EEN BOEK MéT HOEK

Dr. M.J. Kater is universitair hoofddocent gereformeerde praktische theologie aan de Theologische Universiteit Apeldoorn.

Dat vind ik knap van de schrijvers, twaalf in getal. Ze hebben een serieuze poging gedaan om veel van het werk dat onze broeder heeft gepubliceerd aan het woord te laten komen.

AFSCHEIDSORATIE

De afscheidsoratie voegt er een waardevolle bijdrage aan toe en is (uiteraard) nog het meest direct een kennismaking met de theoloog Jan Hoek.

Deze theoloog wil nadrukkelijk staan in de gereformeerde traditie waarin vroomheid en wetenschap samen gaan. Deze rede vormt een mooie afsluiting van zijn dienst in het kader van de leerstoel Gereformeerde spiritualiteit.

Ik geef één citaat uit deze afscheidsrede, omdat het me echt ‘Hoekiaanse’ zinnen lijken te zijn. Wat mij betreft mogen ze richtinggevend zijn voor theologieonderwijs in ons land: ‘Het gaat om niet enkel cognitieve, maar relationele theologie die de spiritualiteit voedt en onderhoudt en die zo antistoffen vormt tegenover het virus van de geseculariseerde theologie van het Westen. Het gaat in de theologie om de wijsheid waarmee de bronnen van de religieuze traditie in rapport worden gebracht met de wereld waarin wij hier en nu leven. Dan worden geen dode waarheden toegepast op een levende situatie. Neen, het gaat erom zelf deel uit te maken met hart en ziel van een levende traditie die zich op creatieve wijze vandaag opnieuw actualiseert.’

Laat ik aansluiten bij de verwachting van ‘zoon Hoek’. Die spreekt aan het eind van zijn schets van het leven van zijn vader uit dat hij verwacht dat zijn ‘vader nog even door zal gaan met onderzoeken en publiceren’.

N.a.v. M. van Campen en P.J. Vergunst (red.), ‘Jan Hoek. Theoloog tussen preekstoel en leerstoel’, uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 176 blz.; € 24,90.

PREDIKING

Een mooie bijdrage is die van dr. M. van Campen over de prediking. Wat daarin staat over kerugma en dialoog, over de noodzaak van wedergeboorte en bekering, over echte bevinding en gestolde bevindelijkheid, geven blijvend stof tot nadenken.

Plaatsgenoot dr. A. van de Beek uit Veenendaal kraakt nog wat kritische noten wat betreft Hoeks visie op de kerk. Diens opmerkingen over ‘de noodzaak van bekering’ als ‘menselijke inbreng’ of ‘voorwaarde’ lijken me erg gezocht. Als er van Jezus staat dat Hij predikte ‘Bekeert u, want het Koninkrijk Gods is nabij gekomen’, dan heeft dat niets te maken met enige menselijke bijdrage tot het binnengaan in het Koninkrijk.

Dat er nog eens kritisch doorgevraagd wordt hoe collega Hoek de kinderdoop ziet in relatie tot volwassendoop en herdoop, lijkt me een nuttige zaak. Zo scherp je elkaar op.

ACTUELE DISCUSSIES

Verder krijgen enkele discussies een plek waarin Hoek zich nadrukkelijk gemengd heeft in de breedte van de kerk die hij heeft gediend. Discussies die nog altijd actueel zijn, en nu ook in de kleinere gereformeerde kerken aan de orde zijn of zullen komen: over de betekenis van de opstanding van Christus en het lege graf, over homorelaties in de christelijke gemeente. ‘Hoek is wat hij leert’, aldus zijn collega W. Verboom, met wie hij samen publiceerde. Dat is mooi gezegd. ‘Hij leert anderen dat een leraar zelf leerling blijft.’

OORSPRONGSZONDE

Eén bijdrage vraagt nadrukkelijk aandacht. Dat is het opstel over het begrip dat Hoek introduceerde in Theologia Reformata: oorsprongszonde. Dat als mogelijke opvolger van ‘erfzonde’. Dr. G. van den Brink verwelkomt deze term en geeft die een plek in zijn denken over de zondeval en het ‘vertalen’ ervan in het – zoals hij het noemt – ‘hedendaagse, wetenschappelijk geijkte wereldbeeld’. Van den Brink wil op geen enkele manier tekort doen aan de ernst van de zonde en de grootte van Gods genade.

Zijn inzet en motivatie is om binnen een evolutionistisch wereldbeeld Gods Woord tot klinken te brengen. Wennen aan een ander wereldbeeld kan even moeilijk zijn, maar dat lukt nog wel. Maar wennen aan een ander Godsbeeld? Wie is die God voor Wie het waar is dat ‘de mens daarentegen opkwam uit een wereld waarin het recht van de sterkste heerste en hij ook zichzelf staande had moeten houden door concurrenten uit te schakelen in de strijd om het bestaan’?

Is er een God die eerst het ‘recht van de sterkste’ gekozen heeft en de weg van ‘strijd om het bestaan’ voordat Hij de weg kiest in Zijn Zoon van het ‘recht van de zwakste’ dat juist onoverwinnelijk sterk blijkt te zijn? Als dit opstel een bouwsteen is, zie ik zeer uit naar de onthulling van het bouwwerk.

BREDER KIJKEN

Een boek mét Hoek. Dat is een aanwinst en biedt stof tot nadere doordenking. Het zij onze broeder gegeven daaraan nog veel bijdragen te leveren. Voor nu: gefeliciteerd met deze bundel van een twaalftal. Komt er een vervolgbundel? Dan mag wel iets breder gekeken worden dan de Protestantse Kerk, want dat doet onze broeder gelukkig ook.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen