BOEKBESPREKING

Dr. H.F. Kohlbrugge Overdenking van het eerste hoofdstuk van het Evangelie van Mattheüs. Uitg. Vereeniging tot Uitgave van Gereformeerde Geschriften, Houten; 213 blz.; € 19,50.

Eerder verscheen door toedoen van de Vereeniging tot Uitgave van Gereformeerde Geschriften een belangrijk werk van Kohlbrugge, namelijk een vertaling van Wozu das Alte Testament. Nu hebben we een goed leesbare vertaling van Betrachtung über das erste Kapitel des Evangeliums nach Matthäus in handen. Kohlbrugge liet het in 1844 verschijnen als een reactie op een studie van Isaäc da Costa (1798-1860). Laatstgenoemde stelde dat Christus het recht op de troon van David niet van Maria, maar van Jozef zou hebben ontvangen.

Duitse vrienden vroegen Kohlbrugge om opheldering, waarop de pastor van Elberfeld een uitleg van het eerste hoofdstuk van Mattheüs schreef. Verwacht overigens niet dat het hier slechts om een aantal fijnzinnige meditatieve gedachten over het geslachtsregister gaat. Integendeel, in deze studie blijkt hoezeer Kohlbrugge thuis was in de (Oosterse) talen. Volgens de hervormde theoloog Noordmans kunnen we dit geschrift niet ongelezen laten wanneer we Kohlbrugge beter willen leren kennen, én (vooral) begrijpen. Het is een goede gedachte geweest van de verzorgers van deze uitgave om een heldere inleiding toe te voegen. Daarin wordt onder meer duidelijk gemaakt hoe Kohlbrugge het belangrijke bijbelse woordje ‘vlees’ (sarks) verstond en hoe diep hij de Heere Jezus Christus ‘in het vlees trok’. Volgens Karl Barth, de bekende Zwitserse theoloog, mogelijk nog dieper dan Luther deed. We kunnen de uitleg over het eerste hoofdstuk van Mattheüs lezen als een verdieping van het inzicht dat Kohlbrugge opdeed vanuit Romeinen 7:14. Interessant is de uitleg over de hermeneutiek van Kohlbrugge: een wijze van omgang met en verstaan van de Schrift die sterk Lutherse trekken vertoont. Ze wordt Figuraldeutung genoemd en wortelt in de Vroege Kerk. Voordeel van deze figuratieve duiding is dat de eenheid tussen Oude en Nieuwe Testament bewaard blijft. Oudtestamentische personen en gebeurtenissen zijn figuren voor de vleeswording van Christus, terwijl de letterlijke tekst overeind blijft.

De uitleg van Kohlbrugge kenmerkt zich door een zorgvuldige uitleg van wat er in de grondtekst staat. Dat levert niet zelden verrassende vergezichten op. Dat blijkt meteen in de uitleg van Mattheüs 1:1, waar Kohlbrugge benadrukt dat het gaat om het boek der wórding van Jezus Christus. Hiermee is de lijn naar Genesis gegeven én, voegen we er zelf voor het gemak aan toe, hiermee wordt een groot aantal (nieuwere) vertalingen linea recta naar de prullenmand verwezen.

Het is ontroerend hoe de pastor van Elberfeld schrijft over de beloften en de kracht van Gods Woord. Dr. W. Aalders schreef eens dat we van Kohlbrugge (net als van Calvijn en Luther) leren dat alleen het geloof de Schrift ontsluit en daarom het Koninkrijk van God niet te vatten is in wereldse denkvormen. We hebben niet van de wereld naar de openbaring of van de tijd naar de eeuwigheid toe te denken, maar precies andersom. Een actueel woord.

Ik weet niet of Kohlbrugge tegenwoordig nog veel gelezen wordt. Wie op dit punt nog iets goed te maken heeft, zou er goed aan doen dit geschrift ter hand te nemen. Predikanten leren van de ‘onheilige heilige’ dat het ons in de prediking allereerst te doen moet zijn om de bijbeltekst recht te doen. Deze opmerking is minder een open deur dan je zou denken.

C.H. HOGENDOORN, KATWIJK AAN ZEE

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen