NOOIT ACHTEROVERLEUNEN

Mr. A. van der Poel is GZB-regiocoördinator voor het Midden-Oosten.

Soms zie je de zaken ineens een stuk scherper als iemand je een spiegel voorhoudt. We hebben tenslotte allemaal onze blinde vlekken en ieder mens heeft uiteindelijk maar een beperkt blikveld.

Dat geldt ook voor de kerk en gemeente. Daarom hebben we elkaar in de kerk nodig. Daarom hebben wij als leden van het lichaam van Christus in Nederland ook de kerk wereldwijd nodig. Om elkaar te bemoedigen en elkaar aan te scherpen. Om elkaar tot een hand en een voet te zijn. Ten diepste natuurlijk ‘om ten volle te kunnen begrijpen, met alle heiligen, wat de breedte en lengte en diepte en hoogte is, en u de liefde van Christus zou kennen’.

MIDDEN-OOSTEN

Het was daarom een groot voorrecht Atef Gendy onlangs in Nederland op bezoek te hebben. Als rector van het presbyteriaanse seminarie in Cairo is Gendy een alom gerespecteerd kerkleider, die wereldwijd lezingen over de positie van de kerk in Egypte en het Midden-Oosten geeft. Hij was vorige maand een van de hoofdsprekers op de GZB-dag met als thema ‘Laat de kerk niet verdwijnen’ en sprak op de GZB-predikantenconferentie over ‘Niets te verliezen’.

Dat de kerk in het Midden-Oosten het zwaar heeft, behoeft geen betoog. Het aantal christenen neemt onrustbarend af. In Syrië en Irak vooral. Maar ook in Libanon en Egypte staat de kerk onder druk. Er is grote zorg over het oprukkende en niets en niemand ontziende geweld van de militante en fundamentalistische islam. IS, Al Qaida, Al-Nusra, de Moslimbroederschap - allemaal ernstige bedreigingen voor burgers die er een andere overtuiging op na houden. Voor gematigde moslims en christenen. Als kleine minderheid te midden van een overweldigende moslimmeerderheid zijn juist christenen extra kwetsbaar.

BEMOEDIGING

Als je alles op je laat inwerken, is de situatie daarom beslist heel ernstig en zorgelijk. Toenemend geweld, discriminatie, schending van fundamentele mensenrechten, beperkte godsdienstvrijheid of vervolging en doodsbedreiging, het afbranden van kerken, toenemende corruptie, werkloosheid. Welke toekomst is er voor je kinderen in zo’n situatie? Wie kan het niet begrijpen als christenen het Midden-Oosten willen verlaten?

Voor Gendy was het daarom een bemoediging om te ervaren dat de kerk in Nederland hart heeft voor de positie van christenen in het Midden-Oosten. Dat het werkelijk ook ons gebed is: ‘Laat de kerk niet verdwijnen.’ Dat we met zoveel christenen naar zijn getuigenis wilden luisteren en samen ook voorbede voor de kerk in Egypte hebben gedaan. Een indrukwekkend moment. Dat er prachtige ontmoetingen waren in diverse gemeenten. Dat hij Nederlandse predikanten kon ontmoeten en horen wat er in onze kerk leeft en we met elkaar konden bidden. Dat hij mocht preken in Amsterdam en Sliedrecht. ‘In sombere ogenblikken denk ik soms dat de kerk in het Westen ons gewoon vergeten is maar gelukkig heb ik gezien en echt ervaren dat niet zo is. Dat doet heel goed.’

LESSEN EN STIMULANS

Was zijn bezoek dus voor hemzelf een bemoediging, voor ons was het dat beslist niet minder. Gendy’s verhaal zat vol waardevolle lessen en evenzoveel aansporingen en aanmoedigingen voor de kerk in Nederland. Een kerk die uiteindelijk ook meer en meer een minderheid wordt. Waar de kille wind van de secularisatie doorheen waait of tenminste door alle muren en kieren heen kruipt. Een eerste element is dat er als christelijke minderheid in Egypte–maar ook in Nederland–volgens Gendy juist veel kansen om te getuigen en te groeien in het geloof. Zo kunnen christenen de boodschap van liefde, barmhartigheid, vergevingsgezindheid, vredestichten niet alleen uitdragen maar vooral uitleven. Gemeenteleden in Egypte antwoorden bijvoorbeeld na het afbranden van hun kerk door fundamentalistische moslims niet met haat of wraak maar met een boodschap van liefde en verzoening. En een vrouw wier dochter was vermoord, verklaarde voor de televisie dat ze geen haat had maar de dader wilde vergeven en alleen maar wilde dat hij de liefde van de enige ware God zou leren kennen. Een getuigenis dat diepe indruk maakte, ook op de interviewer.

IDENTITEIT

Een tweede punt is dat het ontzettend waardevol is om te leren dat het Evangelie delen met anderen alles te maken heeft met wie we zijn (onze diepste identiteit in Christus) en dat we ons gedragen als discipelen van Hem. Geen scheiding van leer en leven. Doen wat je zegt te geloven.

Punt drie is het verder ontwikkelen van een theologie van de christelijke hoop en leven uit de hoop die in ons is. Begrippen als Gods trouw, Zijn goedheid, liefde en soevereiniteit zijn geen abstracte theologische begrippen, maar mogen dagelijkse realiteit worden in ons leven.

Belangrijk is ook dat theologie en theologisch onderwijs tegelijk diep en praktisch moeten zijn. Ze dienen gestalte te krijgen in onze levenspraktijk. Zoals Jezus mens geworden is en onder ons heeft gewandeld, moeten wij ook onder de mensen zijn. Hoe kunnen we getuigen van Hem als we ons isoleren en ons opsluiten in onze eigen groep?

Het kruis van Christus dragen is voor ons geen theorie maar komt soms heel dichtbij. Dat hebben we sterk ervaren bij de brute executie door IS van 21 jonge Kopten in Libië en het getuigenis dat van hun houding uitging.

Het geloof in de opstanding van het lichaam van hen die in en soms ook voor Christus sterven kan geen theorie blijven maar moet werkelijkheid worden in ons leven.

VALKUILEN

Ten slotte is er nog wel een aantal andere lessen die we kunnen leren als christelijke minderheid. Maar ook valkuilen die we moeten zien te voorkomen.

Zo helpt voortdurend klagen dat we een minderheid worden niet. Laten we vooral doen wat onze hand vindt om te doen. Het feit dat we een minderheid zijn, wil nog niet zeggen dat we ons werk middelmatig moeten doen. Laten we ons juist inzetten om altijd kwaliteit te leveren. Dat geldt zowel in als buiten de kerk. We hebben de mooiste en beste Boodschap die er is; laten onze kerkdiensten, onze samenkomsten, ons werk onder de jeugd getuigen van Hem. Er is reden om ons te verheugen en laat alleen het beste voor Hem goed genoeg zijn.

Echt leiderschap betekent ook risico’s durven nemen en zaken te veranderen als dat nodig is. Zien en doen waar het in onze situatie echt op aankomt. Kort na de Egyptische revolutie was er een synodevergadering, vlak bij het Tahrirplein in Cairo, en was de agenda zoals altijd: verslagen, rapporten, commissies, problemen etc. Op dat moment nam een eenvoudige ouderling van het platteland het woord en zei: ‘Zien jullie niet dat het hele land in brand staat en denken jullie nu echt dat al jullie rapporten en discussies enig verschil gaan maken voor ons land?’ Kerkleiders moeten durven en willen ingaan op de concrete noden in de samenleving waar de kerk deel van is.

BEDREIGINGEN

Achteroverleunen en doen alsof er niets aan de hand is terwijl de wereld in brand staat, alsook materialisme en geestelijke luiheid zijn misschien wel de grootste bedreigingen voor de kerk. Het gevaarlijkste dat we als christenen kunnen doen, is het lijden te willen ontlopen.

Paulus zegt niet voor niets tegen zijn geestelijk zoon Timotheüs: ‘Lijd verdrukkingen als een goed soldaat van Jezus Christus.’ Wil de kerk–in Egypte en in Nederland–echt toekomst hebben en niet verdwijnen, dan zullen we bereid moeten zijn om de weg van Jezus te gaan en kruisdragers willen zijn.

Als Nederlandse christenen mogen we dr. Gendy dankbaar zijn voor deze lessen, aansporingen en aanmoedigingen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen