BOEKBESPREKING

Cornelis van der Dussen Vraag niet voor wie de klok luidt. De ‘Devotions’ van John Donne. Uitg. United P.C. Uitgeverij, 312 blz.; € 20,90.

John Donne (1572-1631) is een van de grote namen uit de Engelse cultuur-geschiedenis. Donne geldt als een groot dichter, maar hij is ook een vermaard theoloog. Zijn levensloop kende stevige stormen, maar hij werd uiteindelijkdeanvan St. Paul’s Cathedral in Londen. Dit was een ambt van aanzien, Donne verwierf grote bekendheid, niet het minst vanwege zijn welsprekende prediking. Maar ook zijn gepubliceerde geschriften vonden gretig aftrek, zoals het nu door Cornelis van der Dussen vertaaldeDevotions. Dit is een nogal bijzonder geschrift en om die reden is de uitgave die Van der Dussen maakte - een volledige vertaling in het Nederlands, met een paar nuttige bijlagen - een reden voor erkentelijkheid.

Donne publiceerde zijnDevotionsin 1624, na een periode van ziekte. Zijn geschrift heeft ook precies die ziekte tot onderwerp, in die zin dat hij de gevoelens, stemmingen, gedachten en twijfels heeft opgetekend die tijdens zijn ziekte in hem opkwamen. In de literatuur over Donne wordt benadrukt dat dit type egodocument tamelijk uniek was destijds; Donne zou hiermee in de lijn staat van niemand minder dan Augustinus, die in zijnConfessionesook een onderzoek had gepleegd naar zijn eigen ziel, zonder daarmee in particulariteiten te blijven steken.

Het boek van Donne bevat 23 hoofdstukken, die staan voor evenzoveel stadia in zijn ziekte. Je volgt hem dus van dag tot dag, en dan vooral zijn gedachten, die alle kanten op zwerven. Ieder hoofdstuk begint met een algemene indruk van zijn ziekte en hoe hij dat ervaart, om te vervolgen met een ‘verzuchting’, iets wat het midden houdt tussen een hartenkreet en een gebed. Daarop volgt het expliciete gebed. Zo valt in hoofdstuk 16 te lezen over het luiden van de klok, wat het levenseinde aankondigt. Dan schrijft Donne zijn beroemde zin: ‘Vraag niet voor wie de klok luidt, hij luidt voor u.’ Ook schrijft daar: ‘No man is an island entire of itself’, ook een beroemde zin, door Van der Dussen vertaald als: ‘Geen mens is een eiland, volkomen op zichzelf.’

Hoewel het een goede zaak is dat Donne’sDevotionsnu in vertaling beschikbaar zijn, is het jammer dat dit boek zo amateuristisch is uitgeven. Met behulp van een redacteur had het resultaat zoveel beter kunnen zijn. Er staan veel typefouten in het boekje (dat begint al op het omslag!), er is sprake van onlogische spati걩ng, veel stijlfouten en ook gebruikt de vertaler niet bestaande woorden (bijvoorbeeld ‘voorgekweld en supergekweld’). Daarbij heeft hij de alinea-deling van Donne genegeerd en om raadselachtige redenen een eigen ordening aangebracht. De vertaler suggereert dat er vrijwel geen aandacht voor Donne is in Nederland, maar dat is gelukkig onjuist. In 2012 verscheen een boek met preken van Donne in vertaling (In de schaduw van uw vleugelen) en in 2010 publiceerde Willem Jan Otten een boek (Niets heb ik van mijzelf) waarin po깩e van Donne een cruciale rol speelt. In 1993 verscheen een mooie tweetalige bloemlezing uit de po깩e van Donne.

TJ. DE REUS, NIJ BEETS

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen