DE KERKDIENST

Wie de kerkzaal van Norgerhaven binnenkomt, ziet al gauw dat hij/zij beland is in een ruimte voor verschillende doelgroepen. Er staat een grote trapvormige zetel, een minbar, waarop de imam de preek houdt voorafgaand aan het vrijdaggebed. Aan de muur hangen enkele rollen met koranteksten. Er staan een orgel en een piano, een avondmaalstafel met daarop een lezenaar en een grote standaard met een paaskaars en een grote tafelachtige standaard waarin 72 kaarsjes passen.

De zondagse eredienst – in het Engels: worship service – wordt bezocht door 35 tot 55 gedetineerden.

Toen ik voor het eerst een kerkdienst moest voorbereiden, vroeg ik me af: Wat is een geschikte vorm voor de dienst? De orde van dienst die we doorgaans in hervormde gemeenten gebruiken, kan ik hier niet toepassen, alleen al wegens een dwingende randvoorwaarde: de dienst mag niet langer dan 45 minuten duren.

Dus ik moet me beperken: niet te veel zingen, een korte lezing, korte gebeden, korte preek. De lezing van de geboden heb ik tot nu toe een keer verricht, namelijk in de week ter voorbereiding op de viering van het heilig avondmaal. Doorgaans lees ik een gedeelte uit de Psalmen. Een element dat een absolute must is in de gevangenis, is het aansteken van kaarsjes door de kerkgangers.

Voor alle bezoekers is dit een belangrijk onderdeel van de dienst. Door het aansteken van een kaarsje ervaart men verbondenheid met personen die voor hen belangrijk zijn: vrouw, kinderen, ouders en anderen, die in de meeste gevallen ver weg wonen. Er zijn kerkgangers die alleen maar komen voor het aansteken van een kaarsje.

Een deel van de kerkgangers begrijpt redelijk goed Engels, een ander deel begrijpt daar echter weinig van. Het is voor mij de uitdaging zo eenvoudig mogelijk te spreken. Bovendien geldt hier nog sterker dan in het gewone leven: less is more (hoe eenvoudiger, hoe beter). Ik moet me in het bidden en in de uitleg van Gods Woord telkens weer zoveel mogelijk beperken om de kerkgangers te kunnen bereiken.

Frappant is dat juist het lezen van de bijbeltekst het rustigste moment van de hele dienst is. Dan is er echt sprake van een aandachtspiek.

In de liturgie druk ik naast de lezing in het Engels, dezelfde lezing af in een van de vreemde talen die door gedetineerden gesproken wordt. Dat kan variëren van Pools tot Spaans en van Noors tot Roemeens of een van de vele andere talen. Ik nodig altijd een aanwezige uit om de kernverzen voor de preek in zijn eigen taal voor te lezen.

Een van de vanzelfsprekendheden bij een ‘gewone’ kerkdienst is dat er dienstdoende ambtsdragers aanwezig zijn. In de gevangenis is dat niet zo, want er is geen kerkenraad. Wel zijn standaard twee penitentiair inrichtingswerkers (PIW'ers) aanwezig die toezicht houden.

Ik voelde me vlak voor de eerste dienst alleen en op mezelf teruggeworpen, ik moest het doen zonder ambtsbroeders. Sinds die tijd houd ik een persoonlijk consistoriegebed als voorbereiding op de dienst.

Een punt waar ik ook erg aan moest wennen, is dat sommige bezoekers met elkaar praten en daarmee de dienst verstoren. De kerkdienst is de enige gelegenheid dat men met bepaalde andere gedetineerden kan spreken. De verleiding is dan groot om bij elkaar te gaan zitten kletsen. Het gegeven dat niet iedere gedetineerde het Engels begrijpt en de interesse in de dienst niet altijd even onverdeeld is, maakt dat de verleiding tot onderonsjes levensgroot is. Ik was niet gewend tijdens de kerkdienst orde te moeten houden. Het advies om de onruststokers eruit te sturen, heb ik niet opgevolgd. Iedereen is welkom in de dienst, wie je ook bent en wat je ook gelooft. Jezus en Zijn apostelen hadden immers ook te maken met groepen mensen die kwamen vanuit diverse motieven. Ik zeg er telkens wel bij dat respectful gedrag verwacht wordt, het is immers een christelijke eredienst. Het is voor mij een uitdaging om iedereen in meer of mindere mate erbij te betrekken. Uit een klein mosterdzaadje kan immers (ooit) een mooie boom voortkomen.

In deze rubriek schrijft ds. J.R.J. van Gelderop uit Vaassen eens per maand over zijn werk als justitiepredikant in de penitentiaire inrichting Norgerhaven.

Volgende keer: Gedetineerd in Norgerhaven

Deze tekst is geautomatiseerd gemaakt en kan nog fouten bevatten. Digibron werkt voortdurend aan correctie. Klik voor het origineel door naar de pdf. Voor opmerkingen, vragen, informatie: contact.

Op Digibron -en alle daarin opgenomen content- is het databankrecht van toepassing. Gebruiksvoorwaarden. Data protection law applies to Digibron and the content of this database. Terms of use.

Printen