PASTOR IN VERPLEEGHUIS
Predikant buiten de gemeente [4, ds. P. Koeman]
Het werken in een verpleeghuis en een hospice is een bijzondere taak volgens ds. P. Koeman. Als pastor mag hij meelopen met mensen in de laatste fase van hun leven. Hij omschrijft zijn werk als iets dat er toe doet en perspectief biedt, zeker ‘als lichten op aarde doven’. Wat houdt zijn taak in?
‘In de eerste plaats betreft mijn opdracht de pastorale zorg voor onze bewoners met hun familieleden. Het is gelukkig bij hoge uitzondering dat contact niet op prijs gesteld wordt. In de tweede plaats is er om de veertien dagen een bijbelkring, waaraan ik leiding geef.
Tevens mag ik op verzoek verpleegkundigen, verzorgenden en vrijwilligers van dienst zijn rond problemen betreffende morele kwesties, bij vragen rond palliatieve zorg, inzake kerkelijke visies en hoe die te benaderen. Er is regelmatig bezinning en samenspraak met artsen, psychologen, maatschappelijk werkster en de pastores.’
Ds. P. Koeman uit Barneveld is emeritus predikant en parttime pastor in verpleeghuis Norschoten te Barneveld.
Naast ds. Koeman zijn ook ds. H. Brandsen, ds. P. Zeedijk en ds. J. de Jong als hervormdgereformeerd predikant met een bijzondere opdracht werkzaam in een verpleeghuis.
Volgende week deel 5: Ds. A. Stijf werkt als docent aan de Christelijke Hogeschool Ede.
UITGENODIGD
‘Het geheel van mijn werk wordt gedragen door de verkondiging van het Woord van God op zondag en tijdens de christelijke feestdagen evenals op bid- en dankdagen en bij de jaarwisseling. In de tweede week van november wordt er in Norschoten een herdenkingsdienst gehouden. Daarvoor worden familieleden en bekenden van de overleden bewoners uitgenodigd en is er een meditatief moment, toegespitst op dit ingrijpende gebeuren.
Naast deze activiteiten hebben wij als pastores regelmatig overleg met onze directeuren en met de manager zorg en welzijn alsook met de hoofden van diverse afdelingen. Ons werk wordt door hen gedragen en van harte gesteund.’
CONTACTEN
Wat is de waarde van uw werk?
‘Als pastor krijg ik in het pastoraat te horen en te zien, dat de prediking van het Woord kracht doet?, houvast en uitzicht biedt. De HEERE laat het goede werk in mensenlevens begonnen niet los. Het is te merken dat de Geest van God mensen in een verpleeghuis blijft leiden en troosten in situaties waarin de schaduwen in de levensavond langer worden. Ook vragen rond geloofszekerheid, twijfel en aanvechting worden ter sprake gebracht. Het is frappant dat het verbond van God en de eigen doop hoe langer hoe meer betekenis krijgen in het leven van sommige bewoners. Bij anderen is dit letterlijk en figuurlijk in het vergeetboek geraakt.
In de pastorale contacten is er ruimte om veel zaken uit hun levensverhaal met elkaar na te gaan en bij God te brengen. Het betreft niet alleen de bewoners die nog helder van geest zijn, maar ook hen over wier denken een sluier ligt, of komt. Steeds weer blijkt hoe belangrijk het is om al jong met het Evangelie vertrouwd te zijn geraakt, om psalmen geleerd te hebben en liederen uit de schat van de kerk der eeuwen. Het geeft richting en inhoud aan de beleving van onze bewoners.’
GODS WERK
Op welke bijzondere ervaringen kijkt u terug?’
‘Enkele voorbeelden: Een mevrouw die dement was geworden, bleef trouw komen in de kerkdiensten en op de bijbelkring. Stil zat zij te luisteren en zong zachtjes mee. Heel eerbiedig was haar houding. Ik mocht haar aan mijn arm terugbrengen naar haar woning. Onderweg bleef zij stil staan en gaf kort een geloofsbelijdenis door: ‘Wat God belooft, maakt Hij waar. Wat u vanmiddag vertelde, heeft God mij als jong meisje al laten weten. Hij laat me nooit meer los. Ik ben hier op weg naar Huis!’ Even later viel de schemering weer in. Maar het Licht bleef stralen.
Er werd een nieuwe opname voor de hospice gemeld. Vanuit de ambulance werd een man naar de lift gereden. Toen hij naar boven ging, zei hij tegen zijn kinderen: ‘Dit is het begin van mijn hemelvaart.’ Kort daarna werd hij zingend opgenomen in heerlijkheid.
WONDER
Een mevrouw die vanwege een hersenbloeding bij ons verzorgd moet worden, vertelde me in de herstelfase eerlijk: ‘Ik ben zo boos geweest op God en erg verdrietig.’ Het waarom voerde de boventoon. Gaandeweg is er verandering gekomen door de verkondiging, door gesprekken rond de Bijbel en door aandacht en begrip voor haar gevoelens. Op een werkelijk gegeven moment liet ze me weten: God heeft me hier gebracht om mij bij Hem terecht te brengen. Het is goed geweest wat Hij heeft gedaan, hoe moeilijk het ook blijft. De contacten met haar zijn uitgelopen op de vraag: mag ik geloofsbelijdenis afleggen? Ik heb haar aangepaste catechese gegeven en uitgerekend op Pinksteren heeft zij blij en dankbaar Gods Naam beleden, Zijn werk geroemd in de kring van haar gezin en ons verpleeghuis. Een wonder dat haar en ons nog altijd ontroert.
Daarnaast zijn er contacten waarin het ongeloof, de onverschilligheid, de weerstand tegen het aanbod van Gods genade blijft en blijkt, al is men van kerkelijke komaf. Steeds wordt duidelijk, dat ook in een verpleeghuis zalig worden, vastgehouden worden door de diepten heen, Gods werk is.’
ANDER KLIMAAT
Welke ontwikkelingen signaleert u? ‘De zorg, de geestelijke verzorging niet uitgezonderd, staat onder druk gezien bezuinigingen, maar niet minder vanwege het gure klimaat van de secularisatie waarmee wij tot in verpleeghuizen toe geconfronteerd worden. Het blijkt dat er in onze samenleving hoe langer hoe minder begrip, respect en ruimte is voor naasten die gehandicapt zijn en lijden. De geestelijke verzorging is gelukkig geen sluitpost in Norschoten. Daardoor is het mogelijk aan de opdracht tot pastoraat zo goed mogelijk gehalte en gestalte te geven. Wat ik wel merk, is dat de invloed van de Bijbel en de kerkelijke betrokkenheid afnemen. Kinderen gaan andere wegen en maken rond ziekzijn en sterven andere keuzes dan hun ouders. Via indicaties komen er bewoners in ons huis, die geen enkele binding met het geloof en de gemeente hebben. Dat heeft invloed op het woon- en werkklimaat. Het vereist een zorgvuldige benadering van alle disciplines. Tegelijkertijd is het een uitnodiging om deze naasten zo goed mogelijk van dienst te zijn. En zeker met het beste dat er is: het evangelie van Gods ontferming.’
PREDIKANT MET EEN OPDRACHT
Ds. P. Koeman werd op 21 september 1965 bevestigd als predikant van de hervormde gemeente van Bruchem-Kerkwijk en Delwijnen. Daarna heeft hij vele gemeenten mogen dienen. Hij was tevens voorzitter van de GZB en docent op de CHE. In 2007 werd ds. Koeman door de directie van verpleeghuis Norschoten benaderd om parttime als geestelijk verzorger mee te gaan werken in de nieuwe dependance van het verpleeghuis Norschoten in Barneveld. Daarmee werd hij predikant voor buitengewone werkzaamheden.
De dependance van het verpleeghuis biedt zorg aan jongeren en ouderen die met fysieke en mentale beperkingen te maken hebben gekregen. Daarnaast kwam er een hospice met verpleging en begeleiding voor mensen in de laatste levensfase op aarde.
Ds. Koeman is verbonden aan de classis Nijkerk.
STEUN
Hoe kan de gemeente bij dit werk betrokken zijn?
‘Vanuit de prediking en door gerichte informatie kan de gemeente bij dit bijzonder mooie en noodzakelijke gebeuren betrokken worden. Mensen die in ons huis werken, of die hun familieleden goed verzorgd weten, zijn goede ambassadeurs. Zij geven in brede(re) kring door hoe belangrijk het is om deze naasten in hun omstandigheden niet te vergeten. Er is in Barneveld en omgeving gelukkig heel veel meeleven en meedoen betreffende de zorg in Norschoten. Vanuit de kerken is er brede steun en wordt voorbede gedaan en gevraagd. Het is het vermelden waard dat vele jongeren hun steentje bijdragen op zondag en in de week. Zij halen de bewoners voor de dienst op en brengen ze terug. Zij leveren hun bijdragen met muziek en zang, soms met aansprekende (zelfgemaakte) gedichten. Zij vertellen hun belevenissen en krijgen verhalen en lessen terug. De contacten met onze bewoners ervaren zij ondanks het confronterende van de situaties, als verrijkend.
De bijbelse opdracht om onze naasten die extra zorg en bijstand nodig hebben te bezoeken en te assisteren, blijft aan de orde. Wat aan naasten geboden wordt, zeker als dit voortkomt uit liefde voor Jezus, telt tot in het laatste gericht. (Matth. 25)’
Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt
voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen,
vragen, informatie: contact.
Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing.
Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this
database. Terms of use.
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 april 2016
De Waarheidsvriend | 24 Pagina's
Bekijk de hele uitgave van vrijdag 29 april 2016
De Waarheidsvriend | 24 Pagina's