De drie-eenheid

We belijden God als een drie-enig God omdat Hij zich niet alleen laat kennen via Jezus Christus en door de Geest, maar ook als de God Die Zich zonder reserves identificeert met Jezus Christus en de Geest.

VRAGEN
In de geschiedenis van de kerk bleek dat ‘drie en één tegelijkertijd zijn’ al snel de nodige vragen oproept. Redeneren liep uiteindelijk vaak uit op één God of drie losse Goden. De weerslag daarvan zien we in de koran. Toch houden we als christenen vol dat onze God een drie-enig God is. Al begrijpen we het niet, al kan het ons het leven kosten wanneer we belijden dat Jezus de Zoon van God is, toch weten we dat God zo tot ons spreekt in Zijn Woord. Wat bedoelen we nu precies wel en wat niet met het begrip drieeenheid? Het ligt voor de hand dat we daar als christenen op bevraagd worden. Terecht dan ook dat dr. G. van den Brink en dr. C. van der Kooi in hun dogmatiek pleiten voor meer aandacht voor het leerstuk van de drie-eenheid, met name vanwege het gesprek met Joden en moslims. Graag deel ik wat gedachten over een spijker die mij hielp om meer rijkdom in dit leerstuk te vinden.

ONDERLINGE VERBONDENHEID
Als ik een spijker neem, zal niemand zeggen dat het er twee zijn of drie of meer. Zo’n spijker is een geheel. Het is één spijker. Tegelijk weten we uit experimenten dat een spijker uit verschrikkelijk veel verschillende deeltjes bestaat, de ijzermoleculen.

De vraag is dan: zoveel deeltjes, maar toch één geheel? Dat ‘één geheel zijn’ komt, omdat die deeltjes elkaar aantrekken. Door de aantrekkingskrachten tussen de spijkerdeeltjes blijft de spijker zijn herkenbare vorm houden, zijn identiteit als spijker. De spijker laat zien dat eenheid afhangt van onderlinge verbondenheid.

HET SJEMA
Als we in Deuteronomium 6:4 het Sjema lezen ‘Hoor, Israël! de HEERE, onze God, is een enig HEERE!’ volgt meteen: ‘Daarom zult u de HEERE, uw God, liefhebben, met heel uw hart, met heel uw ziel en met heel uw kracht’ (Deut.6:5). De woorden eenheid, liefde en kracht zijn hier essentiële woorden. Vanuit het spreken over de Enige verspringt de focus zomaar naar liefde en kracht.

MAGNETEN
Drie magneetjes zitten aan elkaar vast. Ze vormen een eenheid, maar het zijn er drie. Ze vormen een eenheid, omdat ze elkaar aantrekken. Zelfs op afstand blijven ze elkaar ‘voelen’. Met dit beeld zou je ook de drie-eenheid beter kunnen begrijpen. Vader, Zoon en Geest zijn verbonden door een wonderlijke onderlinge aantrekkingskracht. Een aantrekkingskracht van eeuwige, oneindige liefde.
Het wonderlijke is dat eigenlijk de hele kosmos, Gods scheppingswerk, ook zo in elkaar zit. Het is een samenspel tussen deeltjes en de krachten die ze op elkaar uitoefenen.
Deze magneetjes kun je nog van elkaar losmaken. Maar als we de magnetische kracht groter en groter zouden kunnen maken, kunnen mensen op een gegeven moment de magneetjes niet meer van elkaar krijgen. Nog weer verder krijgt de sterkste machine op aarde ze niet meer los.
Wat gebeurt er als de kracht oneindig groot zou worden? Dan krijg je er geen speld meer tussen, met alle kracht en energie uit het heelal lukt het zelfs niet meer. Dat betekent dan ook dat we als materieel mens, levend in een kosmos met een eindige hoeveelheid energie, dus ook nooit kunnen weten of het er drie zijn of één.
Als drie dingen elkaar volmaakt aantrekken, is het een drieeenheid die voor ons mensen nooit te scheiden of te onderscheiden is.

SCHEPPING
De gelijkenis van de spijker is niet bedoeld als spijkerhard bewijs, wel als metafoor om te onderscheiden tussen deeltjes en kracht. Een metafoor voor de drie goddelijke personen die door een oneindige liefde tot elkaar aangetrokken worden.
De twee verzen uit Deuteronomium 6 maken tegelijkertijd ook duidelijk dat God niet alleen Zichzelf bedoelt. Vanuit zijn liefdeseenheid ziet Hij ook de mens en spreekt hem aan. De Bijbel openbaart een drie-enig God Die tegelijkertijd met een oneindige liefde op Zijn schepping is betrokken.
Dan zijn we weer terug bij Deuteronomium 6. ‘Onze God is een enig HEERE’, omdat de personen van de godheid elkaar met oneindig sterke liefdesbanden, ‘met heel hun kracht’ aantrekken. Deze God draagt ons mensen op Hem lief te hebben en onze naaste als onszelf.
Dit is een onvoorstelbare, onpeilbare liefde. Het is een liefde die pas echt duidelijk wordt als we langs de spijker heen naar de wonden in Jezus’ handen kijken.

ALLEN ÉÉN
De mens kan ten diepste niet zonder Gods liefde. Daarom gaat de kernboodschap van de Bijbel over Jezus, Die als mens op deze aarde kwam, maar ook God bleef. Eén God. Vanuit de volmaakte zekerheid van de eenheid tussen Hem, Zijn Vader en de Heilige Geest, bad Jezus het prachtige gebed uit Johannes 17:10-26. Hierin lezen we: ‘Opdat zij allen één zijn, gelijkerwijs Gij, Vader, in Mij, en Ik in U, dat ook zij in Ons één zijn; opdat de wereld gelove dat Gij Mij gezonden hebt’ (vs.21). ‘En Ik heb hun Uw Naam bekend gemaakt, en zal Hem bekend maken; opdat de liefde, waarmee Gij Mij liefgehad hebt, in hen zij, en Ik in hen’ (vs.26). Jezus staat hier nog vóór Zijn ergste lijden, waarin het geloof in de eenheid tussen de Zoon en de Vader zwaar beproefd zou worden. Het zou zelfs gaan tot de bitterste klacht, ooit gehoord op deze aarde: ‘Mijn God, Mijn God, waarom hebt Gij Mij verlaten?’, klonk aan het kruis.

OPENGESCHEURD
De drie-eenheid werd er opengescheurd tot herstel van de kosmos, tot overwinning van alle kwaad, zonde, liefdeloosheid en haat. Dat gebeurde uit liefde voor een gevallen schepping, uit liefde voor zondige mensen. Het is een liefde die zich ook naar mij uitstrekt en mijn wederliefde vraagt. Ik sluit me graag aan bij Johannes Rottenberg (1880–1942, Mauthausen) die als Joodse, Messiasbelijdende theoloog de uitspraak doet: ‘Slechts een drie-enige God kan een God van liefde zijn.’

A. Moerdijk uit Goes is docent natuurkunde aan het Calvijn College in zijn woonplaats.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen