THEOLOGISCH DENKEN

Ds. M.A. Kuijt is predikant van de hervormde gemeente te Wijk (bij Heusden).

Op het symposium ter gelegenheid van het afscheid van dr. J. Hoek als senior docent van de Christelijke Hogeschool Ede (CHE) werd het Werkboek bij Christelijke dogmatiek gepresenteerd. Dit werkboek is bedoeld als handreiking bij de verwerking van de Christelijke dogmatiek.

OVERZICHTSKAART Er bestond bij studenten aan de Christelijke Hogeschool Ede behoefte aan een samenvattend overzicht van de inhoud van de Christelijke dogmatiek. Docenten aan de Academie Theologie van de CHE namen het initiatief om deze handreiking samen te stellen. Hierbij hebben ze niet alleen aan studenten gedacht, maar ook aan deelnemers van leesen gesprekskringen. Aan het boek werkten drs. A.G. Kloostermanvan der Sluys, J.A. de Pater- Bakker en J. van der Plas mee. Het Werkboek bij Christelijke dogmatiek moet volgens de redactie gezien worden als een overzichtskaart die naast de meer gedetailleerde kaart van de Christelijke dogmatiek fungeert. Daarin zijn de auteurs zeker geslaagd. Het boek is overzichtelijk en in zestien hoofdstukken komen de belangrijkste thema's van de dogmatiek langs.

N.a.v. Dr. J. Hoek (red.), ‘WERKBOEK bij Christelijke dogmatiek’, uitg. Boekencentrum, Zoetermeer; 308 blz.; € 29,50.

CASUS

Ieder hoofdstuk begint met een casus om de praktische relevantie van dogmatiek voor het christelijk leven te laten zien. Elk hoofdstuk eindigt met een schematische schets van de hoofdlijnen. Met het oog op de verwerking van de bestudeerde stof zijn in de tekst telkens enkele vragen opgenomen die het maken van een eigen positiekeuze van de lezer moeten stimuleren.

GEVOELIGE THEMA’S

Het schrijven van een werkboek als dit veronderstelt, aldus de redactie, dat men theologisch congeniaal moet zijn met de auteurs van de Christelijke dogmatiek. Dat is dan ook het geval, ‘al verhindert dat niet dat de één in meerdere of de ander in mindere mate bedenkingen heeft of eigen accenten legt’.

Eigen commentaar van de redactie is niet toegevoegd in de weergave van de hoofdlijnen van de Christelijke dogmatiek. Dat dient de objectiviteit. En dat is ook terecht. Bij gevoelige thema's als het evolutionisme (in het hoofdstuk over de scheppingsleer) en het gezag van de Bijbel (in het hoofdstuk over de Bijbel - het boek van God en mensen) wordt doorgevraagd naar de consequenties van de keuzes die de Christelijke dogmatiek maakt.

Eigen commentaar van de redactie is niet toegevoegd

Op die manier wordt de lezer uitgedaagd om de eigen positiekeuze te verhelderen. Tegelijk doet dit recht aan de keuzes van de auteurs van de Christelijke dogmatiek, zonder hen in alles bij te vallen.

TOEGANKELIJK NIVEAU

Het is de schrijvers van het werkboek goed gelukt om de Christelijke dogmatiek door te vertalen naar een meer toegankelijk niveau. Zo lezen bepaalde hoofdstukken vlot, al blijft het lastig om het theologisch denken over de drie-enige God (hoofdstuk 3) toegankelijk te maken (maar dat zal wel aan de materie zelf liggen). Er zijn hoofdstukken die zich goed lenen voor zelfstudie en ook voor diepgaande bijbelstudie, zoals hoofdstuk 9 (Israël en het verbond) en hoofdstuk 12 (De Heilige Geest die levend maakt). Dat komt mede door het veelvuldig citeren van bijbelteksten in het Werkboek bij Christelijke dogmatiek. Hierdoor gaat de rijkdom van de Schrift open. Dat geeft een meerwaarde aan het gebruik van dit werkboek.

BEROEPSPRAKTIJK

De redactie wil recht doen aan de vragen die bij studenten leven over de praktische relevantie voor het leven als christen en in het bijzonder met het oog op de toekomstige beroepspraktijk van hbo-theologen in kerk, school en samenleving, aldus het ‘Woord vooraf '. Dit had bij sommige hoofdstukken meer uitgewerkt kunnen worden door meer vragen op te nemen die op de praktijk van het christelijk leven ingaan.

ETHIEK

Dat geldt met name voor vragen die liggen op het vlak van de ethiek. Hoofdstuk 7 over de mens als beeld van God gaat bijvoorbeeld uitvoerig in op het boek Wij zijn ons brein van Dick Swaab, maar er ontbreken vragen over de paragraaf die handelt over seksualiteit. In de laatste zin van deze paragraaf wordt terecht gesteld dat allerlei concrete vraagstukken van de seksuele ethiek dienen te worden benaderd vanuit de theologische bepaling van de aard en de bedoeling van menselijke seksualiteit. De auteur bedoelt hiermee ‘de diepgaande behoefte aan duurzame complementering van ons eigen onvervulde bestaan, een hunkering naar koesteren en gekoesterd worden’. (p.103). Dit had mooi uitgewerkt kunnen worden in de vorm van een aantal gerichte vragen op dit terrein.

Ook zouden enkele vragen bij de prachtige paragraaf in de Christelijke dogmatiek over de praktische betekenis van de triniteitsleer in hoofdstuk 3 niet misstaan hebben. Ik denk dan aan vragen met het oog op onze houding tegenover de islam en allerlei vormen van hedendaagse spiritualiteit.

STIMULEREND

Het Werkboek biedt een goede samenvatting van de hoofdlijnen en wijst de kruispunten aan. Behalve een theologische begrippenlijst en tijdlijn zijn registers en een uitgebreide literatuuropgave bewust niet toegevoegd. Het blijft uiteindelijk een werkboek en wil het lezen van de Christelijke dogmatiek niet vervangen, maar juist stimuleren. Dit werkboek verdient een plaats in de handen van veel mensen, niet alleen in de handen van studenten maar in die van allen die geïnteresseerd zijn in de inhoud van het christelijk geloof.

M.A. KUIJT

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen