat, kort gezegd, de kerk in de plaats van Israël gekomen zou zijn. Van Barneveld zet in met het toenemende antisemitisme in de wereld en het feit dat Joodse burgers ook in delen van Europa niet veilig zijn. In feite zijn er allerwegen gevaarlijke ontwikkelingen ten nadele van Israël. In de politiek ‘sjokt Nederland mee met de sluipende en gemene anti-Israëlpolitiek van de ‘reus op lemen voeten’, de Europese Unie (EU). We betalen mee aan de Palestijnse Autoriteit en aan Hamas. Dus aan de vijanden van Israël.’ Wie spreekt over ‘bezette gebieden’ of ‘rechten van Palestijnen’ vindt Van Barneveld ook tegenover zich.
In de kerken is volgens hem sinds enige tijd sprake van ‘vervullingstheologie’, waarbij het uitgangspunt is dat in en door Christus alles is vervuld en ook daarmee heeft Israël afgedaan. De Palestijnse Bevrijdingstheologie is een andere uiting van de vervangingsgedachte en Van Barneveld ziet ook bij evangelische christenen sporen van deze opvattingen. Er waren echter in de geschiedenis ook andere stemmen. Bij de puriteinen en in de Nadere Reformatie was gelukkig weer een begin van zicht op Israël. De ‘sympathie voor Israël bij velen in de Gereformeerde Bond’ is daarop terug te voeren. Van Barneveld is er van overtuigd dat God haast heeft met het volvoeren van Zijn plan met Israël en de wereld. Letterlijk zegt hij dat God een ‘lik op stukbeleid hanteert wat betreft de houding tegenover Israël’. Voor Van Barneveld gaat het dan vooral om de Joodse staat.
Het kost mij moeite om dit geschrift serieus te nemen. Niet alleen vanwege de wonderlijke mix van bijbelteksten die verbonden worden met historische en actuele gebeurtenissen waaruit de auteur zijn betoog opbouwt. Van Barneveld ziet ten diepste overal de vervangingstheologie actief waar Israël niet door dik en dun wordt gesteund. Daarmee helpt hij het belangrijke gesprek over de plaats van Israël in Gods heilshandelen niet verder.

De Duitse bijbelleraar Harald Eckert is volgens het omslag van zijn boekje voorzitter van Christenen voor Israël Internationaal, een spin-off van de Nederlandse stichting. Zijn boekje ademt een rustiger geest dan dat van Van Barneveld en is geschreven met het oog op een honderd dagen durende periode van gebed. In 2015 herdenken we dat de Tweede Wereldoorlog zeventig – een bijbels getal − jaar geleden werd beëindigd (dat is op 8 mei, aldus Eckert) en op 27 januari werd Auschwitz bevrijd − ook na zeventig jaar, het gruwelijke symbool van de Holocaust. Tussen die beide data zijn er ongeveer honderd dagen waarin gebeden moet worden voor Israël en de volkeren. Maar waarom is dat gebed nodig?
Harald Eckert schrijft over de verhouding tussen Israël en de volkeren in en vanuit de Bijbel. Hij stelt dat Gods beloften voor Israël blijven bestaan, zelfs in situaties van extreme ongehoorzaamheid. Dan zal Israël niet totaal verwoest worden.
Maar dat geldt niet van de volkeren. ‘Wij weten uit het Oude Testament dat wanneer een natie weigert zijn vijandige houding ten opzichte van Israël en het Joodse volk op te geven, deze natie bedreigd wordt met verdwijning, als een uiteindelijke consequentie van Gods oordeel.’ Hoe wij als volken staan tegenover Israël is daarmee is – net als bij Van Barneveld – beslissend voor onze toekomst, en daarom voor onze gebeden nu. De vraag ‘Wat denkt u over de Christus?’ wordt mijns inziens zo vervangen door ‘wat denkt u over (de staat) Israël?’.
Ten slotte: Eckert schrijft dat de Holocaust – de moord op zes miljoen Joden − ‘een element van oordeel’ bevatte. Daarmee duidt hij onmiskenbaar op het oordeel van God. Ik vind dat een buitengewoon gevaarlijk zinnetje.
G. VAN MEIJEREN, UTRECHT

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen