KERKVERLATING

Ds. G. van Meijeren is hoofd mobiliteitsbureau Predikanten & Kerkelijk Werkers van de Protestantse Kerk.

In augustus wijdde De Wekker een themanummer aan kerkverlating. Hoofdredacteur ds. P.L.D. Visser gaat nader in op de aantallen leden die de kerken de achterliggende jaren verlieten. Maar hij signaleert ook bemoedigingen, kleine wolken. Er is een aantal leden teruggekeerd; ‘een afscheid van de kerken (in veel gevallen ook: een afscheid van de dienst van God) hoeft niet definitief te zijn.’

DE WEKKER

Wat ook bij de bemoedigingen hoort, zijn de dopelingen ‘uit geen kerk’, die – vaak ook met kinderen – gedoopt werden. Dat is dus, om het zo uit te drukken, echte missionaire vrucht. (…) Het zou nader onderzoek vergen om te bezien waar deze groei vandaan komt. Maar ervaring doet vermoeden dat de zogenoemde zendingsgemeenten voor een belangrijk deel bijdragen aan deze ontwikkeling. Toch is het gelukkig ook zo dat veel ‘oude gemeenten’ telkens weer zich van tijd tot tijd mogen verheugen in een aantal dopelingen ‘uit geen kerk’.

Ds. Visser stelt daarbij nog enkele belangrijke vragen: ‘Verder onderzoek is ook nodig om te zien hoe het de nieuwe leden vergaat. Blijven ze langdurig bij de kerken? Vinden ze daar een goed geestelijk thuis?’

Verderop in De Wekker gaat Ar Sikking in gesprek met ds. W. de Bruin uit Purmerend in op de oorzaken van kerkverlating en op antwoorden. Als die er al zijn.

Ds. Wim de Bruin: ‘Het is lange tijd gelukt om een leefwijze – afgezonderd van de wereld – in stand te houden. Dat wordt minder. Mensen gaan denken als de wereld. We veranderen met de wereld mee. Het dagelijks nodig hebben van God voor het gewone leven, verdwijnt naar de zijlijn.

Het gewone leven lukt zonder God ook wel. Als daardoor de noodzaak om God echt te kennen wegvalt, gaat er iets mis. Dat is, denk ik, een dieperliggende oorzaak van de kerkverlating.

Je moet op een andere manier vanuit het Evangelie een lijn trekken naar de mens van vandaag. Dat is best ingewikkeld. Het hart van het Evangelie is onveranderd. We zijn kerk omdat in het centrum het kruis en de opstanding van Jezus Christus staat. Dat is het bestaansrecht van de kerk.’

In feite stelt ds. De Bruin de vraag naar het waarom van het geloof. Als we God niet echt meer nodig hebben voor ons alledaagse geluk waarom zou je dan geloven en naar de kerk gaan?

Sikking: ‘Op sociaal gebied vonden de laatste decennia aardverschuivingen plaats. Gingen jongeren vroeger op gezag van ouders en omgeving trouw naar de kerk, dat is nu voorbij. Het waren soms wel oneigenlijke motieven. Jongeren maken nu zelf een keus.’

Ds. De Bruin: ‘Op zich is dat wel positief, al is het pijnlijk om te zien dat mensen afhaken. En als ze niet meer in de kerk komen, horen ze ook het Evangelie niet meer.

Mensen stellen vaak ingewikkelde vragen over het bestaan van God, vragen waar het om gaat en die doorgaans in de kerk niet gesteld worden. Ze gaan op zoek naar een manier van geloven die bij hen past. Maar de optie om zelf je geloof samen te stellen, wat wil ik geloven, is gevaarlijk. Dan maak je een god zoals jij hem hebben wilt. Je ziet dat mensen hun eigen geloofsovertuiging bij elkaar rapen, met of zonder kerkgang. Maar het gaat in de Bijbel om de vragen die God aan ons stelt en niet om de vragen die wij aan God stellen.

Als je weet wat je als kerk fout doet, kun je daar wat aan doen. En het is niet zo eenvoudig om de vinger te leggen op wat er precies misgaat. Wel een punt van aandacht is het communiceren van het Evangelie. De mens verandert. En als je de communicatie niet verandert – de diepere doordenking van wat het Evangelie echt is, dus het Evangelie in de taal van deze tijd – ga je de boot missen.’

Ds. De Bruin bedoelt met ‘taal van deze tijd’ meer dan het spreken van hedendaags Nederlands.

‘Ik bedoel dat je het diepere levensgevoel van mensen raakt en hen zo met het Evangelie kunt confronteren. Dat is veel ingewikkelder.’

‘Ik geloof niet dat er zomaar een remedie is. Eigenlijk zit ieder mens ergens op het spectrum tussen gelovig en ongelovig en dat loopt ook in de kerk door elkaar heen. Bij gelovige kerkmensen kun je je soms afvragen wat de kwaliteit van hun geloof is. En hoe ligt dat bij iemand aan de rand die worstelt met grote vragen, met gedachten van atheïsme zelfs? Iemand die de vragen scherp ziet waarom hij wel of niet voor het geloof kiest. Misschien minder op een traditionele manier, maar die wel de juiste vragen stelt. Dat kom je in de gemeente allemaal tegen. Het is heel diffuus.

Mij heeft het geholpen om te zien dat God zich bezighoudt met mensen. Niet alleen met kerkmensen, maar ook met mensen die zoekend zijn en niet meer in de kerk komen. Het kan zijn dat zij een stukje van hun leven afleggen buiten de kerk en op een gegeven moment terugkomen. Ik heb dat meegemaakt met een jongen die geneeskunde ging studeren, waar grote vragen aan zijn geloof werden gesteld. Ik heb samen met hem een boek van Tim Keller gelezen – ‘In alle redelijkheid’ – waarbij we die vragen hebben bekeken, zonder te zeggen hoe het moet. Want dat pikt een student van twintig niet meer. Dat heeft positief uitgewerkt. Hij had op een gegeven moment voldoende van God geleerd om de stap te wagen. Dat is geen prestatie, maar het heeft wel geholpen door vooral niet te zeggen dat hij verkeerde vragen stelt of zo niet mag denken. Er moet binnen de belijdende kerk ruimte zijn voor vragen. Dan neem je mensen serieus.’

NEDERLANDS DAGBLAD

In het Nederlands Dagblad van 5 september staat een gesprek van Hugo de Bruijne met Wietze de Jager. Wietze opgegroeid als jongste in een vrijgemaakt-gereformeerd domineesgezin is dj en elke werkdag te horen in de populaire ochtendshow ‘Mattie & Wietze’ bij Q-Music.

Mattie en Wietze zijn pas drieënhalf jaar bezig. Ze zijn snel populair geworden met wat ze ‘positieve, oprechte radio’ noemen. ‘Wat ga jij zondag doen?’, vraagt Mattie aan Wietze. ‘Ik ga belijdenis doen in de kerk’, antwoordt Wietze. ‘Wat is dat dan?’ En dan vertelt Wietze iets over zijn geloof in God. En bijna een miljoen Nederlanders, aan de ontbijttafel, in de badkamer of de auto, luisteren mee.

‘Er waren dit voorjaar vrienden van mij die niets met het geloof hebben, aanwezig in die belijdenisdienst in de Noorderkerk in Amsterdam. Ze vonden de preek van dominee Visser mooi. Yes, dacht ik, want dat hoopte ik al. Het verhaal was tof, die psalmen hadden voor hen niet zo gehoeven. Nou ja, die zijn ook zo niet mijn ding, al zing ik ze maar vrolijk mee.’

Op de entertainmentredacties was het eerder dit jaar nieuws dat Wietze de Jager ging trouwen met Lieke Veld, zijn collega bij Q-Music. Op 19 september, is het zover, na drie jaar samenwonen. Het gemeentehuis moffelen ze er doordeweeks tussendoor. Het gáát om de kerkdienst. (…)

Zelf werd Wietze aangesproken door de preken.

‘Superduidelijk, niet oordelend, niet stoffig, vanuit het brede perspectief van de liefde van God’ en inmiddels gaat Lieke mee. ‘Ze zag dat geloven voor mij en mijn familie aantrekkelijk was. Ze stelde mij vragen waarop ik geen antwoord had.

Daarom is ze het zelf gaan uitvogelen. Voor haar is niks vanzelfsprekend. Ze vindt het moeilijk om te zeggen dat ze in God gelooft, want ze heeft Hem nog niet gezien. Zelfs voor mij is dat nog moeilijk. Ik vertrouw erop dat het goed komt met haar. Ze zoekt, en God is koning. Hij laat zich wel zien. (…)’

Wietze ziet zichzelf als een starter in het geloof.

‘Ik ben misschien wel een beginnend christen, ik weet nog heel veel niet. Ik bid wel (…) en iedere keer vraag ik God dat ik Hem beter mag leren kennen en zeg ik dat ik dichterbij wil komen. Het is natuurlijk makkelijk om dat te bidden en vervolgens weer de kroeg in te stappen. Maar ik weet niet zo goed hoe ik het anders moet doen.

Ik ga samen met Lieke een cursus bijbellezen volgen. Vroeger is het bij mij allemaal het ene oor in het andere uit gegaan. Ik wil de Bijbel beter leren kennen – dan wortel je denk ik ook meer in Christus.

Ik had dit jaar een kleine rol als discipel in de tv-productie The Passion. Misschien moet ik dat moment van Petrus, dat Jezus hem aankijkt, nog krijgen. Want anders is het wel heel makkelijk: spreken over Gods liefde en je eigen gang gaan.’

God houdt zich met mensen bezig. Niet alleen met kerkmensen, maar ook met mensen die zoekend zijn. Buiten en binnen de kerk. Kleine wolken, niet groter dan een handpalm, die een belofte in zich dragen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen