KERKGESCHIEDENISKRING

Tera Voorwinden is neerlandicus en theoloog en als zodanig betrokken bij diverse publicaties en projecten.

In 2013 kwam via ds. B.M. van den Bosch, onze predikant, het verzoek om een kerkgeschiedeniskring te starten in onze gemeente. Er bleek behoefte aan bezinning op en verdieping in de fundamenten van ons christelijk geloof.

Wat geloven we precies en hoe willen we dat in deze tijd vormgeven? Vragen die de kerk zich vanaf het begin heeft gesteld en waar ze – ook met het oog op de komende generaties – over na moet blijven denken. Daar kan de geschiedenis zeker bij helpen!

KATHOLIEKE TRADITIE

Inmiddels hebben we ons als kring twee seizoenen verdiept in de katholieke traditie van de kerk waarin we staan als gemeente. We komen zes keer per seizoen bijeen en begonnen in 2013 met het lezen van teksten uit de eerste eeuwen (0-500, de Oudheid). Via de Middeleeuwen (1000-1500) afgelopen seizoen zijn we inmiddels bij de Reformatie beland.

Elke bijeenkomst begint met een (met beeldmateriaal afgewisselde) inleiding over de periode uit de geschiedenis die aan de beurt is. Na een pauze bespreken we korte bronteksten uit die periode. De teksten worden tevoren toegestuurd (zo’n 15 pagina’s totaal). Rond de twintig deelnemers (ong. tussen de 30 en de 75 jaar) proberen trouw de kringavonden te bezoeken.

CONFRONTEREND

De oude teksten uit de kerk hebben ons heel wat opgeleverd. Ze leerden ons dat we staan op het fundament dat de kerkvaders in de eerste eeuwen legden. Wat ons opviel, is de veel nauwere verbinding tussen Woord en sacrament in de eerste tijd dan wij die in onze traditie nu kennen. Bisschop Ignatius van Antiochië (ong. 50-115) noemt in een brief uit 110 het avondmaal een ‘geneesmiddel tot onsterfelijkheid, tegengif tegen de dood’. Een mooie en leerzame gedachte!

Confronterend was het om al in vroege teksten (die als Heilige Schrift werden beschouwd en gelezen in de gemeenten) anti-judaïstische opmerkingen tegen te komen (bv. in De brief van Barnabas, 100). Leerzaam was het te ontdekken dat (pas!) sinds de kerkvader Augustinus (354-430) thema’s als vrije wil en erfzonde op de kaart staan. Niettemin wel juist nu zeer actueel, ook buiten de kerk.

Een oude Ierse Reiszegen van de Ierse zendeling Patrick (eind vierde eeuw) bleek tot onze verrassing nog steeds een krachtig gebed om te bidden en passages uit Bernhard van Clairvaux’ (1090-1153) Preken over het Hooglied lieten ons zien dat de katholieke en de gereformeerde geloofsbeleving elkaar nauw raken. Mooi was de ervaring dat bespiegelingen van Thomas àKempis (1380-1471) over het avondmaal in een voorbereidingsweek ons verlangen naar het sacrament aanwakkerde.

SIMPELE SCHEMA’S

Nieuwe inzichten leverden teksten op van de humanistische geleerde Desiderius Erasmus (1467-1536): hij bleek net zo veel voor de Reformatie te hebben betekend als Luther. Want Erasmus was het die met zijn vertaling van het Nieuwe Testament vanuit het Grieks in 1516 de brontekst van het christelijk geloof in de oorspronkelijke taal weer openlegde. Zo liet hij ook zien dat belangrijke katholieke dogma’s gebaseerd waren op vertaalfouten in de katholieke vertaling (de Vulgaat). Luther maakte dankbaar gebruik van zijn werk. We concludeerden dat simpele schema’s met een paar grote namen de kerkgeschiedenis en de kerk van God zelf tekort doen. Het besef dat de kerk rijker en veelkleuriger is dan onze schema’s heeft ons verrijkt en mag ons bescheiden maken. De kring staat ook open voor andere gemeenten in het dorp en voor mensen uit omliggende gemeenten. Ook kunnen de avonden in andere gemeenten verzorgd worden.

Meer info: tera@ar-voorwinden.nl/0348481514.

In deze rubriek wordt ingezoomd op initiatieven in plaatselijke gemeenten.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen