DE GEMEENTE

Dr. H.J.C.C.J. Wilschut uit Bovensmilde is predikant van de hervormde gemeenten te Eenen te Sebaldeburen i.c.m. Leek.

Het trof mij dat de eerste van de zeven brieven die dr. A.J. Plaisier rond het ambt schreef, gericht is aan de gemeente. Ik citeer: ‘Je kunt je wel druk maken over het ambt, maar wat helpt dat, wanneer we het zicht op wat een gemeente is kwijt zijn? (…) Ik beschouw deze brief zelfs als de basis voor alle brieven die ik over het ambt schrijf.’

AFBRAAK EN OPBOUW

Paulus geeft in 1 Timotheüs 3 aan de gemeente hoge namen. Zij is het huis van God, de plaats waar God bij mensen wonen wil door Zijn Geest. Wat in het Oude Testament de tempel te Jeruzalem was, is in het Nieuwe Testament de gemeente van Christus, vergaderd uit Israël en de volken: het aardse huisadres van de hemelse God, Zijn woonplaats in de Heilige Geest, waarvan de muren uit levende stenen bestaan. Een huis in opbouw, op weg naar de Dag van de afbouw.

Hierover mogen we ons verwonderen. Wij kunnen in de gemeente van Christus veel lek en gebrek ontdekken. En hoezo ‘opbouw’, wanneer je in Nederland veel afbraak van de kerk ziet? Kijk je door je eigen bril naar de kerk, dan kun je zomaar moedeloos worden.

Dat is niet nodig als je door de bril van de Schrift kijkt. In de kerk wil de Heere bij zondaars wonen, Hij is in dit huis de Hoofdbewoner. Hij deelt er genade en vrede uit. Hij investeerde het liefste wat Hij had – dé Liefste, Die Hij had: Zijn eigen Zoon – erin. Hij is de hoeksteen, het dragend fundament van het hele gebouw.

Hier mag het geheim van de godsvrucht gekend en beleden worden, het evangelie over God, geopenbaard in het vlees als het enig houvast in leven en sterven. Er gebeuren wonderen uit kracht van de Geest. Ook in afbraaktijd is de Heere aan het bouwen. Niemand die Hem daarbij tegenhoudt.

GODS WOONPLAATS

Daar is Hij dan ook de levende God voor. Het huis van God is de gemeente van de levende God, zegt de apostel in 1 Timotheüs 3:15. De gemeente van de Heere is in het Oude Testament de volksvergadering van Israël, samengeroepen en samengekomen in het huis van God. Van die gemeente is de nieuwtestamentische kerk de wettige opvolgster. Samengebracht door de Heere, die ons ontmoet als de levende God. Afgoden zijn dode nietsen. Ze beloven veel, maar kunnen niets. Maar onze God is de levende God, Die kan wat Hij wil en doet wat Hij zegt.

Kijk je zo naar de kerk als Gods woonplaats en huisgezin, dan ga je met de psalmen zingen: ‘Hoe liefelijk is Uw huis, o Heere’. Omdat het Uw huis is. Gelukkig wie daar wonen mag. Dat voorrecht is in het Nieuwe Testament niet langer beperkt tot een aparte klasse van priesters en levieten. Nu zijn alle gelovigen kind bij God aan huis, een heilig priesterschap om geestelijke offers te brengen. Als dit niet werkelijk voor je leeft, kom je nooit aan het rechte zicht op het ambt toe. Ik noem drie dingen.

Wij kunnen elkaar in de eerste plaats heel wat tobberige verhalen vertellen over het ambt. En inderdaad, ambtsdragerzijn vraagt veel. Laten we er niet voor weglopen, maar de probleemkanten onder ogen durven zien.

Tegelijk is het zo dat Paulus, als hij het heeft over de opziener en zijn werk, spreekt over een voortreffelijke taak. Het geldt ook voor het ambt van diaken. Het is mooi werk. Dit klinkt als onwerkelijke peptalk wanneer je niet voor alles oog en hart hebt voor de gemeente als huis van de levende God.

De voortreffelijkheid van het ambt gaat pas voor je leven wanneer je hart vol is van liefde tot God en daarom voor de gemeente van God. Zonder die liefde wordt het ambtelijk werk een vreugdeloos bedrijf of kan het een instrument van zelfverheffng worden. Ambtelijke dienst wil liefdedienst zijn.

ZORGZAAM

Er zijn heel wat omschrijvingen gegeven van wat het ambt inhoudt. Graag wijs ik, ten tweede, op de taal van 1 Timotheüs 3. Een ambtsdrager moet leidinggeven. Maar Paulus karakteriseert dat leidinggeven als zórgen voor de gemeente van God. Dat is een warm woord, dat spreekt van hart hebben voor de schapen van de goede Herder, zoals die Herder Zélf hart voor hen heeft.

Een ambtsdrager is een instrument in Zijn hand. Eens temeer geldt: het is een voortreffelijke taak. De zorg van een ambtsdrager is ingebed in de zorg van de Heere voor Zijn huis. Die hoeft ook niet in eigen kracht voor Zijn gemeente te zorgen. Hij hoeft ook niet moedeloosheid te worden, ook niet wanneer het zorg dragen hem zorgelijk maakt.

GEEN OVERSCHATTING

De principiële voorrang van de gemeente en haar status als huis en gemeente van God bewaart ten slotte voor overschatting van het ambt. Ambtsdragers hebben geen bemiddelende functie tussen God en de gemeente.

Samen mogen wij wonen waar God woont en hebben wij in Christus door de Geest toegang tot Hem. Daar is geen aparte priesterkaste of iets dergelijks voor nodig. Het is fundamenteel voor de bijbels-reformatorische visie op het ambt. Hoe heeft iemand als Luther niet het priesterschap van alle gelovigen onderstreept. Calvijn trouwens niet minder.

Als ambtsdrager ben je geen tussenstation op weg naar God, zoals in de rooms-katholieke sacramentskerk. Voor gevoelens van ambtshoogheid is in Gods huis geen plaats.

AANSTELLING

Het woord ‘ambt’ (oorspronkelijk betekende het ‘plicht’) ontwikkelde zich in de richting van een bepaalde functie in het openbare leven. Je hebt het ambt van rechter of burgemeester. Je hebt daarin – op grond van je aanstelling – op jouw gebied ook zeggenschap. Wat kenmerkend is voor wat onder een ambt verstaan wordt, vinden we in de Schrift terug. Die is hier beslissend. Een ambtsdrager heeft een offciële aanstelling voor een bepaalde taak in Gods huis. Aan die taak is een zeker gezag verbonden. Het gaat niet om een incidentele taak, maar om een taak die structureel is. Ook al wisselen de personen van de ambtsdragers – afhankelijk van een bepaalde termijn – de taak is een blijvende. De Heere wil dat er in Zijn huis leiding zal worden gegeven.

Het woord ambt als zodanig komt niet in de Bijbel voor. Het lijkt me geen probleem. We gebruiken in de kerk meer termen die de Bijbel zo niet kent. De term Drie-eenheid is hiervan een voorbeeld. Als de zaak die bedoeld wordt maar in de Bijbel voorkomt.

DIENST

Dr. T. Brienen heeft ervoor gepleit om de term ambt te vervangen door het meer bijbelse woord dienst. Nu kan geen mens bezwaar hebben tegen het woord dienst of bediening, wanneer het gaat om degenen die in de gemeente leiding geven. Integendeel, het tekent de ondergeschiktheid aan de Heere en de dienstbaarheid aan de gemeente.

Toch zijn er meer aspecten aan het werk van oudsten en diakenen dan alleen dat van de dienst. Die meerdere aspecten klinken beter door in de term ambt. Het gaat om dienst, jazeker. Maar wel om een dienst met volmacht namens de Heere, en dus met gezag. Het gaat niet om een functie van de gemeente of om vrijblijvend dienstbetoon, maar om een taak, waartoe iemand door de Heere geroepen wordt om namens Hem te spreken en te handelen. Aan de term ambt is het gezagselement onlosmakelijk verbonden. Er zit een ‘tegenover’ in, dat je niet direct hoort in het woord dienst.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen