PASSIE VOOR DE KERN

Ik ben ervan overtuigd dat we veel van hen kunnen leren, hoewel we de Amerikaanse context wel moeten verdisconteren en ook oog moeten hebben voor de zwakke kanten van de beweging.

Ik denk allereerst aan de manier waarop de nieuwe calvinisten spreken over Gods grootheid en soevereiniteit. Hun grote-Godtheologie bewerkt bij hen niet alleen diep ontzag, verootmoediging en diepe afhankelijkheid, maar ook een diepe dankbaarheid en vreugde. God zit op de troon. Onze zaligheid is in Zijn handen. En dat is verootmoedigend en afsnijdend en biedt tegelijk hoop, verwachting en vreugde. Wanneer God centraal staat, zijn wij mensen daar het best mee af. Vooral John Piper wordt niet moe om dat te benadrukken.

LEREN

Er valt ook veel van hen te leren als het gaat over de toe-eigening van het heil, vandaag nog steeds een actueel onderwerp. Het is niet vanzelfsprekend dat je een gelovige bent of dat je als een gelovige leeft. We moeten de vraag naar het hart blijven stellen. Tegelijkertijd moeten we oppassen voor een obsessief bezig zijn met onszelf en onze ervaringen en twijfels. Het gaat ten diepste niet om ons, ook niet om ons geloof, onze bevinding en onze strijd, maar om de Heere God, om Zijn Zoon, Zijn eer en Zijn koninkrijk. Hoe meer we op de Heere God en Zijn werk gericht zijn, hoe meer we onszelf leren vergeten en hoe meer de zaken rond de toeeigening van het heil op hun plaats vallen.

BALANS

Wat we in de tweede plaats van de nieuwe calvinisten kunnen leren, is een goede balans tussen hoofden bijzaken. In bewegingen als The Gospel Coalition en Together for the Gospel werken calvinisten uit heel verschillende theologische tradities en kerkverbanden met elkaar samen, omdat ze elkaar vinden in het hart van het Evangelie. Tegelijkertijd worden de verschillen niet als onbelangrijk weggezet maar juist serieus genomen.

HOOFD- EN BIJZAKEN

Voor die eenheid in verscheidenheid zijn belangrijke argumenten. Allereerst maakt ook de Bijbel zelf onderscheid tussen hoofd- en bijzaken. We moeten buigen voor de hele Bijbel als het onfeilbare Woord van God, maar sommige gedeelten wegen wel zwaarder dan andere gedeelten. Daarom spreekt Paulus in 1 Korinthe 15 ook over dingen die hij ‘ten eerste’ heeft overgegeven. En dan heeft hij het niet over de doop of over de manier waarop de kerk geregeerd moet worden, maar dan heeft hij het over de Heere Jezus en Zijn werk. Natuurlijk moet je over die andere thema's ook wat zeggen, eenvoudigweg omdat de Bijbel daarover niet zwijgt. Ze vormen echter niet de kern en mogen dus niet te veel aandacht krijgen. Het gaat in de christelijke gemeente en in het geloofsleven vooral om het Evangelie van de Heere Jezus. Alle andere thema's moeten steeds weer met dit Evangelie in verband worden gebracht. Dat is wat Keller en anderen bedoelen met Gospel-Centered.

DRIE CATEGORIEËN

Als er een ramp gebeurd is, maken hulpverleners aan de hand van vastgestelde criteria onderscheid tussen de gewonden. Sommige gewonden zijn er ernstiger aan toe dan anderen en moeten dus eerst geholpen worden. Albert Mohler gebruikt dit beeld van de medische spoedeisende hulp voor de beoordeling van de christelijke leer. Hij onderscheidt drie categorieën.

1. Sommige leerstukken behoren tot de kern van het christelijk geloof. Wie deze zaken ontkent, is geen christen en kan ook niet zalig worden. Het gaat dan bijvoorbeeld om het God-zijn van Jezus, Zijn plaatsvervangende verzoening en opstanding uit de dood en de noodzaak van persoonlijk geloof.

2. Er zijn ook leerstukken die niet het hart van het Evangelie raken maar die wel essentieel zijn voor het leven van de christelijke gemeente. Hier kunnen we bijvoorbeeld denken aan de visie op de doop of op de organisatie van de christelijke gemeente. Christenen moeten verschillende visies op deze punten serieus nemen. Ze kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat christenen niet tot dezelfde gemeente kunnen behoren. Tegelijkertijd staan deze verschillen het aanvaarden van elkaar als medegelovigen niet in de weg.

3. Weer andere leerstukken zijn zeker niet onbelangrijk maar raken niet zozeer de christelijke gemeente. Er zijn dingen waar christenen verschillend over denken zonder dat die diversiteit van opvattingen het gemeenteleven in gevaar brengt. Voorbeelden van deze laatste categorie zijn opvattingen over de eindtijd of over de christelijke levensstijl.

VERSCHEIDENHEID

In de tweede plaats moeten we bedenken dat de Bijbel over sommige dingen duidelijker spreekt dan over andere. Ik denk bijvoorbeeld aan de kinderdoop. Ik ben ervan overtuigd dat de kinderdoop door en door bijbels is. Tegelijkertijd moet je onder ogen zien dat bijbelgetrouwe christenen op dit punt verschillende wegen gaan. Het gaat hier om een ander punt dan bijvoorbeeld de vrouw in het ambt of de visie op homoseksualiteit. Die laatste onderwerpen raken veel meer het gezag van de Bijbel zelf.

In de derde plaats moeten we eerlijk toegeven dat de Bijbel op sommige punten geen gedetailleerde antwoorden geeft. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de manier waarop we God in de eredienst moeten dienen. Ook hier wijst de Bijbel de weg. Maar wel op zo'n manier dat er ook ruimte is voor verscheidenheid en een eigen toepassing.

ZELFONDERZOEK

We moeten voorzichtig zijn om over vragen rond de liturgie al te stellige en al te gedetailleerde opvattingen te hebben. In ieder geval moeten we ons afvragen of we onze opvattingen echt kunnen funderen in de Bijbel. Tim Keller waarschuwt in Center Church voor het inlezen van eigen culturele voorkeuren en gewoonten in de Bijbel. Hij benadrukt dat God in de Bijbel elke cultuur op een bepaalde manier tegenspreekt en onder kritiek stelt, ook onze eiWe moeten voorzichtig zijn om over vragen rond de liturgie al te stellige en al te gedetailleerde opvattingen te hebben. In ieder geval moeten we ons afvragen of we onze opvattingen echt kunnen funderen in de Bijbel. Tim Keller waarschuwt in Center Church voor het inlezen van eigen culturele voorkeuren en gewoonten in de Bijbel. Hij benadrukt dat God in de Bijbel elke cultuur op een bepaalde manier tegenspreekt en onder kritiek stelt, ook onze eigen kerkelijke cultuur. Dat vraagt zelfonderzoek. Gaat het echt om bijbelse principes?

Het is veelzeggend dat de beweging van de nieuwe calvinisten cultureel en etnisch heel divers is. Als je een conferentie van The Gospel Coalition vergelijkt met bijvoorbeeld de Haamstedeconferentie in Nederland, dan valt niet allereerst het verschil in theologie op, maar het verschil in culturele en etnische diversiteit. Zou dat ook niet te maken hebben met een betere balans tussen hoofd- en bijzaken?

MISSIONAIRE BEWOGENHEID

In de derde plaats kunnen we veel leren van de missionaire bewogenheid van de nieuwe calvinisten. Het restless uit de titel van het boek van Collin Hansen (Young, Restless, Reformed) heeft vooral ook betrekking op die bewogenheid, het verlangen om anderen te vertellen over de grote God van de Bijbel, Die het waard is om gediend te worden. Opvallend is daarbij hun open houding naar de cultuur. Daar kun je natuurlijk vragen bij stellen. Maar die open houding heeft ook te maken met een diep verlangen om de ander in zijn eigen leefwereld aan te spreken.

Ik denk in dit verband aan Tim Keller. Gemakkelijk wordt soms van de voorbeelden die hij in zijn preken en boeken gebruikt, gezegd dat hij het Evangelie daarmee te kort doet. Als het bij die voorbeelden zou blijven, zou daar wat voor te zeggen zijn. Maar dat is niet zo. Hij gebruikt ze heel bewust als middel om het hart en het verstand van ongelovigen te raken. Niet omdat hij denkt dat er bij ongelovigen iets is waarbij hij zou kunnen aansluiten. Hij weet dat Gods Geest mensen moet veranderen en vernieuwen. Maar dat doet Hij wel door de prediking van mensen heen. En dan moet je zeker in onze postchristelijke westerse wereld ver gaan, zegt Keller. Niet om de scherpe kanten van de bijbelse boodschap af te vlakken maar juist om het Evangelie, ook in zijn scherpte en diepte (!), in levens van mensen te laten klinken.

Ds. M.K. de Wilde is predikant van de hervormde gemeente te Nijkerk.

Volgende keer: de invloed van de nieuwe calvinisten in Nederland.

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen