GLOBAAL BEKEKEN

In Kerk op Dordt schreef ds. J. Belder over Maria:

Hebben protestanten te weinig oog voor het unieke van Maria in de heilsgeschiedenis? Ook voor Luther is Maria een lichtend voorbeeld. Dat blijkt uit zijn ‘Magnificat’. Hoog geeft hij op van ‘de gelukzalige en hooggeëerde maagd’, maar toch altijd weer zo dat het ‘Christus alleen’ niet in de knel komt, laat staan verdrongen wordt.

Voor Luther is het meest wezenlijke Maria's bereidheid om haar leven door het Woord te laten bepalen. Daarin is zij voor alles een voorbeeld ter navolging. Het kan geen kwaad om in breed kerkelijk verband na te denken over de plaats en betekenis van Maria in kerk en theologie. Luisteren naar elkaar kan daarbij verrijkend zijn, mits de dialoog ingekaderd staat in het luisteren naar de Schrift. ‘Er staat geschreven…’ Dat bewaart voor zowel onder- als overwaardering van, in dit geval, de positie van Maria. Een protestant bidt niet tot Maria en is wars van aanbidding. Ook het dogma van Maria's ‘ten hemelopneming’ (Pius IX), haar kroning tot ‘koningin des hemels’, en haar ‘onbevlekte ontvangenis’ bezien wij kritisch. Met Bernardus van Clairvaux – die Maria beslist hoog had staan –belijden we dat zij net als alle andere mensen in zonde is ontvangen en geboren en er ook voor haar buiten Christus geen heil was.

Ondertussen wordt zij in de Nederlandse Geloofsbelijdenis – artikel 18 – wel ‘de gelukzalige maagd’ genoemd. Een feestdag ter ere van Maria gaat mij veel te ver. Maar wellicht is het een idee om in het licht van het naderende herdenkingsjaar 2017 ‘500 jaar Reformatie’ bijvoorbeeld Luthers ‘Magnificat’ (weer eens) te lezen. Eens kijken wat dat oplevert.

In dagblad Trouw stond een artikel van Jaffe Vink over Het vaccin.

De achttiende eeuw was een pokkeneeuw. Om de paar jaar was er een epidemie. De dokters wisten zich geen raad. Apothekers stopten kwiksulfaat en schapenpoep in hun medicijnen om de patiënten te laten zweten en kotsen, maar ook dat bleek niet te helpen.

De raad kwam uit het oosten. Uit Istanbul. Via Afrika en India ging daar het wonderlijke verhaal dat je de pokkenpus in een gezonde huid moest krassen. Dat bood bescherming. Of de korsten tot poeder stampen en in de huid krassen. Maar iemand opzettelijk met pokken besmetten? Dat durfde geen arts aan. Lady Montagu ging in 1721 met haar vierjarige dochtertje naar een Londense arts die in Istanbul had gewerkt. Ze nodigde tal van vooraanstaande personen uit om de ingreep bij te wonen, onder wie de hofarts. Het meisje overleefde de inenting en de koninklijke familie raakte geïnteresseerd. De arts kreeg toestemming om de inenting uit te proberen op zes ter dood veroordeelde gevangenen, terwijl vele artsen toekeken. Ze overleefden. Vervolgens op zes weeskinderen. Toen ook zij overleefden, werden de twee dochters van de Prins van Wales ingeënt. Ze overleefden.

De inenting was niet zonder gevaar; drie procent van de mensen overleed eraan. De inenting was ook geen pretje. De voorbereiding van de achtjarige weesjongen Edward Jenner in 1757 was drievoudig: uithongeren, laxeren en aderlaten. Dan volgde de kras met pus en daarna werd hij met enkele lotgenootjes in een stal opgesloten tot de ziekte bij allen was uitgewoed. Edward overleefde de inenting en ging later medicijnen studeren in Londen. Hij werd de huisarts die voor de echte doorbraak zorgde: het koepokvaccin.

Het koepokvaccin was ongevaarlijk. Overal in Europa en Amerika lieten mensen zich nu vaccineren – de term is afgeleid van het Latijnse woord voor koe: vacca. Het duurde echter nog bijna twee eeuwen voordat het pokkenvirus wereldwijd was uitgeroeid.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen