GLOBAAL BEKEKEN

In het museum Oud Lunteren loopt de expositie ‘Religie in Lunteren door de eeuwen heen’, waaraan alle kerken deel nemen. Dr.ir. Wim van Leussen schreef een boekje onder dezelfde titel en uitgegeven door het museum. De Oude Kerk had tweehonderd jaar (!) geen kerkenraad.

Omstreeks 1580 is de kerk in Lunteren omgegaan naar het protestantisme. Het zal echter meer dan 200 jaar duren voordat er een kerkenraad wordt ingesteld. Vanaf 1580 wordt er intensief gewerkt om een predikant in Lunteren te vestigen. Dat blijkt echter niet eenvoudig, vooral ook omdat er slecht weinig geschikte kandidaten voorhanden zijn. Op 11 juni 1580 stuurde het Hof van Gelre te Arnhem Henricus Deckerus met een brief van aanbeveling. De Provinciale Synode te Harderwijk besluit om Deckerus naar Lunteren te ‘promoviren’. Echter, de gezonden predikant is niet erg bevallen. In oktober komt dan Johannes van Eill. Maar hij voldeed ook niet, en men hield zijn traktement in. (…)

De opvolger van Hubertus Liesselius[ca. 1650, v.d.G.]is Johannes Wiselius Deze voortvarende predikant trachtte orde en regel in de gemeente te scheppen, de inkomsten te vermeerderen en de invloed van schout en jonkers teniet te doen. Tegen de wil van Wiselius stelde een groot aantal leden van de gemeente voor om een kerkenraad aan te stellen. Hoewel Wiselius vele pogingen deed om de gemeente van het tegendeel te overtuigen, hield de gemeente voet bij stuk: men begeerde een kerkenraad, en had dat al langere tijd te kennen gegeven. Immers ook op andere plaatsen was dat gebruikelijk. Uiteindelijk werd een document opgesteld. Met driemaal luiden van de klok werd de gemeente bijeengeroepen en werden voorstellen gedaan met betrekking tot de te verkiezen kerkenraad. Men vond het billijk dat deze eerste kerkenraad gekozen werd uit de oude diakenen, die immers ‘zulke moeilijke kerkedienst getrouw hadden bediend’. (…)

Ds. Cats (1808-1815) vermoedt dat de kerkenraad snel na haar oprichting weer is ontbonden. Vermoedelijk waren de ambtsjonkers bang hun macht te verliezen over de kerkdorpen als er een kerkenraad zou zijn. Pas in 1804 zal Lunteren een kerkenraad krijgen. De ‘wetten van de kerckenraedt tot Lunthoren’ (1674), zoals die bedoeld waren tijdens de periode van Wiselius, zijn bewaard gebleven.

Ds. J. Maasland schrijft inFonteinnieuws(wba Nijkerk) over een jongeman die ervan afzag om dominee te worden.

Een paar maanden laten vroeg ik aan zijn moeder: ‘Hoe is het met jullie Gerrit? (In de jaren ’60 kozen ouders nog gewone stoere Hollandse namen en in Overijssel werd Gerrit meestal Gait.) Wil hij nog steeds?’ ‘Nee’, zei z’n moeder, ‘niet meer, want hij wilde door de week ook wat te doen hebben en niet alleen op zondag.’

Dominees werken niet echt. Daar heb je het. Dat met die mond vind ik wel veelzeggend[iemand had tegen ds. Maasland eens gezegd: ‘Een dominee en een hond verdienen de kost met de mond’, v.d.G]. In de vroegchristelijke kerk had je een beroemd en welsprekend prediker: Johannes Chrysostomos. Hij leefde in de 1e eeuw na Christus en was vele jaren aartsbisschop van Constantinopel, door de Ottomanen later Istanbul genoemd. Zijn naam betekent letterlijk: hij die een gulden mond heeft. Zijn preken vielen op door de praktische manier waarop hij de Bijbel uitlegde en spraken daarom veel mensen aan. (…) De Spreukendichter heeft er een prachtig spreekwoord voor. ‘Een woord op het juiste moment gesproken, is als een gouden appel op een zilveren schaal’ (25:11). Ds. H.G. Abma zei vroeger altijd als hij de Schriftlezing begon: ‘Waar de mond der waarheid aldus spreekt.’

Een voorganger heeft goud in zijn mond: het Evangelie van Jezus Christus. Met een ‘gulden mond’ mag hij een boodschap doorgeven die je doordeweeks nergens hoort.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen