OMGAAN MET OVERVLOED

Rina Molenaar is manager communicatie en fondsen bij Stichting Woord en Daad in Gorinchem.

De auteur, predikant van de Jeruzalemkerk in Amsterdam, verdiepte zich stevig in de materie en het is duidelijk dat het onderwerp hem na aan het hart ligt. In de voorstudie heeft hij zich breed over het thema laten informeren. Ds. Van der Graaf belicht niet alleen het bijbels en kerkhistorisch perspectief maar stelt ook de actualiteit aan de orde. Hierdoor krijgt het boek een eigentijds karakter. Vanuit de Bijbel trekt ds. Van der Graaf scherpe lijnen, die aangevuld worden met voorbeelden uit het leven van alledag. Zo wordt concreet de vraag gesteld wat de afvalcontainer te maken heeft met de invulling van het christelijk leven. Hoewel het onderwerp zich al snel kan lenen voor activisme of moralisme, blijft ds. Van der Graaf hier knap ver vandaan. In elk hoofdstuk krijgt namelijk de betekenis van discipelschap ruimschoots aandacht en daardoor komt hij steeds weer uit bij de Bron van overvloed: Jezus.

DISCIPELSCHAP

Discipelschap is het kernbegrip van het boek. Het begrip is de laatste jaren in opmars. Wat betekent deze term? Waardoor bewaart discipelschap van Jezus voor moralisme of activisme? Discipelschap wordt vaak in verband gebracht met getuige zijn. Toch is de uitleg van discipelschap basaler: leerling zijn. Jezus volgen, achter Hem aangaan. Dat betekent dat je beelddrager van de Leraar bent.

Het mag duidelijk zijn dat bij volgen geen plaats voor activisme kan zijn, omdat Hij voorop gaat. Leerling zijn bewaart ook voor moralisme. Ds. Van der Graaf citeert hierbij de Amerikaanse predikant Tim Keller: ‘Een moralist gehoorzaamt God om gered te worden, wie leeft van Gods genade gehoorzaamt omdat hij gered is.’

Door het hele boek heen wordt duidelijk dat discipelschap in de praktijk het jezelf dagelijks opscherpen vanuit Gods Woord betekent. Discipelschap is alert zijn op wat er in de wereld om ons heen gebeurt en je vanuit Gods Woord verhouden tot deze wereld.

GESPREKSPARTNERS

Ds. Van der Graaf vraagt aandacht voor de wereld waarin wij leven door onder andere gesprekspartners in te brengen. In elk hoofdstuk worden personen uit de kerkhistorie, vanuit de hedendaagse kerk of vanuit het publieke domein opgevoerd. De keuze van de gesprekspartners is zeer divers. Van Calvijn tot de eigentijdse en kunstzinnige dwarsligger Tinkebell, van Augustinus tot Corrie ten Boom en John Piper. Ds. Van der Graaf voert de gesprekspartners op door uitspraken of opmerkelijke activiteiten van deze mensen te beschrijven. Zoals Corrie ten Boom, die als voorbeeld wordt genoemd in leven vanuit overgave. Zij zag door de concentratiekampervaringen dat piekeren zonde is, omdat er geen overgave is in God maar mensen vastzitten in zichzelf.

Het is niet moeilijk om op elke gesprekspartner commentaar te geven of een oordeel over hen te vormen. Ds. Van der Graaf verstaat echter de kunst de lezer figuurlijk in gesprek te laten gaan met deze personen en hen vervolgens aan het denken te zetten over het eigen handelen. Zo kan de lezer in het leven van alledag ook het gesprek met deze mensen aangaan; bewust van eigen leefgedrag en toegerust vanuit Gods Woord.

ONTDEKKINGEN

Het boek bevat een aantal verrassende ontdekkingen. Allereerst houdt het de lezer voor hoe de mens materieel goed bezit of gebruikt. Bezit duidt op afgodisch omgaan met de spullen die de Schepper ons toereikt. Mensen ontlenen hun identiteit aan geld en goed. Zien we materieel goed meer als gebruik, dan wordt het als bruikleen gezien en is het slechts een hulpmiddel om te leven.

Ds. Van der Graaf legt daarna een link tussen zondagsrust en ons bezit. Hij wijst erop dat we bij dit thema in en buiten de kerk vaak bezig zijn met de vraag wat wel of niet mag. Denk aan de winkelsluitingswetgeving. Vaak wordt te midden van al dit rumoer vergeten dat de sabbatsrust ons kan helpen in de juiste houding tegenover ons bezit. Bij een dag nietsdoen oefenen we ons erop te vertrouwen dat we voldoende bezit hebben om deze dag vruchteloos door te brengen. Het geeft ons tijd om van ons bezit te genieten.

Bij het lezen van deze passage bedacht ik wel dat dit voor de westerse christen minder moeilijk lijkt dan voor de christen die net door natuurgeweld getroffen is en zijn bezit verloor. Of voor de naaste in oorlogsgebied die weinig rust kan ervaren.

GENIETEN

Het begrip genieten wordt overigens in een apart hoofdstuk beschreven. In de 24-uurseconomie doen burgers dit te weinig, stelt de auteur. Weten we wel wat we eten of schrokken we het naar binnen? Neem eens een rozijn. Leg die op je hand, kijk er tien minuten naar. Breng de rozijn in je mond maar wacht even met doorbijten. Het moment van doorbijten zal een enorme explosie veroorzaken waarin de smaak ten volle tot je komt. Geniet zo van het eten dat we van de Schepper ontvangen.

Bovenstaande zijn een paar parels uit dit boek. Het heeft veel meer schatten om mee te nemen in de levensbagagerugzak.

BIJBELSE INZICHTEN

Het mag duidelijk zijn dat ik dit boek graag aanbeveel. Het onderwerp is nog niet vaak besproken en het zal de lezer ongetwijfeld nieuwe bijbelse inzichten geven over hoe hij zijn leven vanuit de overvloed verantwoord kan invullen. De ondertitel van het boek kan de suggestie wekken dat discipelschap in armoede en discipelschap rijkdom evenveel aan de orde komen. Mijns inziens krijgt discipelschap in rijkdom meer aandacht. Verklaarbaar als je je realiseert dat de auteur zich richt op lezers uit het rijke westen. Toch was het voor mezelf verrijkend en confronterend om mijn medemens in armoede tijdens het lezen op mijn netvlies te hebben. Zeker op het moment dat ds. Van der Graaf de lezer een spiegel voorhoudt. Hierdoor besefte ik namelijk nog meer hoe groot de materiële overvloed is waarin we leven. In het laatste hoofdstuk haalt de auteur in dit licht het gebed uit Spreuken aan: ‘Maak me niet arm maar ook niet rijk, voed me slechts met wat ik nodig heb.’

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen