BOEKBESPREKINGEN

Dr. C.A. van der Sluijs

Reizend naar die stad. Uitg. Brevier, Kampen; 175 blz.; € 14,90.

De nieuwste pennenvrucht van onze collega is een egodocument: een beschrijving van ervaringen, vreugden en verdrietigheden op de levensweg. Het lijkt een min of meer hachelijke onderneming, een recensie te schrijven over een boek, waarvan de inhoud bestaat uit persoonlijke herinneringen. Een theologische visie kan ter discussie gesteld worden en er kunnen goede argumenten pro en contra zijn. Maar wanneer iemand zijn persoonlijke gevoelens blootlegt, is het niet op zijn plaats elkaar in de rede te vallen. Daar liggen de dingen dikwijls te téér voor.

Waar gaat het over in dit boek? De stad staat centraal. Laat ik beginnen met de stad, die het láátst genoemd wordt: het ‘Jeruzalem, dat boven is’. Dat is de bestemming van iedere christen. Op weg daarheen blijken voor de auteur verschillende andere steden van belang te zijn: Dordrecht, waar hij de oorlogsjaren doorbracht, Rotterdam, natuurlijk Utrecht als universiteitsstad, daarna vele buitenlandse steden met hun wetenschappelijke centra en opnieuw Rotterdam. Daar werd vele jaren de kansel van de Maranathakerk beklommen. Het boek bevat vele autobiografische elementen. Onze broeder laat zich meer dan eens in het hart kijken door middel van dagboekfragmenten en gedichten van eigen hand. De notities in het dagboek betreffen persoonlijke ervaringen tijdens de studietijd: ervaringen van strijd en vreugde en ook diverse ontmoetingen, die niet altijd een positief gevoel opriepen. Als zo'n ontmoeting eens heel concreet genoemd wordt, maakt het wel even nieuwsgierig: over wie ging het?

Dit alles ligt de een beter dan de ander. Niet iedereen kan of wil zijn zo intieme gevoelens aan de openbaarheid prijsgeven. Dat is een keuze. Het is een boek van een dominee, bestemd voor elk gemeentelid, dus niet alleen voor dominees. Dat neemt niet weg, dat met name predikanten meer dan eens een gevoel van herkenning zullen hebben, als ze denken aan de strijd, de twijfel, de vragen, de vreugde ook, die zij op hun studentenkamer en in de studeerkamer van de pastorie doorleefden.

De persoonlijke herinneringen worden afgewisseld met overwegingen, die het geestelijk en kerkelijk leven betreffen. Op veel dingen heeft de auteur zijn duidelijke visie – en geeft daarbij uiting aan zijn zorg over de ontwikkelingen in deze tijd: het verlies van diepgang in de prediking, maar ook de toenemende vormendienst zonder inhoud. Wie zou die zorg niet delen? In dat opzicht is het een zinvolle uitgave: we worden opnieuw herinnerd aan de noodzaak van een leven met God, dat gevoed wordt door de prediking van zonde en genade, van de rechtvaardiging van de goddeloze door het geloof – in een trinitarische toonzetting. Belangstellende lezers zullen in het boek ‘Reizend naar die stad’ heel verschillende herkenningspunten vinden. Reizigers naar het buitenland zullen de beschrijving van de wereldsteden herkennen, voor anderen is het een schone weergave van iets, dat vanuit de verte wenkt. Rotterdammers zullen met extra belangstelling lezen, wat over ‘hun stad’ geschreven wordt.

En als ik dan toch óók als recensent persoonlijk mag worden: ik reisde door het lezen van dit boek opnieuw door de Domstad, met het indrukwekkende universiteitsgebouw en de imposante Domtoren – maar zat óók zo ongeveer samen met de auteur in de schoolbanken van het deftige schoolgebouw in Middelharnis. Dat is allemaal al heel lang geleden. Intussen gaan we verder op onze levensreis. Het boekje van dr. Van der Sluijs brengt ons bij de vraag, of wij als lezers ook op weg zijn naar ‘het Jeruzalem dat boven is’. Als door het lezen ervan het heimwee naar deze stad (opnieuw) wordt gewekt of versterkt, heeft het aan zijn doel beantwoord.

W. ARKERAATS, HARDINXVELD-GIESSENDAM

Dr. C.G. Geluk

Ruimte binnen grenzen. Heroriëntatie in een nieuwe levenssituatie. Uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 120 blz.; € 12,90.

Vlak voor zijn plotselinge overlijden legde dr. Geluk de laatste hand aan dit boekje. Hij schreef het voor mensen die geconfronteerd worden met beperkingen in hun leven. Hoe kun je binnen deze nieuwe grenzen verder met je leven? Uitgangspunt is dat er binnen alle grenzen een bepaalde ruimte is die levensmogelijkheden biedt. Het boekje laat zich lezen als een zoektocht naar die mogelijkheden. Die zoektocht begint ermee dat de actuele situatie onder ogen wordt gezien. Vervolgens moet de tijd genomen worden voor een heroriëntatie. Welke mogelijkheden zijn er (nog) binnen de beperkte levenssituatie? Daarna wordt ingegaan op een aantal belemmeringen die de zoektocht kunnen frustreren. Denk aan boosheid, zelfmedelijden, angst of schaamte. In het laatste hoofdstuk wordt onderzocht hoe de ruimte binnen de huidige grenzen het beste benut kan worden. Daarin gaat het onder andere over danken en toewijding, vrijheid en leven met gemis en verdriet. In een nawoord is er aandacht voor hen van wie het leven zo begrensd is geraakt dat er nauwelijks ruimte meer is om naar een nieuwe levensinvulling te zoeken.

Dr. Geluk beschikte over de gave om invoelend te schrijven. Hij zoekt naar een begaanbaar pad. Het is zijn diepe verlangen dat dit pad gezocht, gevonden en daadwerkelijk gegaan wordt bij het licht van de Bijbel. Dit is voor hem meer dan een dogmatisch uitgangspunt. Het is namelijk zijn diepe overtuiging dat de Heilige Geest het Woord opent en ons hart ontsluit en zo een verbinding legt tussen beide. Zo ontdekken we, binnen de beperkingen die zijn ontstaan, een nieuwe levensinvulling en kunnen we vruchtbaar leven voor God en de ander. Een bijbelwoord dat de passie van dr. Geluk typeert, is mijns inziens wat de apostel Paulus schrijft in Kolossenzen 3:2 ‘Bedenk de dingen die boven zijn.’ Met andere woorden: Laat je niet leiden door je eigen inzichten en wisselvallige gevoelens, maar door de betrouwbare beloften van God, die houvast en perspectief bieden. Hier is niet alleen een bewogen pastor, maar ook een gedreven docent aan het woord. Daarom is het boekje niet alleen een aanrader voor mensen die binnen nieuwe grenzen zoeken naar een andere levensinvulling, maar ook voor pastores, pastoraal werk(st)ers en ambtsdragers die bezig zijn in het (psycho)pastoraat.

H.G. DE GRAAFF, NIEUWERBRUG AAN DEN RIJN

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen