GLOBAAL BEKEKEN

In Protestants Nederland schreef drs. M. den Admirant over de moedige houding in de Tweede Wereldoorlog van ds. K.H.E. Gravemeijer en aartsbisschop dr. J. de Jong. In ‘de verboden kanselboodschap’ stond:

Het is de opdracht der Kerken, in de naam van God de bezettende macht te bezweren, af te laten van daden, welke ook met elementaire menselijkheid in strijd zijn. Gerechtigheid verhoogt een volk, maar de zonde is een schandvlek der natiën.

Na de Tweede Wereldoorlog vond de moedige houding van De Jong en Gravemeijer tegenover het nazidom, algemene erkenning. Koningin Wilhelmina liet haar waardering reeds enkele dagen na de Bevrijding blijken, toen zij de twee kerkelijk leiders op de ‘Anneville’ ontving.

Op dit bronsplastiek (in de Vredeskapel in Utrecht, v.d.G.) is Christus aan het kruis afgebeeld. Links en rechts staan Maria en Johannes. Daaronder zijn vijf zittende figuren afgebeeld, die hun voeten zetten op een draak, die het nazisme verbeeldt.

Deze figuren zijn: aartsbisschop Jan de Jong, koningin Wilhelmina, dominee Gravemeijer, Edith Stein (een Joodse vrouw, die zich bekeerde tot het katholicisme en in het concentratiekamp Dachau is omgekomen) en pater Titus Brandsma (die in dit kamp stierf op 26 juli 1942, de dag waarop in alle parochiekerken het protesttelegram tegen de Jodenvervolging werd voorgelezen).

***

In Fonteinnieuws (Nijkerk) schrijft ds. J. Maasland naar aanleiding van Job 42:17, waarin Job zegt ‘der dagen zat’ te zijn:

De Nieuwe Bijbelvertaling heeft: ‘En toen stief Job, oud en verzadigd van het leven’. Job was dus het leven niet zat. Maar hij was verzadigd van het leven. Wie ergens van verzadigd is, verlangt niet naar méér van iets. Het is genoeg geweest, zeggen we dan. De levenstijd van Job was vol, wil de Bijbel kennelijk zeggen.

Hij had daarom volkomen vrede met zijn dood. In de discussie rond euthanasie komt ook steeds de kwestie aan de orde: wie vindt dat het genoeg is geweest, moet het recht hebben er een eind aan te maken. Langdurig en uitzichtloos lijden is niet langer het enige criterium voor euthanasie.

Mensen worden geacht zelf op tijd in te zien dat het welletjes is. In de nieuwste roman van Vonne van der Meer, ‘Winter in Gloster Huis’, wordt literair het nodige tegengas gegeven.

Een oude vrouw, een zekere Noor, zit op Koningsdag op een terras een ijsje te eten. Om haar tafeltje heen staan drie lege stoelen. Een jonge vrouw vraagt: ‘zijn deze stoelen vrij?’ ‘Ja hoor, gaat u gerust zitten’, reageert de oude dame. Maar de jonge vrouw pakt de stoel op en gaat ergens anders zitten. ‘Gebruikt u deze tafel, mevrouw’, vraagt een man. ‘Nee hoor, ik heb die tafel niet nodig.’ En zo zit Noor op een gegeven moment moederziel alleen op een plein aan haar ijsje te likken. Treffend wordt hier getekend wat ouderdom vaak is: totale eenzaamheid. Niemand om mee te praten. Niemand om iets mee te vieren. Iedereen met wie je dat voorheen deed is dood. Niemand die jou meer mist. Niemand die belangstelling heeft voor jouw verhalen. Alle zin van je leven sijpelt weg uit je bestaan.

Is de dood dan niet de beste oplossing, zeggen velen vandaag? Vonne van der Meer laat in haar roman zien dat er een alternatief is. De doodswens van mensen ebt weg als ze een alternatief krijgen aangeboden voor hun dodelijk eenzame bestaan. Als mensen zeggen dood te willen, bedoelen ze vaak: ik wil dit leven niet. Maar als oude, eenzame mensen worden omringd met liefde en warmte, willen ze vaak best nog een tijdje leven. Willen wij dat ook? Wil onze samenleving dat ook? Om verzadigd van het leven te kunnen sterven.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen