BOEKBESPREKINGEN

Marilynne Robinson Lila.

Uitg. Mozaïek, Zoetermeer; 268 blz.; € 19,99.

Er zijn lezers die blij zijn met elke nieuwe thriller, er zijn lezers die grijpen naar een boek met weinig actie, waarin je het moet doen met het geestesleven van de hoofdpersoon, met de voortgang van zijn gedachten, zijn mijmeringen over vroeger. Ik houd duidelijk meer van de laatste categorie en begon daarom met gespannen aandacht aan Lila, (na Gilead en Thuis) de derde roman van Marilynne Robinson.

In deze roman komt Lila in huis bij de oude ds. John Ames, die haar echtgenoot wordt. Voor beiden is de vraag reëel waarom de dingen gebeuren zoals ze gebeuren. John komt niet verder dan dat ‘het leven een groot mysterie is en dat uiteindelijk alleen de genade Gods uitsluitsel kan bieden. En de genade Gods is eveneens een groot raadsel.’ Lila kan vooral vragen stellen, weet niet wie haar ouders waren, kent haar eigen achternaam niet en laat de lezer alleen via haar gedachten weten: ‘Ik was een beroerde hoer.’ Je bent niet verbaasd dat haar bruidsschat daarom bestaat uit ‘doodsangst, eenzaamheid en berouw’.

En toch, John en Lila, een oude predikant en een verschopt meisje, zijn voor elkaar. ‘Ik ga zorgen dat je altijd veilig bent. En jij zorgt dat ik eerlijk blijf.’ Het geheim van hun schuchtere en aftastende relatie verwoordt Lila: ‘Hij geeft je het gevoel dat je bestaat, dat je iets doet. Het is zo’n mooie, ouwe man.’ Uiteindelijk ligt het geheim in Ezechiël 16, een bijbelboek dat Robinson diverse keren aanhaalt: ‘Toen Ik voorbij u kwam, zag Ik u trappelend in uw bloed en Ik zeg tegen u in uw bloed: Leef!’ Zo staat de liefde van John voor dit onaanzienlijke meisje voor de liefde van de God van Israël.

Constant van den Heuvel Het kruis op de berg. De fusillade van 20 november 1944 tussen Rhenen en Veenendaal. Uitg. Matrijs, Utrecht; 176 blz.; € 17,90.

Met de verschijning van Het Boschhuis in 2014, die prachtige familiekroniek, heeft Pauline Broekema een aangrijpend stukje oorlogsgeschiedenis van een laag stof ontdaan en weten we weer dat op 20 november 1944 zes jonge mannen de dood vonden, waarmee de Duitsers een aanslag op de plaatselijke Ortskommandant vergolden. Een wit kruis in het bos aan de rand van Rhenen en Veenendaal herinnert aan de represaille.

Constant van den Heuvel, docent geschiedenis aan het Ichthus-college in Veenendaal, gaat in Het kruis op de berg op onderzoek naar de levens van de zes jonge mannen, onder wie ds. B.J. Ader, wier vrouw na de oorlog Een Groninger pastorie in de storm schreef. Zes bomen op het terrein van het Ichthus-college zijn sinds vorig najaar een tweede monument, ook om jonge mensen bij de strijd om onze vrijheid te betrekken. Spannend is de verwoording van het drama in de levens van de zes vermoorden niet, wel aangrijpend, ook als de auteur de impact van oorlogsleed voor de nabije omgeving beschrijft. Al beschikt Van den Heuvel niet over de verbeelding van Pauline Broekema, deze geschreven documentaire zal zijn weg in Veenendaal en onder geïnteresseerden in de oorlog zeker vinden.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen