GLOBAAL BEKEKEN

Toen in 1982 Theologia Reformata (het wetenschappelijke tijdschrift van de Geref. Bond) 25 jaar bestond, schreef prof.dr. C. Graafland een terugblik. De redactie, waarvan Graafland zelf deel uitmaakte, zag af van plaatsing omdat het te kritisch was. Het is nu alsnog geplaatst met een uitvoerige toelichting van prof.dr. J. Hoek, die opmerkt dat ‘veel van zijn toenmalige kritische gedachten momenteel gemeengoed zijn geworden’. Graafland schreef waarderend over prof.dr. H. Jonker, eveneens redactielid:

Het is vooral de bijdrage die H. Jonker aan ons tijdschrift heeft gegeven, die vormgeeft aan een intense betrokkenheid bij het eigentijdse levensgevoel. Jonker is in zijn positieve benadering ervan vrijwel de enige geweest en heeft dit ook op een geheel eigen manier gestalte gegeven. Ik heb het als een boeiende bezigheid ervaren om zijn gedachtegang op de voet nog eens na te gaan. Er zou heel veel over te zeggen zijn, maar ik wil mij beperken tot twee zaken. In de eerste plaats heeft Jonker voortdurend gezocht naar een invalshoek om bij de moderne mens met de bijbelse boodschap aan boord te komen. Door zijn dissertatie en het vak dat hij doceert (praktische theologie), alsook door zijn predikantschap in Amsterdam was hij daarop geprepareerd. Toch ontdekte ik bij hem nog iets meer. Enerzijds zien wij in hem iets van het klassieke orthodoxe type terug, dat met een theologische standvastigheid toch een brede blikwijdte weet te verbinden en daarom bereid is om bruggen te bouwen, verbindingen te leggen, zelfs een synthese aan te gaan met eigentijdse beschouwingen en eigentijds besef. (…)

Het tweede dat mij trof. Vooral in zijn laatste reflexen schrijft hij daarover, waarbij hij zich met name ontvankelijk toont voor een positieve integratie van de menselijke ervaring, zij het dan geheiligd door de Geest. Zo komt de cultuur tot haar recht, maar niet minder de mystiek. We zien hier een nog weer verdere doorwerking van de invloed van A.A. van Ruler op Jonker, al geeft hij er een eigen versie van. Opmerkelijk is dat Jonker zodoende juist komt tot een positieve waardering van de Nadere Reformatie, omdat daar volgens hem de koene poging is gewaagd om het heil gestalte te doen vinden tot in de diepten van de menselijke ervaring. En dat hij zo juist een toegangspoort meent te kunnen vinden tot de moderne mens, die zo bij uitstek religieus is en een antenne voor de mystiek blijkt te hebben, ligt voor de hand. Ik acht dit één van de belangrijke momenten in wat TR te bieden heeft, juist voor de prediker van vandaag.

***

Dr. G.C. Quispel schreef een lijvig boek: Anti-Joodse beeldvorming en Jodenhaat. De geschiedenis van het antisemitisme in West-Europa (uitg. Verloren, Hilversum). Uit de vroegchristelijke tijd:

Regelmatig hebben kerkelijke leiders uit deze tijd de vrees geuit dat christenen niet meer de zondag zouden vieren, maar in plaats daarvan samen met de joden de sabbat houden. (…) christenen (moesten beschermd) worden tegen ‘besmetting’ met joodse ideeën en (..) daarom (moest) aan christenen worden verboden het voedsel van joden te eten en hun drank te drinken. Alleen rond belangrijke christelijke feestdagen kon er sprake zijn van anti-joods gedrag en werden joden soms vernederd. (..).Hans Jansen noemt in zijn boek ‘Christelijke Theologie na Auschwitz’ een aantal voorbeelden hiervan die dateren uit de negende eeuw. In Toulouse kreeg een lid van de Joodse gemeenschap drie maal per jaar, met Kerstmis, Goede Vrijdag en Hemelvaartsdag, in het openbaar drie oorvijgen. In Béziers werden joden in de paasweek mishandeld en bekogeld met stenen. Toen de Noormannen de stad Bordeaux hadden geplunderd, beschuldigde de heilige Prudentius de Joodse gemeenschap ervan dit te hebben veroorzaakt. Als straf zou drie eeuwen lang de rabbi van Bordeaux op Goede Vrijdag, voor de kathedraal, in zijn gezicht worden geslagen.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen