MOEDIG NAAR DE TOEKOMST

Dr. A.J. Plaisier is scriba van de Protestantse Kerk in Nederland.

Allereerst wil ik u danken voor uw inzet in en voor de kerk, u als hoofdbestuur van de Gereformeerde Bond, u als vereniging, maar ook al diegenen die zich verwant weten met u. Ik ben dankbaar voor uw geloof, uw liefde en voor de volharding van velen.

Ik dank u eveneens voor het vertrouwen dat ik ook van uw kant heb gehad. Zonder dat vertrouwen had ik dit werk niet kunnen doen.

POSTCHRISTELIJK

Graag neem ik de gelegenheid te baat om iets te zeggen over het traject ‘Kerk 2025’. Een traject waarvan de achtergrond het besef is dat we kerk zijn in een samenleving die in veel opzichten postchristelijk is. Dat is ernstig genoeg. Hoe ziet de toekomst van Europa en daarbinnen van ons land eruit, wanneer de impact van de verkondiging van het Evangelie op de samenleving steeds meer wegebt? De kerk zal een toekomst hebben, God zal haar behoeden en bewaren, maar voor onze samenleving maak ik me zorgen. In het vacuüm kunnen vreemde krachten zich breed maken.

MODERNITEIT

De kerk heeft zich in de periode van de moderniteit veelal in het defensief laten dringen. Voor het forum van een verlichte cultuur heeft zij zich moeten verantwoorden. Dat heeft óf geleid tot het ophalen van de bruggen en daarmee tot een geheimtaal, óf tot minimalisering en afdingen op de substantie van het Evangelie. Twijfel werd de toon en onzekerheid modieus. God kwam op afstand en Jezus Christus werd een verlegenheid. Tot diep in de kerk slopen taboes naar binnen die het vrije spreken over het Evangelie van Christus belemmerden.

NIEUW ELAN

Op die weg kunnen we niet meer verder. We maken ons er voor een postmoderne samenleving, die van toeten noch blazen meer weet, ook volstrekt irrelevant mee. Daarom is het tijd voor een nieuwe vrijmoedigheid en om de grote woorden weer te durven spreken, als waren ze ons vandaag nieuw in de mond gelegd. Het back to basics doelt daarop. Het is de tijd om weer met vreugde te weten dat Christus in ons midden is en dat we leven van Zijn dood en opstanding. Het is de tijd om weer te ontdekken dat we broeders en zusters zijn, verenigd in de naam van Christus. Het stof van de eeuwen en de sluier van de vergetelheid mogen weer weggeblazen worden door een vrolijke Geest van Pinksteren om ons opnieuw deelgenoot te maken van wat al die tijd zo dichtbij was, maar tegelijk zo verborgen.

In feite draait het daar om in ‘Kerk 2025’. Het is een geestelijk proces dat ons oproept om ons weer toe te vertrouwen aan de overvloed van God. En daarom te komen tot overgave, hoe eng dat ook lijkt. Het is bevrijdend en velen snakken er naar.

BASICS

Bij deze agenda hoort het ook om kritisch naar de organisatie van onze kerk te kijken. Zeggen dat dit niet geestelijk is, speelt conservatisme in de kaart. Gereformeerd denken is allesbehalve conservatief. Het weet van tijd en omstandigheden en zal nooit een bestaande kerkvorm voor onveranderlijk verklaren. Dat wil niet zeggen dat daarmee geen verschil van mening kan zijn over de te kiezen koers. De hoofdlijn van ‘Kerk 2025’ is vereenvoudiging en transparantie. Laat dat wat in de kerk gebeurt, gerelateerd zijn aan de basics. Er kleeft te veel voorbije cultuur aan onze voeten die de gang zwaar maakt en het zicht op die basics vaak heeft ontnomen. Zo is het idee om de bestuurslast te verminderen ontstaan, wat trouwens ook wel moet gezien de ontwikkelingen in de kerk.

We kiezen voor grotere vlakken, voor minder vergaderdruk, voor minder regels en meer meeleven. Voor meer ruimte voor personen die nog steeds door het ambt worden gedragen maar ook op een persoonlijke wijze het ambt zelf dragen. In en door elf regio's worden predikanten gekozen die het ‘katholieke’ van de kerk belichamen en de vraag stellen naar de evangelieverkondiging, de kwaliteit van de geloofsgemeenschap en het diaconaat. Zij worden daarin bijgestaan door de visitatie.

MISSIONAIRE SITUATIE

En ja, dan is er ook de relativering van het geografische principe. Dat betekent enerzijds dat op sommige plaatsen de reguliere kerkelijke bediening ophoudt, met hoeveel tranen dit ook gepaard gaat. We leven in een missionaire situatie. We zijn vreemdelingen en bijwoners en dat betekent ook dat we nergens bodemrechten hebben. Omgekeerd: de kerk is daar waar zij samenkomt rond Woord en sacrament. Dat laat zich niet altijd in een geografisch te verdelen stad vertalen. Kom je daarmee in de keuzekerk terecht? Dat mensen kiezen voor een specifieke samenkomst rond Woord en sacrament is waar, maar is dat bezwaarlijk? Zolang het niet tot shopgedrag leidt, lijkt me dat niet aan de orde. Hier tegen in het geweer komen op grond van de idee dat de kerk de vaderlandse kerk is, lijkt me dubieus.

MOBILITEIT

Een ander aspect is de mobiliteit van predikanten. Waar het om gaat, is dat ook hier het idee van ‘vestigen’ en ‘gevestigd’ wordt gerelativeerd. Jonge mensen die de keuze maken voor het ambt van dienaar van het goddelijke Woord staan feitelijk al veel meer onder een open hemel en komen meer en meer te staan in de schoenen van de apostelen. Daarom alleen al moet je de band tussen deze gezondenen en een plaatselijke gemeente niet van een al te romantische waas voorzien. In naam van ambtstheologie zou je daar zomaar aan mee kunnen doen.

KARIKATUUR

Ik ben in de afgelopen tijd wel eens teleurgesteld geweest wanneer ‘Kerk 2025’ werd afgedaan als een technische greep van managers. Dat is een karikatuur, gebaseerd op een zeer onwelwillend lezen of helemaal niet lezen van wat bedoeld is. Teleurstelling die wel eens aan ergernis raakte. Dat laatste helpt niet maar het is niet anders. Verschil van mening is normaal maar onwelwillendheid is niet de manier om in de kerk met de thema's die ertoe doen, om te gaan.

ONMISBAAR

Ik hoop dat we elkaar zullen steunen in de weg die we als kerk te gaan hebben. Ik doe een beroep op de Gereformeerde Bond het beste wat hij heeft hiertoe in te zetten. Dat de gereformeerde spiritualiteit en theologie in dit alles onmisbaar is, is voor mij evident. Ik spreek dit uit in erkentelijkheid voor het vele goede dat gegeven is. Ik wil u nogmaals danken voor geschonken vertrouwen. Moge het u allen goed gaan, God zegene u.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen